Замбиядағы «Біртұтас Ұлттық Даму Партиясы» (UPND) – Хакаинде Хичилема басқаратын либералдық саяси партия. Тарихы, негізгі мақсаттары мен сайлау нәтижелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Замбиядағы саяси партия.
Political party in Zambia
Ұлттық даму үшін біріккен партия (UPND) – Замбиядағы либералды саяси партия, оның төрағасы – елдің қазіргі президенті Хакаинде Хичилема. Партия Африка Либералдық желісінің бақылаушы мүшесі болып табылады.
The United Party for National Development (UPND) is a liberal political party in Zambia, led by Hakainde Hichilema, the current president of the country. The party is an observer member of the Africa Liberal Network.
Тарих
UPND 1998 жылдың желтоқсанында құрылды және бастапқыда Андерсон Мазока басқарды, ол көппартиялық демократия қозғалысынан (MMD) сәл бұрын шығып кеткен еді. Мазока 2001 жылғы жалпы сайлауда партияның президенттікке үміткері болды, ол 27% дауыспен екінші орынды иеленді, жеңімпаз Леви Мванавасадан 2% астам артта қалды. Ұлттық Ассамблея сайлауында UPND 49 орын жеңіп алды, бұл MMD-ден кейінгі екінші ірі партия болды. 2006 жылдың наурызында партия сол жылғы жалпы сайлауға қатысу үшін үш ірі оппозициялық партия құраған Біріккен Демократиялық Альянсқа (UDA) қосылды. Мазока 2006 жылдың мамырында қайтыс болғаннан кейін Хакаинде Хичилема партия басшысы болды және альянстың президенттікке үміткері атанды. Алайда ол 25% дауыспен Мванваса мен Майкл Сатадан кейін үшінші орынды иеленді. UDA Ұлттық Ассамблеяда бар болғаны 26 орын жеңіп алды, бұл үш партияның 2001 жылы жеңіп алған 74 орыннан кем. Хичилема 2008 жылғы президенттік сайлауға UPND атынан қатысты, ол 20% дауыспен үшінші орынды алды. Ол 2011 жылғы жалпы сайлауда да 18% дауыспен үшінші орынды иеленді, ал UPND Ұлттық Ассамблеяда 28 орын жеңіп алды, бұл үшінші ірі партия болды. Хичилема 2015 жылғы президенттік сайлауға партияның үміткері болып таңдалды. Хичилема бірнеше MMD депутаттарының қолдауынан кейін Патриоттық майданның (PF) үміткері Эдгар Лунгуға қарсы басты қарсыласқа айналды. Хичилема 47% дауыс алса да, Лунгу 48% дауыспен сайланды. 2021 жылғы жалпы сайлауда, шамамен 23 жыл оппозицияда болғаннан кейін, UPND Ұлттық Ассамблеядағы ең ірі партияға айналды, тағы 24 орын қосып, жалпы саны 82 орынға жетті, бұл парламенттың 46,64% құрайды. Бұл кезде PF 21 орыннан айырылып, жалпы саны 59 орынға жетті, бұл парламенттың 35,30% құрайды және осылайша Замбияның ең ірі оппозициялық партиясы болды. Атқарушы билікте UPND президенті Хакаинде Хичилема 2021 жылғы 14 ақпандағы сайлауалды бас конференцияда партия президенті болып қайта сайланды, ал 23 ақпанда Мутале Налуманго оның кандидаттығына бекітілді. 2021 жылғы 12 тамыздағы жалпы сайлауға дейін UPND наурыз айында бірнеше кіші саяси партиялармен одақ құрды, оның ішінде бұрынғы PF мүшелері мен одақтастары, мысалы бұрынғы қаржы министрі Феликс Мутати, заңгер Келвин Фубе Бвалья және Чарльз Милупи бар. Үш айлық ресми сайлау науқаны басталып, кейіннен Замбияның бірінші президенті Кеннет Каунданың маусым айындағы қазасынан кейін және Лусака, Мпулунгу, Наконде және Намвала аудандарындағы саяси зорлық-зомбылық оқиғаларына байланысты сайлау органының нұсқауымен қысқа мерзімге тоқтатылды. Содан кейін Хичилема мен Налуманго сайлаушылардың 59,02% дауысымен Президент және Вице-президент болып сайланды. Осылайша, 2,852,348 дауыспен және екінші орын алған үміткерлерден (Эдгар Лунгу және Нканду Луо) 20,31% артықшылықпен, бұл 1996 жылғы жалпы сайлаудан бері президенттік сайлаудағы ең үлкен дауыс үлесі болып табылады, онда Замбияның екінші президенті Фредерик Чилуба 72,59% дауыспен жеңіске жетіп, ең жақын оппонентінен 59,84% артық дауыс алған еді.
