Егін егу құралы: тұқым себу машинасы трактормен жұмыс істейді, дәл тереңдікке орналастырып, қатарлап себу арқылы өсімдіктерге күн мен қоректік заттар жеткізеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тұқым себуге арналған ауыл шаруашылығы құрылғысы
Seed sowing agricultural device
Тұқым себуші – ауыл шаруашылығында қолданылатын, егін үшін тұқымды топыраққа орналастырып, белгілі бір тереңдікке көміп, трактормен тартылатын құрылғы. Бұл тұқымның тең таралуын қамтамасыз етеді. Тұқым себуші тұқымды дұрыс мөлшерде және тереңдікте себуді қамтамасыз етеді, соның арқасында тұқым топырақпен жабылады. Бұл оларды құстар мен жануарлар жеп кетуінен немесе күнге қабылып кеуіп кетуінен сақтайды. Тұқым себу машиналары арқылы тұқым қатарлап себіледі, бұл өсімдіктерге жеткілікті күн сәулесі мен топырақтан қоректік заттар алуға мүмкіндік береді. Тұқым себуші ойлап табылғанға дейін көптеген тұқымдар қолмен себілетін, бұл дәл емес және ысырапшыл процесс болатын, себебі тұқым тең таратылмаған және өнімділік төмен болған. Тұқым себушіні пайдалану егін өнімділігін (себілген тұқымға шаққанда алынған тұқым) сегіз есеге дейін арттыра алады. Тұқым себуді пайдалану уақытты және еңбекті үнемдейді. Тұқымды өлшеуге арналған кейбір машиналар себу машиналары деп аталады. Бұл идея ежелгі қытай тәжірибесінен пайда болды, кейіннен тұқымды қоймадан алып, түтік арқылы төгіп себуге арналған механизмге айналды. Ерте замандағы тұқым себу машиналарына Шумердегі бір түтікпен себуші және Қытайдағы көп түтікпен себуші жатты, ал 1701 жылы Джетро Тулл жасаған тұқым себуші соңғы ғасырлардағы ауыл шаруашылығы технологиясының дамуына үлкен әсер етті. Тулл тұқым себушіні ойлап тапқаннан кейін де бір ғасыр бойы астық қолмен себу кең таралған.
A seed drill is a device used in agriculture that sows seeds for crops by positioning them in the soil and burying them to a specific depth while being dragged by a tractor. This ensures that seeds will be distributed evenly. The seed drill sows the seeds at the proper seeding rate and depth, ensuring that the seeds are covered by soil. This saves them from being eaten by birds and animals, or being dried up due to exposure to the sun. With seed drill machines, seeds are distributed in rows; this allows plants to get sufficient sunlight, nutrients from the soil. Before the introduction of the seed drill, most seeds were planted by hand broadcasting, an imprecise and wasteful process with a poor distribution of seeds and low productivity. Use of a seed drill can improve the ratio of crop yield (seeds harvested per seed planted) by as much as eight times. The use of seed drill saves time and labor. Some machines for metering out seeds for planting are called planters. The concepts evolved from ancient Chinese practice and later evolved into mechanisms that pick up seeds from a bin and deposit them down a tube. Seed drills of earlier centuries included single tube seed drills in Sumer and multi tube seed drills in China, and later a seed drill in 1701 by Jethro Tull that was influential in the growth of farming technology in recent centuries. Even for a century after Tull, hand sowing of grain remained common.
