"Сізбен бірге алуға болмайды" комедиясы

Кіріспе

George S. Kaufman және Moss Hart жазған комедиялық пьеса

«Сіз оны өзіңізбен бірге алып кете алмайсыз» – George S. Kaufman және Moss Hart-тың үш актілі комедиялық пьесасы. Пьесаның тұңғыш қойылымы 1936 жылдың 30 қарашасында Филадельфиядағы Каштанат көшесіндегі опера театрында өтті. 1936 жылдың 14 желтоқсанында қойылым Бродвейдің Бут театрына көшірілді, онда 838 рет көрсетілді. Пьеса 1937 жылы драма саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды және 1938 жылы «Сіз оны өзіңізбен бірге алып кете алмайсыз» атты фильмге бейімделді, ол «Үздік фильм» және «Үздік режиссер» номинацияларында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Пьеса жоғары сынып мектептерінің театр үйірмелерінде кең таралған және 1939 жылы авторлық құқықтар қолжетімді болғаннан бері әр жыл сайынғы ең көп қойылатын 10 мектеп пьесасының қатарында.

Бірінші акт

Бұл оқиға Нью-Йорктегі бір ерекше отбасының үлкен үйінде өтеді. Бірінші актіде Вандерхоф Сикомор Кармайкл тайпасының өміріндегі түрлі тұлғалар таныстырылады. Отбасының басы, Вандерхоф әже, жыландар ұстайтын, табыс салығын ешқашан төлемеген, қызық көңілді қарт кісі. Пенелопа "Пенни" Вандерхоф Сикомор – оның қызы (қимыл-қимылға толы және сезімтал мелодрамалық пьесалар жазатын қаламгер), Пол Сикоморға үйленген. Пол үйдің жертөлесінде фейерверктер жасап, көмекшісі Мистер Де Пиннаның көмегімен жұмыс істейді, бұрын ол отбасының мұз сатушысы болған. Пол мен Пеннидің екі қызының бірі – Эсси Сикомор Кармайкл, балерина болу арманымен өмір сүретін (бірақ шындығында биде нашар) балағат кімдік. Эсси Эд Кармайклға үйленген, ол ксилофонда ойнайды, олармен бірге тұрады және Эссинің тәттілерін таратуға көмектеседі. Эд – қандай да бір тартымды фразаны басып шығаратын әуесқой баспагер. Пол мен Пеннидің екінші қызы Элис Сикомор, әрине, отбасының жалғыз "қалыпты" мүшесі. Ол кеңседе жұмыс істейді және кейде отбасының ерекшеліктеріне ұялады, бірақ іштей оларды жақсы көреді. Сонымен қатар, Вандерхоф Сикомор Кармайкл тайпасы Рхеба есімді үй қызметшісін жұмысқа алған, ол Сикоморларға түрлі жұмыстар жасайтын Дональдпен кездеседі. Эсси Вандерхоф әжесіне "АҚШ үкіметінен" бірнеше хат келгенін, бірақ оларды жоғалтып алғанын айтады. Біраз уақыттан кейін Элис үйге келіп, жұмыстағы жігіті, компания директорының ұлы Тони Кербиге ғашық болғанын хабарлайды. Жоғарғы қабатқа киім ауыстыруға барар алдында Элис отбасына оны жақын арада кездесуге алып кететінін айтады. Үйдің қоңырауы соғылғанда, бүкіл отбасы әлі де оның жігіті туралы қуана-қуана әңгімелесіп жатыр. Пенни есікті ашады және ол жерде тұрған жігітті Тони деп ойлап амандасады, бірақ бөтен адамды бүкіл отбасымен амандастыруға мәжбүрлегеннен кейін ғана ол Элис жігіті емес екенін түсінеді: ол салық инспекторы. Оның есімі Уилбур С. Хендерсон, ол әжесінің табыс салығын төлеуден жалтарғанына қатысты тергеу жүргізуде. Хендерсон әжеден неге жиырма төрт жыл бойы табыс салығын төлемегенін сұрағанда, әже оған ешқашан сенбегенін және төлесе, үкімет ақшаны не істерін білмейтінін айтады. Хендерсон әжесінің сұрақтарына берген жауаптарына ашуланады. Хендерсон әжесінің жыландарын көріп, қорқып үйден қашады, бірақ әжеге АҚШ үкіметінен бір жолмен немесе басқа жолмен еститінін уәде етеді. Нағыз Тони Керби келеді, ал Элис өзінің ерекше отбасы оны қорқытып жібере ме деп қорқады, сондықтан ол онымен кездесуге кетуге тырысады. Олар кетуге тырысқанда, Эссидің өте ерекше орыс балет оқытушысы Борис Коленхов мырза келіп, революцияға наразылық білдіріп, отбасымен әңгімелеседі. Осы әңгіме барысында Элис пен Тони қашып кетеді. Содан кейін отбасы мүшелері кешкі асқа отырады.

