Кіріспе
Бірнеше автомобиль арасында ортақ дизайн және инженерлік ерекшеліктер
Автомобиль платформасы – бірнеше сыртқы түрі ерекшеленетін модельдер мен тіпті автомобиль түрлері үшін ортақ дизайн, инженерлік және өндіріс процесінің, сондай-ақ негізгі компоненттердің жиынтығы. Көбінесе бұл әртүрлі, бірақ байланысты маркалар үшін қолданылады. Автомобиль өнеркәсібінде өнімдерді дамытуға байланысты шығындарды азайту үшін өнімдерді аз ғана платформалар негізінде құру арқылы осы әдіс қолданылады. Бұл компанияларға ұқсас конструкциялық негізде ерекше модельдерді жасауға мүмкіндік береді. Автомобиль платформасын анықтайтын негізгі механикалық компоненттер:
Шасси және басқа да конструкциялық және механикалық компоненттер үшін негіз болып табылатын еден панелі, алдыңғы және артқы осьтер және олардың арасындағы қашықтық – доңғалақ базасы, рульді басқару механизмі және күшті рульдің түрі, алдыңғы және артқы серіппелердің түрі, қозғалтқыш пен басқа да қуат беру жүйесі компоненттерінің орналасуы мен таңдауы.
The floorpan, which serves as a foundation for the chassis and other structural and mechanical components
Front and rear axles and the distance between them wheelbase
Steering mechanism and type of power steering
Type of front and rear suspensions
Placement and choice of engine and other powertrain components
Платформаны ортақтастыру – әртүрлі өнімдер мен брендтердің бірдей компоненттерді пайдалануы арқылы өнімді дамыту әдісі. Платформаны ортақтастырудың мақсаты – шығындарды азайту және өнімді дамыту процесін тиімді ету. Компаниялар компоненттердің ортақтығын пайдаланып, сатып алу шығындарын төмендету арқылы пайда көреді. Алайда, бұл өнімдерді ерекшелендіру мүмкіндігін шектейді және өнімнің бірегейлігін жоғалту қаупін тудырады. Компаниялар өнімді дамыту шығындарын азайту мен өнімдерді саралау дәрежесі арасында таңдау жасауы керек. Төменде суретте Nissan MS платформасы көрсетілген, онда 5 есікті хэтчбек, седан, шағын кроссовер және минивэн сияқты модельдер ортақ еден панелі мен қозғалтқыш, қоробка және шасси компоненттері сияқты көптеген ортақ функционалдық жиынтықтар негізінде құрылған. Көптеген жеткізушілер мұны өнімнің немесе көліктің архитектурасы деп атайды. Өнім архитектурасы – өнімнің функциясын физикалық компоненттерге бөлу схемасы. Платформа стратегиясын қолдану бірнеше артықшылықтар береді: дайын өнімдер нарық қажеттіліктеріне жауап беруі және ерекшеліктерін көрсетуі керек, сонымен бірге олар төмен құнмен дамытылып, өндірілуі керек. Автомобиль өндірушілер платформаларды дамытуға көп уақыт пен қаржы жұмсайтындықтан, платформаны ортақтастыру өндірушілерге зерттеу және дамыту шығындарын бірнеше өнім желілеріне бөліп, оларды қысқартуға мүмкіндік береді. Осылайша, өндірушілер өнімдерді тұтынушыларға арзан бағамен ұсына алады. Сонымен қатар, масштабтық тиімділік пен инвестициядан түсетін пайда да артады.
