Кіріспе

Американдық баскетболшы (1957–2021)

Марк Эдвард Итон Оңтүстік Калифорнияда өсті. Оның әкесі, Бад, дизельдік қозғалтқыштарды жөндеуші ұстаз болған, ал бойы 2 метр, ал анасы, Делорес, де 2 метр биік болған. "Бапкерлер маған қалай үлкен ойын ойнау керектігін білмеді, мен де үлкен ойын ойнауды білмедім", - деді Итон.

Колледж мансабы

1975 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Итон Глендейлдегі Аризона автомобиль институтына оқуға түсіп, автомобиль сервисі бойынша техник мамандығын бітірді. Кипрастағы бірінші курсынан кейін Итон 1979 жылғы НБА драфтының бесінші раундында 107-ші нөмірмен «Феникс Санс» командасына шақырылды. Бас жаттықтырушы Дон Джонсон басшылығымен Итон жақсы колледж ойыншысы болды. «Cypress» колледжінде екі маусым бойы ол орташа есеппен ойын басына 14,3 ұпай жинады және 1980 жылы екінші курс студенті ретінде мектепті Калифорнияның жас колледждер чемпионатында жеңіске жеткізді. Бірақ Итон команданың жылдам ойыны үшін тым баяу болды. 1981–82 жылдары Итонның соңғы курсында жаңа жаттықтырушы Ларри Фармер оған негізгі құрамда ойнауға мүмкіндік беремін деп уәде берді, бірақ жаңадан келген Стюарт Грей оның орнына таңдалды. 1985 жылы Итон: «Егер мен өзімді алданып қалғандай сезінгенім болса, онда осы кездегідей жаман сезінгенім ешқашан болған емес. Мен қатты еңбек еттім, және мен ешқандай мәселе тудырмадым» деп еске алды.

Кәсіби мансап

UCLA-да ойнауға мүмкіндік болмағандықтан, колледж карьерасын аяқтағаннан кейін Итонға көптеген НБА командалары қызығушылық танытқан жоқ. Ол екі сынақ лагеріне ақы төледі, бірақ Израильде ойнауға 15 000 доллар және Монте-Карлода ойнауға 25 000 доллар ұсынылды. Команданың бас менеджері Лейден де Итонды Еуропада ойнаудан бас тартып, оны бес жылдық келісімшартқа қол қойды, алғашқы маусымға 45 000 доллар кепілдік берілді, жалпы сомасы 570 000 доллар. Итон UCLA-да 35-нөмірлі жейде киген, бірақ «Жаз» командасында бұл нөмірді Даррел Гриффит алып қойғандықтан, Итон кері 53-нөмірді таңдауға мәжбүр болды. Оның ойынға шашуға алған 3,4 блогы НБА-да үшінші орында тұрды, Атлантаның Три Роллинсі мен Сан-Диегоның Билл Уолтоннан кейін. «Жаз» командасы Итонды маусым арасында аптасына алты күн жаттығу бағдарламасына қосты. Лейден оның баскетбол дағдылары жағынан «мектеп оқушысы сияқты» қарастырылғанын айтты. Итон екінші маусымында да өзін жақсарта берді. 1983–84 жылдары өткен 82 ойында ол команданың көшбасшысы болып 595 ребоунд жинап, 351 соққыны тойтарды (өзінің бұрынғы көрсеткіштерін жаңартты). Оның ойынға шашуға алған 4,28 блогы НБА-да бірінші орында тұрды, Роллинстен (3,60 блогымен екінші орында) асып түсті. Итонның мықты қорғанысы «Жаз» командасына 30–52 есебінен 45–37 есебіне дейін жетістікке жетуге көмектесті, олар алғашқы Midwest Division титулын жеңіп, плей-оффқа алғаш рет қатысты. 1984–85 жылдары үшінші маусымында Итон 456 соққыны тойтарды, бұл 1973–74 жылдары Лос-Анджелес Лейкерс ойыншысы Элмор Смит орнатқан бір маусымдағы ең көп соққыны тойтарға арналған НБА рекордын жаңартты (393 соққы). Итон ойынға орташа есеппен 5,56 блок жасады, бұл НБА-ның бір маусымдық рекорды және сол маусымда лиганың екінші орындағы соққыны тойтарған ойыншысынан (Хьюстонның Хаким Олажувон, 2,68 блок) екі еседен астам. Сонымен қатар, Итон ойынға орташа есеппен 11,3 ребоунд жинап, осы көрсеткіш бойынша лигада бесінші орынды иеленді. Ол сол жылы All-Star сайлауына түспеді, соңғы кесілгендердің бірі болды. Плей-офф ойынында он блок жасаған алғашқы НБА ойыншысы атанды (кейін Олажувон мен Эндрю Байном бұл көрсеткішті теңестірді). Ол шабуылда айқын көзге көрінбесе де, «Жаз» командасы соққыны тойтару, ребоунд жинау және кейде «аяқ үстіндегі» данк жасау үшін Итонға көп сенді. Карл Малоун мен Джон Стоктонның қабілеттері артып келе жатқанда, «Жаз» командасы НБА-ның ең үздік командаларының біріне айналды. Итонның мықты қорғанысы Ютаның табысына үлкен үлес қосты. Ол НБА-да соққыны тойтарған ойыншылардың қатарында көшбасшы болып қалып, 1986–87 және 1987–88 жылдары лигада бірінші орынды иеленді. 1988–89 жылдары ол ойынға орташа есеппен 10,3 ребоунд (НБА-да жетінші орын) және 3,84 блок (Голден Стейттің Мануте Болынан кейін екінші орын) жасады. 1989 жылғы плей-оффта екінші орын алған «Жаз» командасы бірінші раундта жетінші орын алған «Уорриорз» командасынан 3–0 есебімен жеңілді. Голден Стейт жаттықтырушысы Дон Нельсон өзінің шабуылын кеңейтіп, Итонға қарсы ішкі қақпаға барудан аулақ болды және серияның көп бөлігін ең биік ойыншылары 2 метрлік Ларри Смит немесе Бен Макдональд, тіпті 2 метрлік Род Хиггинс болған кішігірім құраммен ойнады. Қарсылас командалар кішігірім құрамда ойнағандықтан, Итон жылдам ойыншыны қорғауға мәжбүр болды, ол оны периметрге шығарып, оны басып өтуге тырысты. Юта жаттықтырушысы Джерри Слоан Итонның ойын уақытын азайтып, өзінің кішігірім құрамын резервтік орталық Майк Браунмен жұптастырды. Алайда, Итонның ойын уақыты 1990–91 жылдары 32 минуттан 25 минутқа дейін төмендеді.