The story takes place entirely in the large house of a slightly odd New York City family. Various characters in the lives of the Vanderhof Sycamore Carmichael clan are introduced in the first act. The patriarch of the family, Grandpa Vanderhof, is a whimsical old man who keeps snakes and has never paid his income tax. Penelope "Penny" Vanderhof Sycamore is his daughter (a writer of adventure and sex filled melodrama plays), and is married to Paul Sycamore, a tinkerer who manufactures fireworks in the basement with the help of his assistant, Mr. De Pinna, who used to be the family's iceman. One of Paul and Penny's two daughters is Essie Sycamore Carmichael, a childish candy maker who dreams of being a ballerina (but in reality is terrible at dancing). Essie is married to Ed Carmichael, a xylophone player who lives with them and helps distribute Essie's candies. Ed is an amateur printer who prints any phrase that sounds catchy. Paul and Penny's other daughter Alice Sycamore is quite obviously the only "normal" family member. She has an office job and is sometimes embarrassed by the eccentricities of her family, yet deep down, she still loves them. In addition, the Vanderhof Sycamore Carmichael clan employs a maid, Rheba, who is dating Donald, a handyman who performs odd jobs for the Sycamores. Essie tells Grandpa Vanderhof that some letters have arrived for him from the "United States Government", but that she misplaced them. Shortly afterwards, Alice comes home and announces that she has fallen in love with a young man with whom she works, Tony Kirby, the son of the company's executive. Before going upstairs to change, Alice tells her family that he will be coming over shortly to take her on a date. The entire family is still joyfully discussing her boyfriend when the doorbell rings. Penny answers the door and greets the man standing there, thinking he must be Tony, but only after forcing the stranger to shake hands with the entire family do they realize that he is not Alice's boyfriend: He is a tax investigator. His name is Wilbur C. Henderson, and he is investigating Grandpa for his evasion of income tax. When Henderson asks Grandpa why he owed twenty four years of back income tax, Grandpa states he never believed in it, and that the government wouldn't know what to do with the money if he did pay it. Henderson becomes infuriated by Grandpa's answers to his questions. Henderson spots Grandpa's snakes, and runs out of the house in fear, but not before promising Grandpa that he will hear – one way or another – from the United States government. The real Tony Kirby arrives, and Alice is nervous that her eccentric family will scare him away, so she attempts to leave with him on their date. As they attempt to leave, Mr. Boris Kolenkhov, Essie's extremely eccentric Russian ballet instructor, arrives and makes chitchat with the family, complaining about the Revolution. During this discussion, Alice and Tony make their escape. Then the rest of the family sit down for dinner.