Функция
Көптеген тұқым себу машиналары тұқымдармен толтырылған бункерден тұрады, ол бір-бірінен белгілі бір қашықтықта орналасқан түтіктердің үстіне орналастырылған, бұл өсімдіктердің оптималды өсуіне жағдай жасайды. Тұқымдар, себу машинасының жер дөңгелегінің бірінен беріліс арқылы қоздырылатын, ойыс жемістері бар айналмалы дискілердің көмегімен аралықтарын ашады. Себу нормасы беріліс қатынасын өзгерту арқылы реттеледі. Көптеген қазіргі заманғы себу машиналары тұқымды пластик түтіктер арқылы тұқымдық бункерден топыраққа жеткізу үшін ауаны пайдаланады. Бұл конструкция себу машиналарын тұқымдық бункерден әлдеқайда кеңірек етуге мүмкіндік береді – кейбір жағдайларда 12 метрге дейін. Тұқым гидравликалық жетекпен жұмыс істейтін желдеткіш арқылы жасалған ауа ағынына механикалық түрде өлшеніп, бастапқыда тұқымды жекелеген топыраққа жеткізетін түтіктерге бөлетін тарату басқа жеткізіледі. Дәстүрлі себу машинасының жұмысын бастамас бұрын, қатты топырақты жыртып, тырмалау қажет, осылайша тұқымды қажетті тереңдікке орналастырып, жақсы "тұқымдық төсек" жасауға болады, ол тұқымның өніп-өсуі мен тамыр дамуы үшін ылғалдың, тұрақтылықтың, кеңістіктің және ауаның дұрыс арақатынасын қамтамасыз етеді. Жырғыш топырақты қазып шығарады, ал тырма топырақты тегістейді және кесектерді қияды. Егер топырақ жыртуды қажет етпесе, себу алдында оны терең бұзбайтын құралдармен өңдеуге болады. Топырақ құрылымы мен топырақ фаунасына ең аз зиян тигізетін "тікелей себу" мүмкіндігі бар себу машинасы қолданылғанда болады; "тікелей" дегені – әрбір тұқымды таратушы түтіктің алдына орналастырылған жалғыз тістермен ашылған тар қатарларға, соңғы егістің ішінара шіріген қалдықтарының (тұмсықтардың) арасына тікелей себу. Себу машинасы қолданылатын тұқымның мөлшеріне қарай реттелуі керек. Содан кейін дәндер үстіңгі бункерге салынады, одан тұқымдық дәндер себу машинасына ағып түседі, ол тұқымдарды аралықтарын ашып, отырғызады. Бұл жүйе бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді, бірақ көптеген жағынан жаңартылып, өзгертілді; ең айқын мысалы – бір шаруаның бір уақытта көптеген қатар тұқымды себуге мүмкіндік беретін өте кең машиналары. Себу машинасының түріне қарай, оны өрісте жүк көтеруші малдармен (мысықтар сияқты) немесе қуатты қозғалтқышпен, әдетте трактормен тартуға болады. Себу машинасымен себілген тұқымдар тең бөлініп, топыраққа дұрыс тереңдікке орналастырылады.
Many seed drills consist of a hopper filled with seeds arranged above a series of tubes that can be set at selected distances from each other to allow optimum growth of the resulting plants. Seeds are spaced out using fluted paddles which rotate using a geared drive from one of the drill's land wheels. The seeding rate is altered by changing gear ratios. Most modern drills use air to convey seeds in plastic tubes from the seed hopper to the colters. This arrangement enables seed drills to be much wider than the seed hopper—as much as 12m wide in some cases. The seed is metered mechanically into an air stream created by a hydraulically powered onboard fan and conveyed initially to a distribution head which sub divides the seeds into the pipes taking the seeds to the individual colters. Before the operation of a conventional seed drill, hard ground has to be plowed and harrowed to soften it enough to be able to get the seeds to the right depth and make a good "seedbed", providing the right mix of moisture, stability, space and air for seed germination and root development. The plow digs up the earth and the harrow smooths the soil and breaks up any clumps. In the case that the soil is not as compacted as to need a plow, it can also be tilled by less deeply disturbing tools, before drilling. The least interruption of soil structure and soil fauna happens when a type of drilling machine is used which is outfitted to be able to "direct drill"; "direct" referring to sowing into narrow rows opened by single teeth placed in front of every seed dispensing tube, directly into/ between the partly composted remains (stubble) of the last crop (directly into an untilled field). The drill must be set for the size of the seed used. After this the grain is put in the hopper on top, from which the seed grains flow down to the drill which spaces and plants the seed. This system is still used today but has been updated and modified over time in many aspects; the most visible example being very wide machines with which one farmer can plant many rows of seed at the same time. A seed drill can be pulled across the field, depending on the type, using draft animals, like bullocks or by a power engine, usually a tractor. Seeds sown using a seed drill are distributed evenly and placed at the correct depth in the soil.
