Кіріспе
Ағылшын пианиношысы, педагогы және композиторы Тобиас Август Маттей (19 ақпан 1858 – 15 желтоқсан 1945) – ағылшын пианиношысы, педагогы және композиторы.
Tobias Augustus Matthay (19 February 185815 December 1945) was an English pianist, teacher, and composer.
Өмірбаян
Маттей 1858 жылы Суррейдегі Клэпхэмде, Германияның солтүстігінен келген ата-аналарының отбасында дүниеге келді, кейіннен олар британ азаматтығын алды. 1871 жылы ол Лондонның Корольдік музыка академиясына түсті және сегіз айдан кейін академия директоры сэр Уильям Стерндейл Беннеттің рыцарьдық атағына арналған алғашқы стипендияны алды. Академияда Маттей композицияны сэр Уильям Стерндейл Беннетт пен Артур Салливаннан, ал фортепианоны Уильям Доррелл мен Уолтер Макфарреннан оқыды. 1876 жылдан 1880 жылға дейін ол профессордың орынбасары болып жұмыс істеді, ал 1880 жылы профессорлық қызметке тағайындалғанға дейін фортепиано профессорының ассистенты болды. Фредерик Кордер және Джон Блэквуд Макьюэнмен бірге 1905 жылы Британ композиторлар қоғамын құрды. Маттей 1925 жылға дейін Корольдік музыка академиясында (RAM) қызмет етті, содан кейін ол отставкаға кетуге мәжбүр болды, өйткені Макьюэн – оның бұрынғы шәкірті, сол кезде академия директоры – оның оқыту әдістемесіне ашық сынады. 1903 жылы он жылдан астам бақылау, талдау және тәжірибеден кейін ол «Тиісті сену» атты энциклопедиялық еңбекті жариялады, ол ағылшын тілді елдердегі фортепиано педагогикасына үлкен әсер етті. Оның білімін алуға тырысқан студенттер көп болғандықтан, екі жылдан кейін ол Тобиас Маттей фортепиано мектебін ашты, алдымен Оксфорд көшесінде, содан кейін 1909 жылы Уимпол көшесіне көшіріп, келесі 30 жыл бойы сол жерде қалды. Мектепте оның әпкесі Дора да оқыды. Ол фортепианоны дұрыс ойнау және қол қозғалысын талдау қағидаларын баса назар аударатын оқыту әдістемесімен танымал болды. Ол фортепиано техникасы туралы бірнеше кітап жазды, олар оған халықаралық деңгейде танымалдылық әкелді, ал 1912 жылы ол тиімді музыкант болу қағидаларын талдаған «Музыкалық интерпретация» атты кеңінен оқылған кітабын жариялады. Дегенмен, оның маңыздылығын мойындаған сыншылар оның түсінікті болмауына сын айтты: «Солқын қайталаулар, рекурсиялар, қорытындылар, түсіндірмелер, бәрі де басымдықтарды өзгертіп, көбінесе бірдей нәрселерге жаңа атаулар беріп, ізденушілерді одан шығуға тек ең дамыған және табанды ми қана шамасы жететін лабиринтке салды». Оның көптеген шәкірттері 20 ғасырдың ағылшын пианино мектебін қалыптастырды, олардың ішінде Артур Александр, Йорк Боуэн, Норман Фрейзер, Майра Хесс, Денис Ласимон, Клиффорд Керзон, Гарольд Крэкстон, Моура Лимпани, Гертруд Пепперкорн, Айрин Шаррер, Лилиас Маккиннон, Гай Джонсон, Вивиан Лангриш, Хоуп Сквайр, Эйлин Джойс, джаз "синкопталған" пианист Раи Да Коста, Гарриет Коэн, Дороти Хауэлл және Бартлетт пен Робертсон дуэті бар. Ол көптеген американдықтарға, соның ішінде Рей Левке, Юнис Нортонға және Лайтл Пауэллге сабақ берді, сондай-ақ ол канадалық пианист Гарри Диннің, ағылшын композиторы Арнольд Бакстың және ағылшын дирижері Эрнест Ридтің ұстазы болды. 1920 жылы Хилда Хестер Колленс, 1910 жылдан 1914 жылға дейін Маттейден оқыған, Манчестерде Маттей атындағы музыка колледжін құрды. Кейін ол Корольдік Солтүстік музыка колледжінің алдыңғы мекемесі болған Солтүстік музыка мектебі деп аталды. Оның әйелі Джесси Кеннеди, ол 1893 жылы үйленді, күйеуінің өмірбаянын жазды, ол 1945 жылы қайтыс болғаннан кейін жарияланды. Ол Марджори Кеннеди Фрейзердің әпкесі болды. Ол 1869 жылы дүниеге келіп, 1937 жылы қайтыс болды. «Май айында» (1883) симфониялық увертюрасы және фортепиано мен оркестр үшін А минорындағы концерттік шығарма (1883 жыл шамасында басталып, 1908 жылға дейін қайта жөнделді) замандас көңілін көп тартып алды. Концерттік шығарма оның ең танымал ірі шығармасы болды, бірақ оның Лондондағы премьерасы Промста 25 жыл күтіп, 1909 жылдың 28 тамызында ғана өтті. Орындаушы – Йорк Боуэн. Содан кейін ол 1914, 1919 және 1920 жылдары Промста Вивиан Лангришпен, ал 1925 жылы Маттейдің шәкірті Бетти Хамби (кейін Томас Бичемге үйленгеннен кейін Бетти Хамби Бичем) орындады. Майра Хесс де 1922 жылдың 18 шілдесінде Корольдік музыка академиясының жүз жылдық мерейтойына арналған Король сарайында Маттейдің жетекшілігімен орындады. Маттей сонымен қатар камералық музыка (әсіресе 1882 жылғы 20-шы операдағы фортепианолық квартет), бірнеше ән және фортепианоға арналған көптеген музыка жазды. Оның 1891 жылы жазылған және 1918 жылға дейін қайта жөнделген фортепианоға арналған түпнұсқалық тақырыпқа арналған 31 вариациясы мен деривациялары оның ерте кезеңіндегі соңғы маңызды шығармаларының бірі болды. Лист пен Вагнердің ықпалын көрсеткен бұл шығарма алғаш жазылған кезде гармониялық тұрғыдан қажырлы деп саналды. Бұл жұмыс екі бөліктен тұрады, екінші бөлігі күрделене түседі. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Маттей фортепианоға арналған шығармаларға қайта оралды, бірақ бұрынғы күрделі стилін қысқа, Шұманның балаларға арналған пьесаларына жақын сипаттамалық пьесалардың пайдасына тастады. 1933 жылы ол олардың кейбіреулерін жазды, соның ішінде 1919 жылғы «Суррей төбелеріндегі» (op.30) «Кеш жарығы» және «Жел шашырауы», сондай-ақ ескірек прелюдия мен «Сюита түріндегі этюдтерден» (1887) аса қиын «Бравура». Жарияланған фортепиано шығармаларының дерлік толық жиынтығы Мэриленд университетіндегі Халықаралық фортепиано архивінде сақталады. Ол піанист және Маттейдің сүйікті шәкірті Денис Лассимонның (1903–1994) қағаздарынан, оның әкесі қайтыс болғаннан кейін Маттей өзіне алған, кейін оны қамқоршы және мұрагері деп атаған, қайтыс болған Джеймс Мэтью Холлоуэй сыйлаған. Көптеген ноталарда Маттейдің өзінің түзетулері, редакторлық белгілері және түсініктемелері бар.