Екінші акт

Екінші акт бірнеше күннен кейін өтеді. Элис Тони мен оның ата-анасын ертеңгі кешке шақырды, және бүкіл отбасының ойы осы бір нәрсеге толы. Элис үйдің ішінде айналып, отбасына мүмкіндігінше қалыпты болуға тырысуларын айтады. Пенни актриса Гей Веллингтонды соңғы пьесасын оқып беру үшін шақырды, бірақ Гей мас болып, жыландарды көргеннен кейін тұрған жеріне құлап түсті. Эд Эссидің тәттілерін таратып келген соң, біреудің оны қадағалап жүргеніне алаңдайды. Де Пинна терезден қараса, қашып бара жатқан бір адамды ғана көреді. Эсси Эдті тағы тәттілерімен жібереді. Пол мен Де Пинна мырза төменгі қабатта отшашу дайындап жатыр. Де Пинна мырза жертөледен шығып, Пенни бастаған оның дискамен лақтырылып жатқан суретін әкеледі. Де Пинна мырза Пеннидің оны аяқтауын сұрайды, ол келіседі. Ол сурет салуға киімін киіп кетеді, ал Де Пинна мырза костюмін киюге кетеді. Осы уақытта Коленхов мырза келіп, Эссидің балет сабағын бастайды. Эд ксилофонда қосымша музыка ойнатады. Реба ас үйге кіріп-шығып, тазалайды. Әже осы уақытты дартс ойнауға және жыландарды тамақтандыруға пайдаланады. Осы бәлікіштің арасында Тони есіктің алдында Кирби мырза мен Кирби ханыммен бірге пайда болады. Олардың алдында – бүкіл ерекше көрініс. Тони кешкі ас қай күні жоспарланғанын ұмытыпты, ал Элис қатты ұялады. Пенни Элиске уайымдамауға, олар оңай жақсы кешкі ас дайындауға болатынын айтады. Ол Дональдқа тізім береді де, дүкенге жүгіріп баруын бұйырады. Әжесі немересі үшін тойды қалыпты және бақылауда ұстауға тырысады. Кирби мырзаның өзін тым қатал, семіз адам екені белгілі болады, ол хобби ретінде орхидея өсіреді. Кирби мырза баланың үлгісін қарап, оның Полдің хоббиі екенін біледі. Кирби ханым оларға өзінің шынайы құмарлығы – спиритизм екенін айтады, ал Пенни оны "жалған" деп мазақтайды. Хоббилер туралы әңгімелесу кезінде Коленхов мырза римдіктердің хоббиі күрес болғанын айтады және Кирби мырзаны жерге лақтырып көрсетіп береді. Осы ұятты оқиғадан кейін уақытты өткізу үшін Пенни оларға еркін ассоциация ойынын ойнауды ұсынады. Элис не болатынын сезеді және бірден ұсыныстарды тоқтатуға тырысады, бірақ Пенни оған мән бермейді және әркімге ол айтқан сөздерден кейін "есіне келетін алғашқы нәрсені" жазуды бұйырады. Пенни "картоп", "дәретхана", "құштарлық", "айлы түн" және "секс" деген сөздерді ұсынады. Пенни бірінші болып Кирби мырзаның тізімін оқиды, реакциялары: "стейк", "тіс пастасы", "заңсыз", "саяхат" және "еркек". Алайда Кирби ханымның тізімі көп дау тудырады. "Крахмал" картопқа жауабы, бұл жаман емес, бірақ "дәретханаға" жауабы "Кирби мырза", және ол Кирби мырзаның көп уақытын "жуынып, қырқылып" өткізетіндігімен жасырады. Оның "құштарлыққа" жауабы "адам", ол бұл өте адамгершілік сезім деп мәлімдейді. Кирби мырза келіспей, "бұл - арам" дейді. "Айлы түнге" жауабы "жалықтырғыш", себебі Кирби ханым түсіндіреді, "түнде ештеңе істеуге болмайды". Соққыны Кирби ханым "секске" жауабы "Уолл-стрит" деп айтқанда береді. Ол алдымен не айтқысы келгенін білмейтінін айтады, бірақ ашуланғанда ол Кирби мырзаға "Сіз үнемі Уолл-стрит туралы айтасыз, тіпті..." деп айқайлайды, содан кейін тоқтайды. Толық ұялып, қорланған Кирби мырза мен Кирби ханым Тониді бірден үйлеріне алып кетуді бұйырады, бірақ Тони кетуге бас тартады. Элис олардың некесі ешқашан жұмыс істемейтінін шешеді және олардың келісімін тоқтатады, сонымен қатар Кирбидің компаниясындағы жұмысынан кетуді шешеді. Кирбилер кетер алдында Әділет департаментінің агенттері есіктен кіреді. Бас агент оларға Эдтің тәтті қораптарындағы кітапшаларында "жақсы естілетін" нәрселерді басып шығарған, "КАПИТОЛДЫ ЖАРЫҚТАНДЫРУ", "АҚ ҮЙДІ ЖАРЫҚТАНДЫРУ", "ЖОҒАРЫ СОТТЫ ЖАРЫҚТАНДЫРУ", "ҚҰДАЙ – МЕМЛЕКЕТ, МЕМЛЕКЕТ – ҚҰДАЙ" деген сөздер жазылған екенін айтады. Әке бас агентке түсіндіруге тырысады, бірақ олардың барлығы тұтқындалғанын хабарлайды. Агенттер жертөледе үлкен мөлшерде оқ-дәрі табады және оны Вашингтонды жарықтандыруға арналған деп санайды, ал бір агент жертөледен Мистер Де Пиннаны өзімен бірге сүйреп оралады, ол бүкіл уақыт бойы жертөледе болған. Де Пинна агентке төменгі қабатта тұтанған құбырын қалдырып, оны алуға бару керектігін түсіндіруге тырысады, бірақ агент оны елемеді. Сол сәтте басқа агент Гей Веллингтонды жоғарғы қабаттан алып келеді, ол мас күйінде ән салады. Осы кезде жертөледегі отшашулар Де Пиннаның қараусыз қалған құбырынан тұтанады, және барлығы (Әже мен Веллингтоннан басқа) үрейленеді, үйдің ішінде дау-дамабыл басталады, актінің соңы осылай аяқталады.