Алдын ала өнімдер
Ескі егіс әдістерінде алдымен егістік жерді тырмамен тікелей жолақтар – арқалар түрінде дайындау қажет болатын. Содан кейін тұқымдарды қолмен шашып себу арқылы егіледі. Тұқымдар дұрыс тереңдікке де, бір-бірінен қажетті арақашықтыққа да түспеуі мүмкін. Арқаға түскен тұқымдар ауа-райынан жақсы қорғалады, ал табиғи эрозия немесе қолмен аралап жабу оларды жабады, бірақ бір бөлігі ашық қалады. Нәтижесінде, егістік шамамен қатарлап отырғызылған болып көрінеді, бірақ арқа жолдардың сыртында көптеген өсімдіктер өседі. Бұл тәсілдің бірнеше кемшіліктері бар. Ең айқын кемшілігі – арқадан тыс жерге түскен тұқымдар топырақта тым беткей болғандықтан, арқада егілген өсімдіктердей өспейді. Осы себепті, олар ауа-райының салдарынан жоғалады. Көптеген тұқымдар құстар жеп қоюы немесе желмен кетіп қалуы мүмкін жер бетінде қалып қояды. Жер бетіндегі тұқымдар көбінесе мүлдем шықпайды немесе ерте шығып, аязға шалдығып өледі. Арқалар егістік аумағының тек бір бөлігін құрайды және тұқымдарды шашып себу бірқалыпты таратуды қамтамасыз етеді, сондықтан тұқымдардың көп мөлшері ысырапқа кетеді. Көп себудің салдары да аз емес; барлық дақылдар белгілі бір тығыздықпен жақсы өседі, ол топырақ пен ауа-райы жағдайларына байланысты өзгереді. Осы тығыздықтан артық себу, тіпті көп өсімдіктер егілсе де, өнімді төмендетіп, өсімдіктер арасында минералдар, су және топырақ үшін бәсекелестік тудырады. Тағы бір себебі – топырақтың минералды ресурстары да тез азаяды, бұл өсімдіктердің өсуіне тікелей әсер етеді.
In older methods of planting, a field is initially prepared with a plow to a series of linear cuts known as furrows. The field is then seeded by throwing the seeds over the field, a method known as manual broadcasting. The seeds may not be sown to the right depth nor the proper distance from one another. Seeds that land in the furrows have better protection from the elements, and natural erosion or manual raking will cover them while leaving some exposed. The result is a field planted roughly in rows, but having a large number of plants outside the furrow lanes. There are several downsides to this approach. The most obvious is that seeds that land outside the furrows will not have the growth shown by the plants sown in the furrow since they are too shallow on the soil. Because of this, they are lost to the elements. Many of the seeds remain on the surface where they are vulnerable to being eaten by birds or carried away on the wind. Surface seeds commonly never germinate at all or germinate prematurely, only to be killed by frost. Since the furrows represent only a portion of the field's area, and broadcasting distributes seeds fairly evenly, this results in considerable wastage of seeds. Less obvious are the effects of over seeding; all crops grow best at a certain density, which varies depending on the soil and weather conditions. Additional seeding above this will actually reduce crop yields, in spite of more plants being sown, as there will be competition among the plants for the minerals, water, and the soil available. Another reason is that the mineral resources of the soil will also deplete at a much faster rate, thereby directly affecting the growth of the plants.
Тарих
Вавилондықтар б.з.д. 1400 жылы қарапайым тұқым себу машиналарын қолданғанмен, бұл өнертабыс Еуропаға ешқашан жетпеді. Көп түтіктелген темір тұқым себу машиналары б.з.д. 2 ғасырда қытайлармен ойлап табылды. Осы көп түтіктелген тұқым себу машинасы Қытайға мыңжылдықтар бойы үлкен халқына азық-түлікпен қамтамасыз етуге мүмкіндік берген тиімді өндіріс жүйесін сыйлаған деп есептеледі. Үнді субконтинентінде тұқым себу машиналары Моғол империясы кезінде, 16 ғасырда шаруалардың арасында кеңінен қолданылған. Еуропадағы тұқым себу машинасының алғашқы нұсқасы Камилло Тореллоға жатқызылады және 1566 жылы Венециялық Сенатпен патенттелген. 1602 жылы Болоньялық Тадео Кавалина тұқым себу машиналарын егжей-тегжейлі сипаттаған. Алғашқы себу машиналары бір атпен тартуға жеткілікті кішкентай болды, және олардың көптеген түрлері 1930 жылдарға дейін қолданыста болды. Алайда, бу және кейін бензинмен жұмыс істейтін тракторлардың пайда болуымен, үлкен және тиімді себу машиналары жасалды, олар фермерлерге бір күні ішінде үлкен аумақтарды себуге мүмкіндік берді. Жақында себу машиналары жетілдіріліп, алдын ала топырақ өңдеусіз тұқым себуге мүмкіндік береді. Бұл эрозияға немесе ылғалдың жоғалуына ұшыраған топырақтар тұқым өніп, топырақты ұстап тұруға жеткілікті өссе дейін қорғалады дегенді білдіреді. Бұл сондай-ақ топырақ өңделгеннен кейін эрозияны болдырмау арқылы топырақ жоғалуын алдын алуға көмектеседі. Пресс-себу машинасының дамуы 1900 жылға дейінгі ауыл шаруашылығы технологиясындағы маңызды жаңалықтардың бірі болды.