Мұра

Итон өзінің 11 жылдық NBA мансабын «Юта Джаз» командасында өткізді, франшизаны қатарынан 50 ойынды ұтылып жүрген командадан қатарынан 50 ойынды жеңіп жүрген командаға айналдыруға көмектесті. 875 ойында ол 5 216 ұпай жинады, 6 939 допты қайтарып алды және 3 064 шабуылды тойтарды. Блоктар ресми статистика ретінде тек 1973–1974 жылғы маусымда, Абдул-Джаббар НБА-дағы бесінші маусымын өткізген кезде ғана тіркеле бастады. Итон – ойын басына блоктар бойынша НБА-ның барлық уақыттағы рекордсмені, оның мансабындағы орташа көрсеткіші 3,50-ге тең. Екінші маусымынан жетінші маусымына дейін (1983–1989) ол лигада төрт рет блоктар бойынша көшбасшы болды және екі рет екінші орынды иеленді, сонымен қатар 488 ойында орташа есеппен ойынға 4,3 блоктан жасады. 2010 жылы ол бұрынғы «Джаз» ойыншысы Том Чемберспен бірге Юта штатының спорттық даңқ залына енгізілді. 2014 жылы Итонның жерсесі «Вестминстер» орта мектебінде және «Сайпресс» колледжінде, Свен Натер және бас жаттықтырушы Дон Джонсонмен бірге зейнеткерлікке жіберілді.

Ойын-сауық мансабынан кейін

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Итон Солт-Лейк-Ситидегі KJZZ телеарнасында жұмыс істеді, онда Юта «Жаз» және Юта университетінің баскетбол ойындарының теледидарлық хабарларына түсіндірулер мен талдау жасады. Ол сондай-ақ «Жаз» ойындарынан бұрын радио ток-шоуын жүргізді. Итон Солт-Лейк-Сити аймағындағы «Тоскани» және «Франк» мейрамханаларының серіктесі болды. 1997 жылдан 2007 жылға дейін Ұлттық баскетбол зейнеткерлері қауымдастығының (NBRPA) президенті және басқарма мүшесі қызметін атқарды. Ол сонымен қатар Юта штатындағы тәуекел топтағы балаларға спорттық және табиғаттағы іс-шараларды ұйымдастырған «Mark Eaton Standing Tall for Youth» ұйымының негізін қалаушысы және төрағасы болды. Ол мотивациялық спикер ретінде де танылды және «Жеңісті команданың төрт талабы» атты кітабын жариялады. Соңғы жылдары Итон «Жаз» командасының ойыншысы Руди Гобертке ұстаздық жасады, ол франшиза тарихында қорғаныс шебері атанған жалғыз ойыншыға қосылды. Итонның Николас және Дуглас есімді екі ұлы болды. 2016 жыл шамасында ол биік бойлы велосипедшілерге арналған, Францияда жасалған арнайы велосипедпен жүруге кірісті. 2021 жылдың 28 мамырында Итон көршісімен бірге түскі асқа велосипедпен барды. Үйге оралғаннан кейін бірнеше сағаттан соң, Итон әйелі Териге жақын жерде қысқа сапарға шығатынын айтты. Шериф оқиғаға куәгерлердің болмағанын және көлік құралының қатысқандығына ешқандай дәлел жоқ екенін мәлімдеді.