Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Патогенді бактериялар түрі. Мал және жабайы жануарларда "эрисипелас" деп аталатын ауру.
Species of pathogenic bacterium
the disease called "erysipelas" in livestock and wild animals
Erysipelothrix rhusiopathiae – грам-оң, каталаза теріс, таяқша тәрізді, спора түзбайтын, қышқылға төзімсіз, жылдам қозғалмайтын бактерия. Әлем жүзіне тараған E. rhusiopathiae негізінен жануарларға патоген болып саналады, ол эризипелас ауруын тудырады, бұл ауру кең ауқымды жануарларға әсер етуі мүмкін. Шошқалар, түйеқұстар және жұмыртқа салатын тауықтар ең көп зардап шегеді, бірақ басқа сүтқоректілер, құстар, балықтар және бауырымен жорғалаушыларда да кездеседі. Шошқаларда бұл ауру "алмаз тері" ауруы деп аталады. Бактерия адамдарда эрисипелоид деп аталатын зооноздық инфекцияларды да тудыруы мүмкін. Адамдарда эризипелас деп аталатын ауру E. rhusiopathiae емес, Streptococcus туысының әртүрлі түрлерінен туындайды.
Erysipelothrix rhusiopathiae is a Gram positive, catalase negative, rod shaped, non spore forming, nonacid fast, nonmotile bacterium. Distributed worldwide, E. rhusiopathiae is primarily considered an animal pathogen, causing the disease known as erysipelas that may affect a wide range of animals. Pigs, turkeys and laying hens are most commonly affected, but cases have been reported in other mammals, birds, fish, and reptiles. In pigs, the disease is known as diamond skin disease. The bacterium can also cause zoonotic infections in humans, called erysipeloid. The human disease called erysipelas is not caused by E. rhusiopathiae, but by various members of the genus Streptococcus.
Тарих
Erysipelothrix rhusiopathiae тұңғыш рет 1876 жылы Роберт Кох бөліп алған. Бірнеше жыл өткен соң бактерия шошқалардағы эризипеланың қоздырғышы екені анықталды, ал 1884 жылы бұл организм алғаш рет адамға патогенді екені белгілі болды. 1909 жылы оған Erysipelothrix туысы деген ат берілді. 1918 жылы Erysipelothrix rhusiopathiae деген атау енгізілді және 1920 жылы ол туыстың типтік түрі ретінде бекітілді.
Erysipelothrix rhusiopathiae was first isolated by Robert Koch in 1876. A few years later the bacterium was recognised as the cause of erysipelas in pigs and in 1884 the organism was first established as a human pathogen. In 1909, the genus was named Erysipelothrix. In 1918 the name Erysipelothrix rhusiopathiae was introduced and in 1920 it was designated as the type species of the genus.
Эпидемиология
Erysipelothrix rhusiopathiae инфекция жұқтырған жануарлармен ластанған топырақтан, тамақ қалдықтарынан және судан оқшаулануы мүмкін. Ол топырақта бірнеше аптаға дейін тірі қалуға қабілді. Шошқаның нәжісінде осы бактерияның тірі қалу мерзімі 1 айдан 5 айға дейін ауыспайды. Эрисипелоидты бірнеше жануар таратады, әсіресе шошқалар, оларда бұл ауру (бұрын өте көп кездесетін) бірнеше аталыммен белгілі (ағылшын тілінде шошқа эризипеласы, француз тілінде rouget du porc және итальян тілінде mal rossino). Шошқа эризипеласының ең ерекше белгілері – қызыл дері бөртпесі, буын ауруы, артрит, эндокардит және сепсис. Бұл инфекцияны қойлар, қояндар, тауықтар, түйеқұстар, қаздар, эмулар, шаян балықтары және лобстерлер де таратуы мүмкін. Эрисипелоид – кәсіби ауру, ол көбінесе мал өсірушілерде, ветеринар дәрігерлерде, қасапхана қызметкерлерінде, тері өңдеушілерде, ет сатушыларда, балықшыларда, балық сатушыларда, үй шаруасындағы әйелдерде, аспаздарда және азық-түлік сатушыларда кездеседі. Жануар сүйегінен түйме жасаумен айналысатын жұмысшылар арасында эрисипелоидтың бір эпидемиясы тіркелген.
