Ричард Харлан: Америкалық палеонтологтың өмірі мен еңбектері
Richard Harlan
Ричард Харлан – американдық палеонтолог, омыртқалылар палеонтологиясының алғашқы зерттеушісі. Таксономия, номенклатура және есімдеу саласындағы еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ричард Харлан (19 қыркүйек 1796 - 30 қыркүйек 1843) – американдық палеонтолог, анатомист және дәрігер. Ол омыртқалы жануарлар палеонтологиясын зерттеуге көп уақыт пен назар бөлген алғашқы американдық ғалым және 19 ғасырдың басында бұл салаға үлкен үлес қосушылардың бірі болды. Оның еңбектері объективті сипаттамаларға, таксономия мен номенклатураға бағытталғандығымен ерекшеленеді. Ол омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың қазба қалдықтарына Линнейдің екі атаулы жүйесін тұрақты түрде қолданған алғашқы американдық болды.
American paleontologist
Richard Harlan (September 19, 1796 – September 30, 1843) was an American paleontologist, anatomist, and physician. He was the first American to devote significant time and attention to vertebrate paleontology and was one of the most important contributors to the field in the early nineteenth century. His work was noted for its focus on objective descriptions, taxonomy and nomenclature. He was the first American to routinely apply binomial Linnaean names to vertebrate and invertebrate fossils.
Өмірбаян
Харлан 1796 жылғы 19 қыркүйекте Филадельфияда бай квакер саудагері Джошуа Харлан мен оның әйелі Сара Хинчман Харланның он баласының бірі ретінде дүниеге келді. Ол ағасы Джози Харланнан үш жасқа үлкен еді, ол кейін Ауғанстанға сапар шеккен алғашқы американдық болды. Харлан 1818 жылы Пенсильвания университетінің медицина факультетін бітірді, оқу кезінде Британдық Шығыс Үндістан компаниясының кемесінде хирург болып Үндістанға бір жылдық саяхат жасады. Ол қысқа уақыт бойы Джозеф Париштің жеке медициналық мектебінде жұмыс істеді. Ол адам миы туралы «Анатомиялық зерттеулер» (1824) атты еңбекті жазды. 1820 жылы ол Филадельфия диспансерінде дәрігер болып жұмыс істеді, онда Филипп Синг Физикпен бірге қызмет етті. 1822 жылы Чарльз Уилсон Пилдің Филадельфия мұражайында салыстырмалы анатомия профессоры болып сайланды. Оның хоббилерінің бірі – адам бас сүйектерін жинау және зерттеу болатын. 1822 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның коллекциясында 275 бас сүйек болды, бұл Америкадағы ең ірі жинақ еді. 1825 жылы ол «Fauna Americana» атты американдық сүтқоректілердің каталогын жариялады, оған тек қазба жәндіктерінен ғана белгілі түрлер де кірді. 1833 жылы ол Британдық ғылымды дамыту қауымдастығының мәжілісіне қатысып, Американың қазба рептилиялары туралы ақпарат ұсынды. Агути паканың бас сүйегіне сүйене отырып, «Osteopera platycephala» деп аталатын түрді сипаттауда қателік жіберді. Оны Пил мұражайынан келген әріптесі Джон Д. Годман (1794-1830) сынға алды, ол анонимді түрде жазған болатын. 1834 жылы Харлан ертедегі киттер тұқымдасының бір түрін – «Базилозавр» («патша кесіртке») сипаттап, оған ат қойды. 1839 жылы ол тағы да Еуропаға сапар шекті және Филадельфияның Табиғи ғылымдар академиясында сақталатын Музеум д’История Натуралден «Mosasaurus hoffmannii» гипстен жасалған көшірмесін алды. Францияда ол өрт салдарынан жинаған коллекциясының жойылғанын естіді. 1842 жылы ол Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына көшіп барды, онда бір жылдан кейін қан тамырларының жарылуынан қайтыс болды.
Harlan was born in Philadelphia on September 19, 1796, to Joshua Harlan, a wealthy Quaker merchant, and his wife Sarah Hinchman Harlan, one of their ten children. He was three years older than his brother Josiah Harlan, who would become the first American to visit Afghanistan. Harlan graduated in medicine from the University of Pennsylvania in 1818 after taking time off during his studies to spend a year sailing to India as a ship's surgeon for the British East India Company. He worked briefly at the private medical school of Joseph Parish. He wrote a text on the human brain Anatomical Investigations (1824). In 1820, he was a physician at the Philadelphia Dispensary, where he worked with Philip Syng Physick. In 1822 he was elected professor of comparative anatomy at Charles Wilson Peale's Philadelphia Museum. One of his passions was the collection and study of human skulls. In 1822, he was elected as a member of the American Philosophical Society. At its peak, his collection contained 275 skulls, the largest such collection in America. In 1825 he published Fauna Americana, a catalogue of American mammals, including those known only from fossils. In 1833 he attended a meeting of the British Association for the Advancement of Science where he presented information on the fossil reptiles of America. He made an error in describing a species called Osteopera platycephala based on the skull of Agouti paca. He was criticized by his colleague from the Peale museum, John D. Godman (1794 1830), who wrote anonymously. In 1834, Harlan described and named Basilosaurus ("king lizard"), a genus of early whale, erroneously assuming he had found a Plesiosaurus like dinosaur. In 1839 he visited Europe again and received a plaster copy of Mosasaurus hoffmannii from the Muséum d’Histoire Naturelle that is now in the Academy of Natural Sciences of Philadelphia. While in France he received news of a fire that had destroyed his collections. In 1842 he moved to New Orleans, Louisiana where he died of apoplexy a year later.