Алғашқы мысалдар
Бастапқыда "платформа" дегені – бұрын жасалған көлік құралының тікелей ортақ шассиі болатын, мысалы, Citroën Ami және Citroën Dyane пайдаланған Citroën 2CV платформа шассиі, сондай-ақ Volkswagen Karmann Ghia астындағы Volkswagen Beetle фреймі. Бұл екі өндіруші негізгі көлік әлі де өндірісте болған кезде, әртүрлі жылдары бірдей шасси дизайнын қолдана отырып, әртүрлі санаттағы көліктер жасады. АҚШ-та платформаны бөлісу 1960 жылдан бері кең таралған практика. Осы кезде GM Pontiac LeMans, Buick Skylark, Chevrolet Chevelle және Oldsmobile Cutlass машиналарын әзірлеуде осы платформаны пайдаланды. 1980 жылдары Chrysler компаниясының "K" маркалы көліктерінің барлығы ортақ платформа екенін көрсету үшін "K" әрпімен белгіленді. Кейінірек "K" платформасының дөңгелек аралығы ұзартылды және Корпорацияның бірнеше түрлі модельдерінде қолданылды. Сол онжылдықта Fiat және Saab бірлесіп Type Four платформасын пайдалана отырып, неміс тілді Еуропаның атқарушы автомобильдер сегментімен бәсекелесу үшін автомобильдер жасады. General Motors компаниясы 1981 жылдың ортасында GM-нің төрт бөлімшесінде таныстырылған "J" платформасымен ұқсас стратегияларды қолданды. Содан кейін GM "X" платформасының бірдей доңғалақ ені/дөңгелек аралығы бар, бірақ көліктерді үлкен етіп көрсету үшін үлкен кузовпен және кеңірек багаждық бөлімдермен бірдей төрт бөлім үшін "A" кузовтарын енгізді. Олар, негізінен, 1980 жылдары танымал болды. Тіпті Cadillac та "J" кузовынан жасалған Cimarron моделін ұсынды, ол басқа төрт брендтің платформа туыстарынан әлдеқайда жақсырақ жабдықталған нұсқасы болды. Ұқсас стратегия NJL платформасы деп аталатын, GM-нің бір платформадағы ең табысты жобаларына қатысты. GM-нің төменгі деңгейдегі төрт бөлімшесі 1980-ші және 1990-шы жылдары осы платформада әртүрлі модельдерді ұсынды.
Соңғы жылдары
Жапон автокөлік өндірушілері Honda-ның Acura желісі, Nissan-ның Infiniti бренді және Toyota-ның Lexus таңбасымен платформаны бөлісу тәжірибесін ұстанды, себебі кіріс деңгейіндегі люкс модельдер олардың негізгі модельдері негізінде жасалған. Мысалы, Lexus ES – негізінен, жаңартылған және қайта таңбаланған Toyota Camry. Daimler Benz Chrysler компаниясымен біріккеннен кейін, Chrysler инженерлері жаңа модельдер үшін бірнеше MB платформаларын пайдаланды, соның ішінде MB SLK роудстері негізінде жасалған Crossfire. Платформаны бөлісетін басқа модельдер – Еуропалық Ford Focus, Mazda 3 және Volvo S40. Бөліскен модельдер арасындағы айырмашылықтар көбінесе стильде, соның ішінде фараларда, артқы шамдарда және алдыңғы және артқы бөліктерде болады. Мысалдар әртүрлі қозғалтқыштар мен күш беріліс жүйелерін де қамтиды. Кейбір жағдайларда, мысалы, Lexus ES – Toyota Camry, "бір машина, бірдей жобалар, бірдей қаңқа, бір құрастыру желісі, бір зауыттан", бірақ Lexus дилерлік орталығында премиум кофемен және Pebble Beach Golf Links-тегі жасыл төлемдерді төмендету арқылы сатылады, бұл жоғары бағалы таңбаның бөлігі. Платформаны бөлісу қазір көз тартарлық болмауы мүмкін, бірақ ол әлі де анық байқалады. Көлік архитектурасы негізінен "сыртқы жағынан" компоненттерден тұрады, ал бөліскен платформалар күтпеген жерлерде де кездесуі мүмкін, мысалы, Nissan FM платформасы Nissan 350Z спорттық автомобиль және Infiniti FX SUV ретінде ұсынылған. Volkswagen A платформасы, спорттық бағытталған Audi TT және экономикалық Volkswagen Golf көптеген механикалық компоненттерін бөліседі, бірақ визуалды жағынан мүлдем өзгеше. Volkswagen Group және Toyota көптеген маркалардан көптеген ерекшеленетін көліктерді бір платформадан жасауда үлкен жетістікке жетті. Соңғы кездегі ең көзге түспейтін мысалдардың бірі – Chevy Trailblazer және Chevy SSR; екеуі де GMT 360 платформасын пайдаланады.