Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі. Mentha aquatica (су минті; синонимдері: Mentha hirsuta Huds.) – ламиака тұқымдасына жататын көп жылдық гүлді өсімдік. Ол ылғалды жерлерде өседі және Еуропаның көп бөлігінде, Солтүстік-Батыс Африкада және Оңтүстік-Батыс Азияда табиғи түрде өседі.
Mentha aquatica (water mint; syn. Mentha hirsuta Huds.) is a perennial flowering plant in the mint family Lamiaceae. It grows in moist places and is native to much of Europe, northwest Africa and southwest Asia.
Сипаттама
Сулы минт – биіктігіне дейін өсетін, көп жылдық, тамырсабақты шөптесін өсімдік. Сабақтары көлденең қимасынан шаршы, жасыл немесе күлгін түсті, әртүрлі деңгейде түкті немесе түксіз болады. Тамырсабақтары кеңінен тараған, ет тәрізді және талшықты тамырларды жасайды. Жапырақтары жұмыртқа тәрізді немесе сопақ-ланцет тәрізді, ұзындығы және ені , жасыл (кейде қызғылт), қарама-қарсы орналасқан, тісті жиекті және түктіліктен жартылай түксіздікке дейін өзгереді. Сулы минттің гүлдері ұсақ, тығыз жиналған, күлгін, түтікшелі, қызғылт немесе лила түсті және соңғы жарты шар пішіндес гүлшоғырын құрайды; гүлдеу жаздың ортасынан соңына дейін жүреді. Сулы минтке көптеген түрлі жәндіктер келеді, оны жалпыланған тозаңдану синдромымен сипаттауға болады, бірақ жер астындағы тамырсабақтары арқылы да көбейе алады. Өсімдіктің барлық бөліктері ерекше минт иісімен ерекшеленеді. Бұтақталмаған, түксіз, жапырақтары тар, гүлдері ақшыл, Балтық теңізіне жақын Швеция мен Финляндияда өсетін өсімдіктер Mentha aquatica var. litoralis деп аталады. Mentha aquatica полиплоид, оның 2n = 8x = 96 хромосомасы бар.
Таксономия
Мента акватиканы алғаш рет 1753 жылы Карл Линней сипаттаған. Басқа Мента түрлері сияқты, ол кейіннен әртүрлі атаулармен қайта сипатталды; 2019 жылға қарай, Plants of the World Online 87 синонимді, оның ішінде мойындамайтын төрт пішін немесе сортын тізімдеді. Еу де Кельн исі (бергамот минті деп те аталады) осы түрдің бір сорты саналады. Бұл қызғылт түсті бидайық және қамыс жайылымдарының құрамдас бөлігі – Ұлыбританиядағы Биологиялық әртүрлілік акті жоспарының мекен ортасының бір түрі.
Қолданылуы
Оны тамаққа қолданылатын шөп ретінде (мыс., жалбыз немесе пиперминт сияқты) және шөп шайы жасауға пайдалануға болады. (бергамот эфир майымен жаңылыстырмаңыз).