Кіріспе

1980 жылы Салют-6 ғарыш станциясына кеңестік адаммен ұшу миссиясы

Союз-38 – 1980 жылдың қыркүйегінде Кеңес Одағы жүргізген адаммен ғарышқа ұшу миссиясы. «Союз» ғарыш кемесі екі мүшеден тұратын экипажды Салют-6 ғарыш станциясына жеткізді, олардың бірі Кубадан келген «Интеркосмос» ғарышкері еді.

Миссияның басты оқиғалары

Салют-6-ға 12-ші экспедиция. 7-ші халықаралық экипаж. Кубадан келген Интеркосмос ғарышкерін әкелді. "Союз-38" кемесі қараңғыда доктанды. Ғарыш станциясына жақындағанда, экипаж "Союз-38" кемесінің тек "фараларын" ғана көре алды. Рюмин тасымалдау құралының негізгі қозғалтқышының тұтанғанын және жұмыс істеуін түсірді. Кубалық Арнальдо Тамайо Мендес пен совет ғарышкері Юрий Романенко ешқандай қиындықсыз доктанды. "Союз-38" миссиясының мақсаты тоғыз эксперимент жүргізу еді. Олар мидың әртүрлі бөліктерін стимуляциялап, мидағы электрлік белсенділікті жақсырақ түсінуге тырысты. Бұл әр ғарышкер үшін күміс электродтары және диктофон бар арнайы жасалған шлемдер арқылы жасалды. Ғарышкерлер салмақсыздық жағдайында аяқтардың құрылымы мен қозғалысының өзгеруін зерттеу үшін арнайы аяқ киім киді. Сонымен қатар, олар Кубаның эндокринология және метаболизм аурулары институтымен бірлесіп, ұшу, ғарышта болу және қайта оралу кезінде алынған қан мен зәр үлгілерін зерттеп, дайындық пен ұзақ салмақсыздық жағдайындағы жұмыстың психологиялық стресін анықтауға тырысты. Тағы бір эксперимент скелеттік бұлшықеттер құрылымындағы өзгерістерді зерттеуге бағытталған. Олар дене майының мөлшерін және май тінінің көлемін бағалау үшін кубалық құралды қолданды. Сондай-ақ, салмақсыздықтың адамның қан айналымына тигізетін әсерін анықтау үшін қан айналымын зерттеу жүргізілді. Бұрынғы ұшуларда жүргізілген сынақтар осы миссияда да қайталанды, бұл ретте бел астындағы қысымды төмендетуге арналған Chibis костюмі қолданылды. Ғарышкерлер денедегі жүрек-қан тамырлар жүйесіне гравитациялық жүктеменің әсерін имитациялау және ұзақ салмақсыздықтан кейін дененің ортостатикалық төзімділігін қалпына келтіру үшін Chibis костюмін киіп жаттығулар орындады. Аяқтарға жасалған теріс қысым қанның төменгі аяқтарда жиналуына себеп болады, бұл гравитациялық ортада кездесетін жағдай. Ұзақ ғарыш сапарларынан оралған адамдарда ортостатикалық төзімсіздік жиі кездеседі. Басқа эксперименттер ұяшықтардың бөлінуіне, иммундық жүйеге, антиденелердің және басқа да ақуыздар мен минералдардың концентрациясына салмақсыздық ортасында ұзақ уақыт әсер етуін зерттеуге бағытталған. Бұл зерттеуге судың, майдың және басқа минералдардың жоғалу мөлшері мен жылдамдығын өлшеу кірді. Ғарышкерлер сондай-ақ сол ортада сахарозаның бір кристалының өсуін зерттеді.