The UPND was established in December 1998 and was initially led by Anderson Mazoka, who had left the Movement for Multi Party Democracy (MMD) shortly beforehand. Mazoka was the party's presidential candidate for the 2001 general elections, finishing second with 27% of the vote, less than 2% behind the winner Levy Mwanawasa of the MMD. In the National Assembly elections the UPND won 49 seats, becoming the second largest party after the MMD. In March 2006, the party joined the United Democratic Alliance, formed by the three largest opposition parties to contest that year's general elections. After the death of Mazoka in May 2006, Hakainde Hichilema became party leader, and was the alliance's presidential candidate. However, he finished third behind Mwanawasa and Michael Sata with 25% of the vote. The UDA won only 26 seats in the National Assembly, down from the 74 the three parties had won in 2001. Hichilema was the UPND candidate for the 2008 presidential by election, finishing third with 20% of the vote. He finished third again in the 2011 general elections with 18% of the vote, whilst the UPND won 28 seats in the National Assembly, becoming the third largest party. Hichilema was selected as the party's candidate for the 2015 presidential by election. Hichilema become the main opponent to the Patriotic Front (PF) candidate Edgar Lungu after receiving the backing of several MMD MPs. Although Hichilema received 47% of the vote, Lungu was elected with 48%. In the 2021 general election, after almost 23 years in opposition, the UPND became the largest party in the National Assembly, adding 24 more seats and making a total 82 seats, forming 46.64% of parliament. This is whilst PF lost 21 seats bringing their total to 59, forming 35.30% of parliament and subsequently becoming Zambia's largest opposition party. On the executive level, the UPND President Hakainde Hichilema was re elected to the party presidency at the elective General Conference on 14 February 2021 and Mutale Nalumango was appointed as his running mate on the 23rd February 2021. Also leading to the 2021 general election on 12 August the UPND formed an alliance in March dubbed the 'UPND Alliance' with several smaller political parties including former PF members and allies such as former finance minister Felix Mutati, lawyer Kelvin Fube Bwalya and Charles Milupi among others. After three months of official campaigns that were briefly suspended first voluntarily upon the death of Zambia's first President Kenneth Kaunda in June, and then on instruction from the electoral authority due to incidents of political violence in the Lusaka, Mpulungu, Nakonde and Namwala districts, Hichilema and Nalumango were elected President Elect and Vice President Elect with 59.02% of the vote. Therefore, with 2,852,348 votes and a 20.31% margin from the runner up candidates (Edgar Lungu and Nkandu Luo), it is the largest vote share any presidential election has seen since the 1996 general election where Zambia's second president Fredrick Chiluba won with 72.59% of the vote leaving a 59.84% margin from his closest opponent.
Жастар өкілдері
UPND-нің жастар лигасы бар, ол UPND Жастар лигасы деп аталады. Бұл жастар лигасы жастардың алаңдаушылықтарын жұмылдыру үшін құрылды. Ол Замбияның түкпір-түкпірінен келген жастарды ұсынуда. Партия жастармен әлеуметтік келісімшартқа қол қойып, Африкадағы жастар күресін бағдарлаушы алғашқы саяси партия болды.
The UPND has a youth league, the UPND Youth League. This youth League was formed to mobilise youth concerns. It represents young people from across Zambia. The party has signed a social contract with the youths making it the first political party in Africa to have a youthful agenda.