The second act takes place several days later. Alice has invited Tony and his father and mother over for dinner the next evening, and it is the only thing on the entire family's mind. Alice runs around the house telling her family to try to act as normal as possible. Penny has brought actress Gay Wellington over to read over Penny's latest play, but Gay becomes very drunk, and passes out onto the living room couch after looking at the snakes. Ed returns from distributing Essie's candies, worried that he is being followed by someone. When Mr. De Pinna looks out the window, he sees no one other than a man walking away. Ed is still sent out by Essie to deliver more candies. Paul and Mr. De Pinna are downstairs the whole time making fireworks. Mr. De Pinna comes up from the basement carrying a painting that Penny had started of him as a discus thrower. Mr. De Pinna asks if Penny would finish it and she agrees. She leaves to put on her painting gear and Mr. De Pinna leaves to put on his costume. At the same time, Mr. Kolenkhov arrives and begins Essie's ballet lesson. Ed provides accompanying music on the xylophone. Rheba runs in and out of the kitchen cleaning. Grandpa takes this time to practice darts and feed the snakes. In the midst of all this hullabaloo, Tony appears in the doorway with Mr. Kirby and Mrs. Kirby. Before them is the entire eccentric spectacle. Apparently, Tony has forgotten for which night dinner was planned, and Alice is incredibly embarrassed. Penny tells Alice not to worry, and that they can manage a nice dinner easily. She gives a list of things to Donald and tells him to run down to the store. Grandpa tries desperately to keep the party normal and under control for the sake of his granddaughter. Mr. Kirby reveals himself to be a very straitlaced fat cat, who raises orchids as a hobby. Mr. Kirby investigates a child's model and finds it is Paul's "hobby". Mrs. Kirby tells them that her true passion is spiritualism, which Penny derides as a "fake". During a discussion of hobbies, Mr. Kolenkhov brings up that the Romans' hobby was wrestling, and demonstrates on Mr. Kirby by throwing him on the floor. To pass the time after this awkward incident, Penny suggests they play a free association game. Alice imagines what is coming and immediately tries to quash the suggestions, but Penny shrugs her off and instructs everyone to write down "the first thing that pops into their heads" after she says certain words. Penny offers the words "potato", "bathroom", "lust", "honeymoon", and "sex". Penny reads Mr. Kirby's list first, with reactions of, respectively: "steak", "toothpaste", "unlawful", "trip", and "male". Mrs. Kirby's list, however, causes much controversy. "Starch" is her response to potatoes, which is not that bad, but her response for "bathroom" is "Mr. Kirby", and she covers it up with the fact that Mr. Kirby spends a lot of time in there "bathing and shaving". Her response to "lust" is "human", claiming it is a perfectly human emotion. Mr. Kirby disagrees, saying "it is depraved". "Honeymoon"'s reply is "dull", as Mrs. Kirby explains that there was "nothing to do at night". The shocker comes when Mrs. Kirby says her reply to "sex" was "Wall Street". She at first claims she doesn't know what she meant by it, but once provoked she yells at Mr. Kirby "You're always talking about Wall Street, even when " and then stops. Wholly embarrassed and humiliated, Mr. Kirby and Mrs. Kirby order Tony home with them immediately but Tony refuses to go. Alice finally decides that their marriage will never work and ends their engagement, and also decides to resign her job at Kirby's company. Before the Kirbys can leave, Department of Justice agents come through the door. The head agent tells them that Ed's pamphlets from the candy boxes, on which he has printed anything that "sounds nice", read "DYNAMITE THE CAPITOL", "DYNAMITE THE WHITE HOUSE", "DYNAMITE THE SUPREME COURT", and "GOD IS THE STATE, THE STATE IS GOD". Grandpa tries to explain to the head agent, but he informs them they are all under arrest. The agents discover enormous amounts of gunpowder in the basement and think it is for dynamiting Washington, and one agent returns from the basement dragging Mr. De Pinna with him, who was in the basement the whole time. De Pinna desperately tries to explain to the agent that he had left his lit pipe downstairs and must go and get it, but the agent disregards him. Meanwhile, another agent brings down Gay Wellington from upstairs, singing drunkenly. At that point, the fireworks in the basement go off, lit by De Pinna's untended pipe, and everyone (aside from Grandpa and Wellington) panics, leaving the whole house in an uproar as Act II ends.

