Қанатты көлік: Aerocar тарихы

Кіріспе

Ұшатын машина
Aerocar және Aero Car деп аталатын басқа да көліктер

Aerocar International компаниясының Aerocar (көбінесе Taylor Aerocar деп аталады) 1949 жылы Вашингтон штатының Лонгвью қаласында Моултон Тейлор жобалаған және құрастырған американдық жолға шығатын ұшақ болды. Алты данасы жасалса да, ол көптеп өндірілген жоқ. Ол алғашқы нақты ұшатын машиналардың бірі саналады.

Жобалау және әзірлеу

Тейлор 1946 жылы жолға жарамды ұшақ құрастыруды бастады. Делавэр штатына сапар барысында ол бұрынғы жолға шығатын ұшақ, қанаттары алынып-қойылатын "Airphibian" ұшағын жасаған өнертапқыш Роберт Фултонның кіші ұлымен танысты. Тейлордың прототипі, Aerocar, бүктелетін қанаттарды пайдаланды, бұл жол көлігін бір адамның күшімен бес минут ішінде ұшу режиміне айналдыруға мүмкіндік берді. Артқы номерлік тақтаны тік көтеріп, оператор винт білігін қосып, итергіш винтті орната алатын болды. Сол қозғалтқыш алдыңғы дөңгелектерді үш жылдамдықты механикалық беріліс арқылы итермелейді. Ұшақ ретінде пайдаланғанда, жол берілісі бос күйде қалдырылды (бірақ таксилеу кезінде кері бағытта жылжуға мүмкіндік болды). Жолда қанаттары мен құйрық бөлігі көліктің артынан сүйретілді. Тейлор Aerocar жолға шыққанда оны шешіп алу қажет болмасын деген үшін винтті машинаның арт жағына орналастырды және оның максималды жылдамдығы сағатына 110 мильді құрады. 1950 жылдардың басындағы "Парадтағы өнеркәсіп" фильмінде Тейлор өзінің Aerocar-ын жүргізіп, ұшырып көрсетеді, сондай-ақ оның өндірілісінен түсірілген кадрлар да бар.

Сынау және сертификаттау

Азаматтық авиация басқармасы (CAA) 1956 жылы Aerocar ұшағына азаматтық сертификат берді, ал Тейлор Ling Temco Vought компаниясымен 500 тапсырыс алған жағдайда сериялық өндіріс туралы келісімге келді. Ол тек соның жартысын ғана ала алғандықтан, өндіріс жоспарлары тоқтатылды. Барлығы алты дана ғана жасалды. 2008 жылға дейін біреуі әлі де ұшып жүр, ал Тейлор екіншісін қайта құрап, жалғыз Aerocar III жасады.

Өндірілген үлгілер

Төрт Aerocar I, бір Aerocar II және Aerocar III ретінде қайта жасалған бір Aerocar I бар.

N4994P

N4994P (1949, бастапқыда N31214) күміс қанаттары бар сары түсті. Бұл – жасалған алғашқы Aerocar және Висконсин штатының Ошкош қаласындағы EAA AirVenture мұражайында қойылған. Ұшуға дайын күйде ұсталады, бірақ ұшырылмайды.

N101D

N101D (1954) Грег Херрикке тиесілі Yellowstone Aviation Inc. компаниясының меншігінде.

N102D

N102D (1960) сары және жасыл түсті. Соңғы құрастырылған және әлі ұшып жүрген жалғыз Aerocar, ол Эд Суиниге тиесілі және Флорида штатының Киссими қаласындағы Киссими шлюз әуежайында орналасқан Киссими әуе мұражайында қойылған. N102D – үлкен O 360 Lycoming қозғалтқышымен жасалған жалғыз Aerocar, бұл оған айтарлықтай жақсы мүмкіндіктер берді. Ол – жолға шығуға рұқсат етілген және жүретін жалғыз Aerocar. Қазіргі уақытта оны иесінің ұлы Шон Суини басқарады. Бұрын ол актер Боб Каммингске тиесілі болған, ол оны «Жаңа Боб Каммингс шоуы» атты телесериалында пайдаланған.