While the Babylonians used primitive seed drills around 1400 BCE, the invention never reached Europe. Multi tube iron seed drills were invented by the Chinese in the 2nd century BCE. This multi tube seed drill has been credited with giving China an efficient food production system that allowed it to support its large population for millennia. In the Indian subcontinent, the seed drill was in widespread use among peasants by the time of the Mughal Empire in the 16th century. The first known European seed drill was attributed to Camillo Torello and patented by the Venetian Senate in 1566. A seed drill was described in detail by Tadeo Cavalina of Bologna in 1602. Early drills were small enough to be pulled by a single horse, and many of these remained in use into the 1930s. The availability of steam, and later gasoline tractors, however, saw the development of larger and more efficient drills that allowed farmers to seed ever larger tracts in a single day. Recent improvements to drills allow seed drilling without prior tilling. This means that soils subject to erosion or moisture loss are protected until the seed germinates and grows enough to keep the soil in place. This also helps prevent soil loss by avoiding erosion after tilling. The development of the press drill was one of the major innovations in pre 1900 farming technology.
Әсері
Тұқым себу машинасының ойлап табылуы өнімділіктің айтарлықтай жақсаруына әкелді. Тұқым себу машинасы, жыртылған топырақтағы аралықтармен бірдей қашықтықта орналасқан дөңгелектердің қатарын пайдаланды. Бұл дөңгелектер немесе себу арналары, тұқым себуге дейін топырақты бірдей тереңдікке дейін ашты. Себу арналарының артында металл дискілерден тұратын жабын жабатындар орналасқан, олар тұқым отырғызылған ойықтың қабырғаларын кесіп, оларды жауып тастады. Бұл жаңалық фермерлерге тұқымның себілетін тереңдігін дәл бақылауға мүмкіндік берді. Бұл бақылаудың нәтижесінде, тұқымның ерте немесе кеш шығуы азайды және тұқым дайындалған топырақтағы ылғалдықтың ең жақсы пайдалануын қамтамасыз етті. Соның салдарынан фермерлер тұқымның мөлшерін азайтып, бірқатар себу әдістерімен салыстырғанда өнімділікті арттыра алды. Тұқым себу машинасы фермерлерге тұқымды белгілі бір тереңдікте, белгілі бір мөлшерде және қатарлап себуге мүмкіндік береді; әрбір түтік белгілі бір тереңдікте ойық жасап, бір немесе бірнеше тұқымды салып, оны жауып тастайды. Бұл өнертабыс фермерлерге тұқымның себілетін тереңдігін және тұқымды кері қайтпастан жабу мүмкіндігін толық бақылауға мүмкіндік береді. Нәтижесінде өнімділіктің артуы және едәуір жақсарған егін жиналымы (құрғақ себумен салыстырғанда сегіз есеге дейін). Тұқым себу машинасының қолданылуы сонымен қатар арамшөптермен күресуді жеңілдетеді. Құрғақ себудің нәтижесінде өсетін дақылдардың ретсіз орналасуына себеп болады, бұл арамшөптерді қолмен жоюдан басқа әдіспен бақылауды қиын жасайды. Тұқым себу машинасымен егілген дала әдетте қатарлар түрінде біркелкі болады, бұл өсімдік өсу кезеңінде арамшөптерді қолмен жоюға мүмкіндік береді. Арамшөптерді қолмен жою – еңбекке талап ететін және тиімсіз жұмыс. Арамшөптерді тиімді жоймау егін өнімділігін төмендетеді, сондықтан бұл артықшылық өте маңызды.
The invention of the seed drill dramatically improved germination. The seed drill employed a series of runners spaced at the same distance as the plowed furrows. These runners, or drills, opened the furrow to a uniform depth before the seed was dropped. Behind the drills were a series of presses, metal discs which cut down the sides of the trench into which the seeds had been planted, covering them over. This innovation permitted farmers to have precise control over the depth at which seeds were planted. This greater measure of control meant that fewer seeds germinated early or late and that seeds were able to take optimum advantage of available soil moisture in a prepared seedbed. The result was that farmers were able to use less seed and at the same time experience larger yields than under the broadcast methods. The seed drill allows farmers to sow seeds in well spaced rows at specific depths at a specific seed rate; each tube creates a hole of a specific depth, drops in one or more seeds, and covers it over. This invention gives farmers much greater control over the depth that the seed is planted and the ability to cover the seeds without back tracking. The result is an increased rate of germination, and a much improved crop yield (up to eight times compared to broadcast seeding). The use of a seed drill also facilitates weed control. Broadcast seeding results in a random array of growing crops, making it difficult to control weeds using any method other than hand weeding. A field planted using a seed drill is much more uniform, typically in rows, allowing weeding with a hoe during the growing season. Weeding by hand is laborious and inefficient. Poor weeding reduces crop yield, so this benefit is extremely significant.