Үшінші акт

Келесі күні Дональд пен Реба ас үйде отырып, газет оқыды, ол екі отбасының да қамауға алынғаны туралы әңгімеге назар аударды, мырза Кирбидің қатысуы оқиғаның жаңалықтарға айналуына себеп болды. Сонымен қатар, Пол мен мистер Де Пиннаның сауыттары да толығымен жойылған. Осы арада Элис Адирондак тауларына ұзақ сапарға шығып, жағдайды ойланып көруге шешім қабылдады. Отбасы такси шақыруды ұмытқанда, ол ақыры ашуын білдіреді, отбасының мүлдем "нормальді" бола алмайтынына ашуланады. Тони келіп, Элиспен ақылдасады, бірақ ол қарсы шығады, ал Тони оның соңынан еріп, жоғарғы қабатқа көтеріледі. Көп ұзамай Коленхов мырза Ұлы герцогиня Ольга Катринамен бірге өзінің бұрынғы салтанатында пайда болады. Бұрынғы Ресей патшасының Нью-Йорктегі қарапайым жұмыстарында жұмыс істейтін қайғылы тағдырын талқылағаннан кейін, Ұлы герцогиня көп ұзамай ас үйге барып, отбасы үшін кешкі ас дайындауға мәжбүр болады. Кирби мырза Тониді алып, әжесімен есеп айырысу үшін келеді. Көп ұзамай Кирби мырза мен Тони қызу дау-дамайға түседі, оның ең бастысы Тонидің отбасын бір түн бұрын қасақана дұрыс емес жерге әкелгенін мойындауы. Ол әр отбасы бір-бірін шын мәнінде қалай болғанын көргісі келетінін, ал Сикаморларды "әдеттегідей" көретінін, олар бір-бірін жақсы көретін және түсінеді, деп түсіндіреді. Әжесі Кирбиге енді жұмыс істемейтіндігіне және өмірден рақат табатынына қуанатынын айтады, содан бері ол бақытты болды, бірақ Кирби мырза оған сенбейді, әсіресе әжесі Кирби мырзаның өз жұмысын ұнатпайтынын күдіктенді. Тони мұны растап, ол Кирби мырзаның әкесіне жазған хаттарын тауып алды, онда ол трапеция суретшісі, кейін саксофоншы болуды қалайтынын білдірді, ал Кирби мырзаның шкафында әлі де саксофон бар екенін айтты. Әжесі Кирбиге өмірін және байлығын мүмкіндігінше ләззат алуы керектігін айтады, "оны өзіңмен бірге ала алмайсың" деп атап өтті. Тони бұған келіседі, ол отбасылық істі тастап, өзі қалаған нәрсені істеуді шешеді, және Кирби мырза ақыры Алиса мен Тонидің қайта қосылуына батасын береді, олар солай істейді. Кейін Есси әжесіне үкіметтен хат алып келеді. Әжем үкіметке өзінің Мартин Вандерхоф-младший екенін және үкімет іздеген Мартин Вандерхофтың оның әкесі екенін айтып өтірік айтқан. Бұл факт расталды, өйткені отбасы қайтыс болған сүтші (Де Пиннаға дейін олармен бірге тұрған) бабасының атын қолдана отырып жерледі, өйткені олар сүтшінің шын есімін ешқашан білген жоқ. Әжедің айласы іске асты, өйткені үкімет оған салық төлеудің орнына, оған қайтаруды берешекті деп айтады. Пьеса Тони мен мистер Кербимен бірге отбасы Ұлы герцогинямен бірге түскі асқа отырғанда аяқталады. Әжем бір дұға айтып, олар тамаққа кіріп кетеді.

The next day, Donald and Rheba sit in the kitchen reading the paper, which focuses on the story of both families being arrested, with Mr. Kirby's presence causing the story to make headlines. Also, Paul and Mr. De Pinna's fireworks have been completely destroyed. Meanwhile, Alice has decided to leave for a prolonged trip to the Adirondack Mountains to think things over. When the family forgets to call for a cab, she finally shows her exasperation, angered that her family can't be "normal" at all. Tony then arrives and tries to reason with Alice, but she refuses, heading upstairs with Tony following. Soon, Mr. Kolenkhov appears with the Grand Duchess Olga Katrina, in all of her former glory. After discussing the sad fate of former Russian royalty now working menial jobs in New York, the Grand Duchess soon insists upon going into the kitchen to cook the dinner for the family. Mr. Kirby arrives to pick up Tony and to settle his score with Grandpa. Soon, Mr. Kirby and Tony get into a heated argument, the pinnacle of which finds Tony admitting that he had purposely brought his family on the wrong night, the night before. He explains that he wanted each family to see each other as they really were, and that he sees the Sycamores as "normal", that they are a family that loves and understands one another, saying that Mr. Kirby never had time to understand Tony. Grandpa tells Mr. Kirby that he's happy with no longer working and getting to enjoy life every day, and that has made him happy ever since, though Mr. Kirby is not convinced, especially as Grandpa suspects that Mr. Kirby doesn't like his job. Tony affirms this by pointing out that he found letters that Mr. Kirby had written to his father, expressing desires to be a trapeze artist and later a saxophone player, and that Mr. Kirby still has a saxophone in his closet. Grandpa tells Mr. Kirby that he should get to enjoy his life and riches now while he can, pointing out, "you can't take it with you". Tony agrees with this, deciding to leave the family business to do something he wants to do, and Mr. Kirby finally gives in, giving his blessings to Alice and Tony getting back together, which they do. Essie then brings a letter to Grandpa that's from the government. Grandpa had lied to the government that he was actually Martin Vanderhof Jr., and that the Martin Vanderhof the government was looking for was his father. This is corroborated because the family had buried the deceased milkman (who had lived with them prior to De Pinna) using Grandpa's name, since they never knew the milkman's real name. Grandpa's trick works, as the government tells him that they now owe him a refund, instead of him owing them taxes. The play comes to a conclusion as the family, along with Tony and Mr. Kirby, sit down to dinner with the Grand Duchess. Grandpa says a touching prayer, and then they dive into the food.

