Кіріспе

Майкл Палмер (11 мамыр 1943 жылы туған) – американдық ақын және аудармашы. Ол Гарвард университетін бітіріп, француз тілінен бакалавр және салыстырмалы әдебиет мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. 1970 жылдан бері қазіргі заманғы бимен тығыз жұмыс істеп, көптеген композиторлармен және суретшілермен ынтымақтастық жасайды. Палмер 1969 жылдан бері Сан-Францискода тұрады. 2006 жылы Америка ақындары академиясының Уоллес Стивенс сыйлығына ие болды. Бұл 100 000 АҚШ доллары көлеміндегі сыйлық поэзия өнеріндегі ерекше және жоғары деңгейдегі шеберлікті мойындайды. Сыйлықты таңдағандардың бірі Роберт Хасс: «Майкл Палмер – өзінің және, мүмкін, соңғы бірнеше буынның ең көрнекті экспериментатор ақыны. Уоллес Стивенс, «Қара тау» ақындары, Джон Эшбери, қазіргі француз ақындары, Октавио Паздың поэтикасы және тілдік поэзиядан шабыт алған көркем жазушы. Ол қазіргі таңда ағылшын тілінде жұмыс істейтін ең өзгеше шеберлердің бірі. Оның поэзиясы – тілде бейнелеу мүмкіндіктерін зерттейтін қараңғы және күлкілі тұжырымдама, бірақ оның ең бағалысы – тапқырлығы мен әсемдігі» деп жазды. poets.org сайтынан баспасөз хабарламасы.

Басталуы

Майкл Палмер 1960 жылдары поэзияда белсенді еңбек етуді бастады. Алпысыншы жылдардың басындағы екі оқиға оның ақын ретінде дамуына шешуші әсер етті. Біріншіден, Палмер 1963 жылы Ванкувердегі поэзия конференциясына қатысты. Бұл 1963 жылғы шілде-тамызда Ванкуверде (Британдық Колумбия) өткен поэзия конференциясы үш аптаға созылып, Уоррен Таллман мен Роберт Крилидің басқаруымен Британдық Колумбия университетінде ұйымдастырылған талқылаулар, семинарлар, дәрістер мен оқулардан тұратын бағдарламаға тіркелген алпысқа жуық адамды қамтыды. Онда Палмер өзінің поэтикалық көзқарасын қалыптастыруға көмектесетін жазушылар мен суретшілермен, әсіресе Роберт Дунканмен, Роберт Крилимен және Кларк Кулиджбен кездесті, олармен өмір бойына достық қарым-қатынас орнатты. Роберт Крилидің айтуынша, бұл маңызды сәт болды: «Ванкувердегі поэзия конференциясы алғаш рет Денис Левертов, Чарльз Олсон, Аллен Гинзберг, Роберт Дункан, Маргарет Ависон, Филип Уэлен сияқты сол кезде танылмаған, сондай-ақ Майкл Палмер, Кларк Кулидж және тағы да көптеген жас ақындарды бірге жинады».

Палмердің поэзиядағы мансабының алғашқы кезеңіндегі екінші шешуші оқиға – Кларк Кулиджбен бірге «Жоглар» журналын редакциялаудан басталды. «Жоглар» (Провиденс, Род-Айленд) журналы 1964 және 1966 жылдар аралығында жарық көрген үш ғана нөмірден тұрды, бірақ ол Палмердің Ванкуверде басталған басқа ақындармен хат алмасуын кеңейтті. Бірінші саны 1964 жылғы көктемде жарық көрді және Гари Снайдер, Майкл МакКлюр, Филдинг Доусон, Джонатан Уильямс, Лорин Нидекер, Роберт Келли және Луис Зукофскийдің өлеңдерін қамтыды. Палмер өзінің бес өлеңін «Жоглар» журналының екінші санында жариялады, онда Ларри Эйгнер, Стэн Браххейдж, Рассел Эдсон және Джексон Мак Лоудың туындылары да жарияланды. Ванкувер конференциясына қатысқандар немесе кейіннен осы туралы білгендер үшін екінші буын модернист ақыны Чарльз Олсонның 1950-1960 жылдары көзге көтерілген жаңа буын суретшілер мен ақындарға (үшінші буын модернистері) айтарлықтай әсер еткені анық болды. Роберт Крили, Роберт Дункан және Денис Левертов сияқты соңғы ақындар 1970 жылдары пайда болған жаңа буын суретшілеріне әсер етті, олардың ішінде Палмер де болды. Палмер былай дейді:

Билеу

1970 жылдан бері Палмер Маргарет Дженкинс және оның Би компаниясымен оннан астам би жұмысына бірлесіп жұмыс істеді. Палмер қатысқан алғашқы би сценарийлері: «Интерференциялар», 1975; «Тең уақыт», 1976; «Уитингтоннан басқа ешкім жоқ», 1978; «Қызыл, сары, көк», 1980; «Тура сөздер», 1980; «Турнның нұсқалары», 1980; «Кортленд жиынтығы», 1982; және «Бірінші фигура», 1984. Дженкинс/Палмердің ынтымақтастығының айқын мысалы – «The Gates (Far Away Near)», бұл кешкі би жұмысы, онда Палмер тек Дженкинспен ғана емес, сонымен қатар Пол Дрешер мен Ринде Эккертпен де жұмыс істеді. Бұл қойылым 1993 жылдың қыркүйегінде Сан-Франциско аймағында және 1994 жылдың шілдесінде Нью-Йорктегі Линкольн орталығында көрсетілді. Дженкинспен жасалған тағы бір соңғы ынтымақтастық «Danger Orange» атты 45 минуттық, ашық аудандағы, арнайы қойылымға әкелді, ол 2004 жылдың қазан айында президенттік сайлаудан бұрын ұсынылды. Қызғылт түс метафоралық түрде қауіптілік сезімін тудыратын ұлттық ескерту жүйелерін көрсетеді. [Қараңыз: Ішкі қауіпсіздік жөніндегі кеңес беру жүйесі]

Суретшілер мен бейнелеу өнерінің мамандары

Роберт Дунканмен және суретші Джесс Коллинзбен достығы сияқты, Палмердің суретші Ирвинг Петлинмен жұмысы да маңызды. Палмер суретші және бейнелеуші Огуста Талботпен де жұмыс істеді және CUE Art Foundation-да оның көрмесін ұйымдастырды (17 наурыз – 23 сәуір, 2005). Талбот өз кезегінде Палмердің «The Company of Moths» (2005) және «Thread» (2006) жинақтарының мұқабасын жасады. Бірлескен жұмыстың оның өнерінің шектерін кеңейтуге немесе қалыптастыруға қалай әсер еткені туралы сұраққа Палмер былай деп жауап берді:

«Бір жағынан, тіл қолданғанда – тіпті тіл қолданбағанда, мысалы, бір құрылымды көздегенде де – нақты кеңістік туралы оймен жұмыс істедім. Уақыт өте келе, менің тілім алғашқы жұмыста болмаған белгілі бір физикалық немесе ишаралық сипатқа ие болды. Марджи (Маргарет Дженкинс) мен мен тілді ишара ретінде, ал ишараны тіл ретінде жиі қолдандық, осы екі ортаны қиыстырып, оларды бір нүктеде біріктірдік. Содан кейін, мен өз жұмысымның кейбір ерекшеліктерін биге, би құрылымына және ишаратқа енгіздім, ол да менің жұмысыма еніп кетті. Ол өлеңдерге кеңістік қосты. (Ян Лауверейнспен бірге) Тастың шындықтары, Druksel (Гент, Бельгия), 2010. «Thread», New Directions (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 2011. «Сфинкстің күлкісі», New Directions (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 2016. Ол 2016 жылдың маусымында жарияланғанмен, әртүрлі дереккөздер бастапқыда 2015 жылы шығатынын хабарлаған. Джером Ротенберг New Directions-тың 2015 жылғы басылымын мұнда атап өткен: Майкл Палмер: «Сфинкстің күлкісінен» жаңа өлеңдер, Мак Лоу, Тчерепнин және Артау үшін. «Сестра Сатанаға арналған кішкентай элегиялар». New Directions (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 2021.»