Erysipelothrix rhusiopathiae may be isolated from soil, food scraps, and water contaminated by infected animals. It can survive in soil for several weeks. In pig faeces, the survival period of this bacterium ranges from 1 to 5 months. Erysipeloid is transmitted by several animals, particularly pigs, in which the disease (very common in the past) has several names (swine erysipelas in English, rouget du porc in French and mal rossino in Italian). Urticaria like lesions, arthralgia, arthritis, endocarditis, and sepsis are the most characteristic features of swine erysipelas. Other animals that can transmit the infection are sheep, rabbits, chickens, turkeys, ducks, emus, scorpion fish, and lobsters. Erysipeloid is an occupational disease, mainly found in animal breeders, veterinarians, slaughterhouse workers, furriers, butchers, fishermen, fishmongers, housewives, cooks, and grocers. One epidemic of erysipeloid was described in workers involved in manufacturing buttons from animal bone.
Адамдар
Адамдарда E. rhusiopathiae инфекциясы көбінесе эрисипелоид деп аталатын жеңіл терілік формада көрінеді.
In humans, E. rhusiopathiae infections most commonly present in a mild cutaneous form known as erysipeloid.
Құс
Бактерия кең ауқымды құс түрлерінен оқшауланды және түрлеріне қарай сезімталдықта айырмашылықтар болуы мүмкін. Эризипеланың барлық құс түрлерінде пайда болу жағдайлары тіркелген. Тарихи тұрғыдан, эризипела негізінен түйеқұстарда маңызды ауру ретінде қарастырылған. Дегенмен, бірнеше елде жұмыртқа салатын тауықтар арасында аурудың көбеюі туралы хабарлар келіп түсуде. Жұмыртқа салатын тауықтарда эризипела ошағы пайда болған кезде байқалатын белгілерге өлім-жітімнің күрт өсуі және жұмыртқа өндірісінің төмендеуі жатады.
The bacterium has been isolated from a wide range of avian species and differences in susceptibility depending on species have been suggested. Erysipelas outbreaks have been reported in almost all poultry species. Historically, erysipelas has been considered a disease of significant importance primarily in turkeys. However, an increasing number of outbreaks in laying hen flocks have been reported in several countries. Signs seen during an outbreak of erysipelas in a laying hen flock include sudden onset of high mortality and egg production losses.
Мускак
Мускус сиырларының реттелмеген аулауы салдарынан, 19-ғасырдың соңында түрге жойылу қаупі төнді. Бірақ 1917 жылға қарай ережелер қабылданып, олардың саны қалпына келе бастады, нәтижесінде 1980 жылдары реттелген аң ауруға рұқсат берілді. 1990 жылдары аңшылар Банкс аралында ғана 10 000 мускус сиырын аулауға рұқсат алды, ал 2001 жылы аралда 68 000-нан астам мускус сиыры бар екені анықталды, бұл оны әлемдегі ең ірі популяцияға айналдырды. Дегенмен, содан бері E. rhusiopathiae салдарынан олардың саны 70%-ға төмендеді.
Due to unregulated hunting of muskox the species was almost wiped out in the late 19th century. However, by 1917 regulations were in place and the herds began to recover to such an extent that regulated hunting was permitted in the 1980s. By the 1990s hunters were permitted to take 10,000 muskox on Banks Island alone and in 2001 it was estimated that there were more than 68,000 muskox on the island making it the largest population in the world. However, since then the numbers have dropped by 70% due to E. rhusiopathiae.
Вируленттілік факторлары
Е. рузиопатияның патогенділігіне әр түрлі вируленттілік факторларының қатысы бар екені айтылған. Гиалуронидаза мен нейраминидазаның болуы анықталды, және нейраминидаза бактериялардың жасушаларға жабысуы мен одан кейін жасушаларға енуінде маңызды рөл атқаратыны көрсетілді. Гиалуронидазаның ауру процесіндегі рөлі күмәнді. Жылуға сезімтал капсуланың болуы вируленттілікке қатысты маңызды фактор болып есептеледі. Пенициллин – құстарды емдеуге арналған басты дәрі, бірақ ауру қайта одан да қайталануы мүмкін. Сондықтан, антибиотиктермен емдеу вакцинациямен бірге қолданылуы мүмкін.
Various virulence factors have been suggested as being involved in the pathogenicity of E. rhusiopathiae. The presence of a hyaluronidase and neuraminidase has been recognized, and neuraminidase was shown to play a significant role in bacterial attachment and subsequent invasion into host cells. The role of hyaluronidase in the disease process is controversial. The presence of a heat labile capsule has been reported as important in virulence. Penicillin is the drug of choice for treatment of poultry, however the disease may reoccur. Therefore, antibiotic treatment may be combined with vaccination.