Кейіпкерлер

Пенелопа Сикомор көбінесе Пенни деп аталады, Пенелопа – Эсси мен Элис анасы, Полдың әйелі және Мартиннің қызы. Ол пьеса жазу мен сурет салуды хобби ретінде жасайды, себебі осылай оның көңілі көтеріледі, бірақ екеуінде де нашар. Пенни – сүйікті ана және отбасының мүддесін ойлайтын әйел. Оның басты мақсаты – баршаның, әсіресе қызы Элис есімді қызының бақытты болуын қамтамасыз ету. Ол – басты кейіпкер. Эсси Кармайкл – Эдтің әйелі, Пенни мен Пол Сикомордың қызы, Мартиннің немересі, Элис әпкесі. Ол балаша сықылды. Эд сататын тәттілерді хобби ретінде жасайды. Эсси балерина болу армандайды. Ол 8 жыл бойы Борис Коленховтан сабақ алған, бірақ биде өте нашар. Реба – Сикомор отбасының афроамерикандық қызметшісі және аспазы. Ол отбасының бір мүшесі секілді қарастырылады. Ол Дональдпен кездесіп жүр. Сикомор ханымның айтуынша, "Олар екеуі бір-біріне өте үйлесімді, Порги мен Бесс сияқты". Пол Сикомор – Эсси мен Элис әкесі, Пеннидің күйеуі, Мартиннің күйеу баласы. Ол жертөледе көмекшісі Мистер Де Пиннаның көмегімен фейерверктер жасайтын шебер. Оның хоббиі – конструктормен ойнау. Мистер Де Пинна – сегіз жыл бұрын Полмен сөйлесу үшін келген, бірақ ешқашан кетпеген мұз сатушы. Ол Сикомор мырзаға фейерверк жасауға көмектеседі, ал Сикомор ханымның суреттерінде модель ретінде пайдаланылады. Эд Кармайкл – Эссидің күйеуі, Пол мен Пеннидің күйеу баласы. Ол ксилофонда ойнайды және Эссинің тәттілерін таратады. Эд – өзіне қызықты көрінетін нәрсені басып шығаратын әуесқой баспагер. Ол отбасына кешкі ас мәзірлерін және Эссинің тәтті қораптарына коммунистік жарнамаларды басып шығарады. Ол сондай-ақ маска жасауды ұнатады. Дональд Карри – Ребаның афроамерикандық жігіті, ол Сикоморларға ерікті жұмысшы ретінде көмектеседі. Мартин Вандерхоф – пьесада көбінесе "Ата" деп аталады. Полдың қайын атасы, Пеннидің әкесі, Элис пен Эссидің атасы. Ол – табыс салығын ешқашан төлемеген, себебі оған сенбейді, себебі ол төлеген жағдайда үкімет ақшаны қалай жұмсау керектігін білмейді деп санайды. Бұрын өте табысты бизнесмен болған ол 35 жыл бұрын жұмысынан жай ғана демалу үшін кеткен. Ол өмірін "Қызықты таппаған нәрсені істеме" деген философиямен өткізеді. Ол циркке, бітіру кешіне қатысады, дартс ойнайды және маркаларды жинайды. Ол – басты кейіпкер. Элис Сикомор – Тони Кирбидің никелескен келіні, Пол мен Пеннидің қызы, Мартиннің немересі, Эссидің әпкесі. Ол – үлкен отбасының жалғыз "нормальды" мүшесі. Ол кеңседе жұмыс істейді және Тони мен оның ата-анасы үйіне келгенде отбасының ерекшеліктеріне ұялады, бірақ оларды әлі де жақсы көреді. Ол пессимист. Уилбур С. Хендерсон – Салық басқармасының қызметкері. Ол әжеден салық жинау үшін келеді және әже неге табыс салығын төлемейді, түсінбейді. Тони Кирби – Элис никелескен келіні, Мистер және Миссис Кирбидің ұлы. Ол Сикоморлардың ерекше болғанына қарамастан, олардың бір-бірін жақсы көретіндіктен және бір-біріне қамқорлық жасайтындықтан, шынымен де кемелді отбасы екенін көреді. Оның өз отбасы өте әдепті және олардың ешқайсысы мойындамайтын көптеген мәселелері бар. Ол Кирби және Ко компаниясының вице-президенті. Борис Коленхов – Ресей революциясынан аз уақыт бұрын Америкаға қашқан ресейлік. Ол әлемдік саясатты және Ресейдің күйзелуін қатты қызықтырады. Ол Эссидің балет мұғалімі, оның билеуге қабілеті жоқ екенін біледі, бірақ оның билеуді ұнататынын біледі, сондықтан ол онымен жұмыс істей береді. Ол ежелгі гректер мен римдіктерге құштар, қоғамның дамуына қатысты сұрақтар қояды және дүниежүзілік істерге қызығушылық танытады. Гей Веллингтон – Миссис Сикомор автобуста кездесетін және үйіне өзінің пьесасын оқып беруге шақыратын актриса. Ол алкоголик, қатты мас болады және Сикомордың үйіне келгеннен кейін көп ұзамай құлап қалады. Энтони У. Кирби – Миссис Кирбидің күйеуі, Тонидің әкесі. Ол Кирби және Ко компаниясының президенті болып, өз жұмысын жасырын жек көретін өте әдепті адам. Оның хоббиі – қымбат орхидеяларды өсіру. Ол сонымен қатар Гарвард қоғамының, Юнион клубының, Ұлттық географиялық қоғамның және Ракет клубының мүшесі. Мириам Кирби – Мистер Кирбидің әйелі, Тонидің анасы. Ол өте таза және әдепті әйел және Сикомор үйінде болып жатқан оқиғалардан қорқады. Оның хоббиі – спиритизм. G Man 1 (Адам), G Man 2 (Джим), G Man 3 (Мак) – Эдтің коммунистік идеяларына байланысты тергеуге келген үш агент, олар Эссидің тәтті қораптарына салынған "Құдай – мемлекет, мемлекет – Құдай" және "Ақ үйді жар" сияқты цитаталардың шығу тегін анықтауға тырысады. Үлкен Герцогиня Ольга Катрина – Революциядан бұрын Ресейдің үлкен герцогиняларының бірі, оның қарындасы Үлкен Герцогиня Наташа да сондай болған. Содан бері ол Америкаға қашуға мәжбүр болды, онда ол Чайлдс мейрамханасында қызметкер болып жұмыс істейді. Оның отбасының қалған бөлігі де сондай тағдырға ұшырады, мысалы, оның ағасы, Үлкен Герцог Сергей, қазір лифт операторы болып жұмыс істейді. Ол хобби ретінде тамақ жасауды ұнатады.