N103D

N103D (1956) қызыл/қара түске, қызыл қанаттарымен қайта боялған. 1981 жылдан бері ол Колорадо штатының Гранд-Джанкшн қаласынан Карл Феллинг пен Мэрилин Стайнге тиесілі. Бір кезде ол Фидель Кастроның інісі Рауль Кастроны Кубада тасымалданды, сондай-ақ Алан Марис та ұшты. Скотти Райт Натштің N103D ұшағымен AIRWATCH міндетін орындау кезінде 350 сағаттан астам ұшқанын хабарлады. Жол ақпаратын беру сағат 7:00-ден 8:30-ға дейін және 16:30-дан 18:00-ге дейін жүргізілді. Aerocar AIRWATCH миссиялары кезінде ол ақ түске боялып, үстінде және қанаттарының астында қызыл жүректер мен KISN әріптері бейнеленген. Ұшақ KISN радиосындағы төтенше жағдайларды хабарлау үшін полиция және өрт сөндірушілерге арналған авариялық қабылдағышпен жабдықталған. KISN үшін ұшқанда ол Вик әуе қызметінде, Хиллсборо әуежайында (HIO), Хиллсборо, Орегон қаласында орналасқан. 1962 жылғы Колумб күні болған дауылдан зардап көрмей аман қалды. Сол кезде ұшақты В. Джон Джейкоб басқарды, және ол қатты желдің (сағатына 160 км/сағ дейін) жағдайында сәтті қонуы үшін мақталуға тиіс болды, бірақ оған көмектесу үшін ұшақта болған Рут Уикандер мақтау алды. Рут Уикандер 99-шы ұйымның, Халықаралық әйелдер ұшқыштар ұйымының белсенді мүшесі болды. 1962 жылы Рут Уикандер жыл сайынғы Портленд Роза фестивалінің шеруіне қанаттарын тіркеп, Aerocar-ды автомобиль ретінде жүргізді. Aerocar KISN радиосының ажырамас бөлігі болды, сонымен қатар сол кездегі танымал рок музыканттары мен KISN диджейлерінің суреттері де болды. 1977 жылы соңғы рет ұшқаннан кейін ұшақ енді ұшуға жарамсыз және содан бері сақтауда. Бұл жолға шығатын ұшақ емес, бірақ ол бастапқы Aerocar дизайны негізінде жасалған. Ол Aerocar-дың қанаттары мен құйрық бөлігін пайдаланады. Онда төрт адам отыра алады және 150 а.к. қуаты бар IO 320 Lycoming қозғалтқышымен жабдықталған. Тек бір данасы ғана салынды. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, ол Колорадо штатының Колорадо-Спрингс қаласында, N102D иесі Эд Суиниге тиесілі. Төрт қайтарылатын доңғалақ ұшып көтерілу және қону үшін толығымен созылады, жолда жүру үшін жартылай қайтарылады және ұшу кезінде толығымен жиналады. Тейлор Фордтың Aerocar III-ке қызығушылығын тудырды, бірақ өндіріс жүргізілмеді. Бір прототипі Сиэтлдегі Ұшу мұражайында N100D тіркеу нөмірімен көрсетілген.

N103D (1956) has been repainted to red/black with red wings. It has been owned by Carl Felling and Marilyn Stine of Grand Junction, Colorado since 1981. It once flew Fidel Castro's brother, Raúl Castro, in Cuba. and Alan Maris. Scotty Wright reports Nutsch having 350 flying hours in N103D performing AIRWATCH duty. Traffic reporting was from 7:00 AM–8:30 AM and 4:30 PM–6:00 PM. During the Aerocar's AIRWATCH missions, it was painted white with red hearts and had the letters KISN on the top and bottom of the wings. The aircraft was equipped with an emergency police/fire receiver for use in reporting emergency events on KISN radio stations broadcast. When flown for KISN it was based at Wik's Air Service, Hillsboro Airport (HIO), Hillsboro Oregon. On one of its more eventful flights for KISN it survived the Columbus Day Storm of 1962 without damage after its evening traffic reporting flight. W. John Jacob was piloting the aircraft at that particular time and should be credited with the successful landing during extreme wind conditions (perhaps more than 100 mph), but Ruth Wikander, who was in the aircraft to assist him, received the acclaim. Ruth Wikander was an active member of the 99's, the International Organization of Women Pilots. In 1962 Ruth Wikander drove the Aerocar as an automobile while trailering the wings in the annual Portland Rose Festival parade. The Aerocar was an integral part of KISN Radio along with photos of famous rock musicians and KISN DJ's of the times. Last flown in 1977, the aircraft is no longer airworthy and has been in storage ever since. It is not a roadable aircraft but is based on the original Aerocar design. It uses the wing and tail section from the Aerocar. It seats four and is powered by a 150 hp IO 320 Lycoming engine. Only a single example was built. As of 2006, it was located in Colorado Springs, Colorado owned by Ed Sweeney, the owner of N102D. The four retractable wheels are extended for takeoff and landing, partly retracted for road travel, and fully retracted in flight. Taylor attracted some interest from Ford in the Aerocar III, but no production resulted. The single prototype is displayed at Seattle's Museum of Flight with the registration N100D.