Penelope Sycamore Usually goes by Penny, Penelope is the mother of Essie and Alice, wife of Paul, and daughter of Martin. She writes plays and paints as hobbies because it makes her happy, but is terrible at both. Penny is a loving mother and wife who is constantly concerned with the welfare of her family. Her main goal is to make sure everyone is happy, particularly her daughter Alice. She is a main character. Essie Carmichael Wife of Ed, daughter of Penny and Paul Sycamore, Granddaughter of Martin, sister of Alice. She is childlike. As a hobby she makes candy that Ed sells. Essie dreams of being a ballerina. She has spent 8 years studying with Boris Kolenkhov, but is a terrible dancer. Rheba The African American maid and cook to the Sycamore family. She is treated almost like a part of the family. She is dating Donald. In the words of Mrs. Sycamore, "The two of them are really cute together, something like Porgy and Bess." Paul Sycamore Father of Essie and Alice, husband of Penny, son in law of Martin. He is a tinkerer who manufactures fireworks in the basement with the help of his assistant Mr. De Pinna. His hobby is playing with erector sets. Mr. De Pinna The ice man who came inside to speak to Paul eight years before, and never left. He helps Mr. Sycamore build fireworks, and moonlights as a model in Mrs. Sycamore's paintings. Ed Carmichael Husband of Essie, son in law of Paul and Penny. He is a xylophone player, and distributes Essie's candies. Ed is an amateur printer who prints anything that sounds 'catchy' to him. He prints up dinner menus for his family and communist pamphlets that he places in the boxes of Essie's candy. He also likes to make masks. Donald Curry The African American boyfriend of Rheba, who seems to serve as volunteer handyman for the Sycamores. Martin Vanderhof Referred to mostly as Grandpa in the play. Father in law to Paul, father of Penny, grandfather of Alice and Essie. He is an eccentric happy old man who has never paid his income tax because he doesn't believe in it, as he feels that the government wouldn't know what to do with the money if he paid it. Once a very successful businessman, he left his job 35 years prior for no reason other than to just relax. He lives his life by the philosophy "don't do anything that you're not going to enjoy doing". He goes to circuses, commencements, throws darts, and collects stamps. He is a main character. Alice Sycamore Fiancée of Tony Kirby, daughter of Paul and Penny, granddaughter of Martin, sister of Essie. She is the only "normal" member of the extended family. She has an office job, and is rather embarrassed by the eccentricities of her family when she has Tony and his parents at her house, yet she still loves them. She tends to be a pessimist. Wilbur C. Henderson An employee of the IRS. He comes to collect the tax money owed by Grandpa, and can't understand why the latter won't pay income tax. Tony Kirby Fiancé of Alice, son of Mr. and Mrs. Kirby. He sees how, even though the Sycamores appear odd, they are really the perfect family because they love and care about each other. His own family is very proper and has many issues none of them will admit. He is vice president of Kirby and Co.
Boris Kolenkhov A Russian who escaped to America shortly before the Russian Revolution. He is very concerned with world politics, and the deterioration of Russia. He is the ballet instructor of Essie, aware that she is untalented at dancing, but knows that she enjoys dancing so he keeps working with her. He admires the ancient Greeks and the Romans, questions society, and is interested in world affairs. Gay Wellington An actress whom Mrs. Sycamore meets on a bus and invites home to read one of her plays. She is an alcoholic, gets very drunk, and passes out shortly after arriving at the Sycamore's home. Anthony W. Kirby Husband of Mrs. Kirby, father of Tony. He is a very proper man who is president of Kirby and Co. and secretly despises his job. His hobby is raising expensive orchids. He is also a member of the Harvard Society, the Union Club, the National Geographic Society, and the Racquet Club. Miriam Kirby Wife of Mr. Kirby, mother of Tony. She is an extremely prim and proper woman and is horrified by the goings on in the Sycamore household. Her hobby is spiritualism. G Man 1 (The Man), G Man 2 (Jim), G Man 3 (Mac) Three agents who come to investigate Ed because of the communist origin of some of the 'catchy' quotes he printed and placed in Essie's candy boxes, such as "God is the State – the State is God" and "Dynamite the White House". The Grand Duchess Olga Katrina She was one of the Grand Duchesses of Russia before the Revolution, another being her sister, the Grand Duchess Natasha. Since then she has been forced to flee to America where she has found work as a waitress in Childs Restaurant. The rest of her family has had a similar fate, such as her Uncle Sergei, the Grand Duke, who is now an elevator operator. She loves to cook as a hobby.

Кино және теледидар бейімделулері

Бұл пьеса 1938 жылы Франк Капраның режиссерлік еткен фильміне негіз болды. Фильмде Джеймс Стюарт, Жан Артур, Лайонел Барримор, Эдвард Арнольд, Спринг Байнингтон, Энн Миллер, Дуб Тейлор, Чарльз Лейн, Миша Ауер, Эдди "Рочестер" Андерсон және Артур Мюррей рөлдерін сомдады. Фильм 1938 жылғы «Үздік фильм» және «Үздік режиссер» номинациялары бойынша «Оскар» сыйлығына ие болды. Фильм нұсқасы пьесаның негізгі сюжеті мен тақырыптарын сақтайды, бірақ жаңа көріністер, диалогтар және кейбір кейіпкерлердің сәл өзгеше бейнеленуі бар. Мысалы, Кирби ағаның Вандерхоф үйін жылжымайтын мүлік жобасы үшін сатып алуға тырысуы туралы қосымша сюжет желісі қосылған, ал Ұлы герцогиня Ольга Катринаның сюжеті алынып тасталған. CBS телеарнасы 1979 жылы пьесаның ерекше теледидарлық бейімделуін жасады. Онда Арт Карни баба рөлінде, Джин Степлтон, Бет Хоуланд, Блайт Даннер, Роберт Мандан, Гарри Морган, Барри Боствик, Кеннет Марс, Говард Хессман және Поли Холлидей ойнады. 1984 жылы пьесаның тағы бір теледидарлық бейімделуі жарық көрді. Бұл нұсқада Джейсон Робардс баба рөлінде ойнады, ол Бродвейде қайта қойылған нұсқаға негізделген және Нью-Йорк қаласындағы Рояль театрында түсірілді, содан кейін «Ұлы қойылымдар» (21 қараша, 1984) цикліне енгізілді. NBC телеарнасының пьесаға негізделген комедиялық сериалы 1987-1988 жылдары АҚШ-та көрсетілді. 1979 жылғы телефильмде мистер Де Пинна рөлін ойнаған Гарри Морган осы сериалда баба рөлінде пайда болды.