Кіріспе

2004 жылы Ирвин Винклердің түсірген фильмі, Коул Портердің танымал әні.

«Де Лавли» – 2004 жылы Ирвин Винклер режиссерлік еткен және Metro Goldwyn Mayer компаниясы шығарған американдық музыкалық өмірбаяндық фильм. Джей Кокстың сценарийі Коул Портердің өмірі мен мансабына, оның әйелі Линда Ли Томаспен алғашқы кездесуінен бастап, өмірінің соңына дейін негізделген. Бұл композитор туралы екінші өмірбаяндық фильм, алғашқысы – 1946 жылғы «Түн мен күн» фильмі.

Сюжет

Өлім алдында Портердің өмірі алдынан, бас періште Габриэльдің Индиана театрында қойған музыкалық қойылым түрінде өтеді. Ол әйелі Линда Ли Томаспен танысқан күнді еске алады – ол жақында ажырасқан, әдемі әйел болған. Бастапқыда олар тіл табысып, бір-біріне берілген жұбайларға айналады. Линда Коулдың гомосексуал екенін жақсы біледі. Оның бірінші күйеуі оған зорлық көрсеткен, бірақ ол үйлену тойында мойындағандай, Коул мүлдем басқаша адам. Ол Линданы сүйеді және көпшілік алдында махаббатын білдіреді, сондықтан Линда оның некеден тыс қарым-қатынастарына төзімділік танытады. Олардың некесінде Коулдың мансабы гүлденеді. Линда Коулға әрбір жаңа қойылымның ашылуында арнайы жасалған және гравировкаланған Cartier темекі салғышын сыйлау дәстүрін қалыптастырады. Линданың түсік тастағаннан кейін күйзелісін басу үшін олар Голливудқа көшеді. Алғашқы қызығушылықтан кейін Коулдың құмарлықтары тым ашық және жасырын болмай, керісінше, шиеленіс тудырады. Коул бір ер адаммен құшақтасып тұрғанда гомосексуалдар клубының дәретханасында суретке түседі. Ол да, Линда да суреттерді жарияламау үшін үлкен сома төлеп шантажға ұшырайды. Коул шантажға мойын бұрғанда, Линда Парижге кетеді, оны мұңайтып тастайды. Коул атқа міну кезінде ауыр жарақат алғаннан кейін ғана Линда оның қасына оралады, кешіруге дайын, бірақ оның некеден тыс істерімен күресуге әлі де қиналады. Соңында оған эмфизема диагнозы қойылады, және ол кеткеннен кейін Коулға жаңа серіктес табуға тырысып, оны өзінің декораторымен және жылжымайтын мүлік кеңесшісімен таныстырады. Бұл ода сәтті болады. 1954 жылы Линда қайтыс болғанда, Коул қатты қайғыға батады. Ол 1958 жылға дейін жұмыс істей береді, содан кейін оң аяғының нашарлауы салдарынан ампутация жасау қажет болады, бұл оның шығармашылық еңбегіне әсер етеді. Ол енді жазбайды, бірақ өзінің бұрынғы туындыларының қойылымдарына қатысады. Коул 1964 жылы 73 жасында қайтыс болады.

Өндіріс

Портер ең жақсы жағдайда орташа ғана әнші болғанымен, режиссер Ирвин Винклер Бродвейдегі музыкалық өнерлері үшін екі Тони және екі Драма Деск сыйлығының иегері Кевин Клайнды композитор рөліне шақырды. Ол өзінің дауыс диапазонды шектеу арқылы кейіпке енді. Оның ән айтуының көп бөлігі түсірілім алаңында тікелей жазылды, ал Портер ойнайтын сахналарда актердің өзі фортепианода орындады. Винклердің фильмнің DVD нұсқасындағы түсіндірмесіне сәйкес, ол Линда рөліне көптеген актрисаларды қарастырған, бірақ Эшли Джаддтың агенті оған осы рөлге қызығушылық танытқан. Винклер оның жалақы талабы бюджеттен асып кетеді деп ойлаған, бірақ актриса Линда рөлін сомдауға соншалықты құштар болғандықтан, ол әдеттегі сұраныс бағасын төмендетуге келісім білдірді. Джадд Клайннан жиырма жас кіші, ал композитордың әйелі одан сегіз жас үлкен болған. Фильм түсірілімдері Чизвик Хаус және Лутон Ху-да өтті. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2004 жылы Канн кинофестивалінде болды. Одан кейін ол CineVegas халықаралық кинофестивалінде, Сидней кинофестивалінде және Сан-Франциско халықаралық лесбиян және гей кинофестивалінде көрсетілді, содан соң АҚШ-та шектеулі прокатқа шықты.

Қабылдау

Фильм АҚШ-та 13 337 299 доллар, ал басқа елдерде 5 059 083 доллар жинады, жалпы әлемдік кассалық табысы 18 396 382 долларды құрады. Фильмге сыншылар әртүрлі баға берді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың ішінде 3,5 жұлдыз қойды. Ол Chicago Sun Times газетінде жазған рецензиясында «Де Лавли кинода сирек кездесетін әлемдік сағынышты әкеледі» деп жазды. Ларри Кинг: «Бұл – жасалған ең үздік музыкалық өмірбаян» деді. The New York Times газетінде Стивен Холден фильмді «өлімге дейін баяу», «жансыз және шынайы қуаныштан мүлдем құрғақ» деп сипаттап, «Бұл осылай болуы керек емес еді. All That Jazz (Боб Фосстің өзінің азапты экрандық автобиографиясы), Кен Расселдің композиторлардың сюрреалистік портреттері немесе Федерико Феллинидің құштарлықпен зерттелген өзі туралы әңгімелері көркемдік шығармашылықтың тұңғиығына терең бойлады. Ақырғысызда, Де Лавлиде осы үшін қажетті батылдық пен қиял жоқ». Сан-Франциско хроникасынан Рут Стейн: «Фильм Клайннің нәзік ойынына қарамастан, жұлдыздардың Армани дизайнындағы тамаша киімдеріне және, әрине, Портердің ұлы әндеріне қарамастан, толыққанды болмайды. Режиссер Ирвин Винклердің стильдік тәсілі эмоционалды жағынан байланысу қиын. Оның фильмі студиялық өндіріс үшін күрт монтаждаудан да зардап шегеді. Ең бастысы, композитор лайықты ырғақты фильмге ие болуы керек еді. Бірақ Де Лавли бұзылған спиральсыз машина сияқты қимылдайды». Rolling Stone журналында Питер Траверс фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді және: «Дауысымен, мінезімен, ақсүйекше тартымдылығымен және жеке азабымен Кевин Клайн аңызға айналған композитор Коул Портер рөлінде өте тамаша. Ең жақсы жағдайда, Де Лавли стильді әзіл-қалжың мен күрделілікпен бір заманды, орынды және дыбысты еске түсіреді». Стив Персалл Санкт-Петербург Таймсынан фильмге C− бағасын берді және былай деп атап өтті: «Фильм шын мәнінде музыкалық нөмірлермен ара-тұра құтқарылатын, бірақ мәселенің өзінің бір бөлігі болып табылатын, келіспейтін кинематографиялық стильдердің жиынтығы. 1930 жылдардағы композитор туралы жақсы фильмді 1970 жылдарғы фильмдік концепцияны қолданып, 21 ғасырдың музыканттарын Портердің классикалық әндерін орындауға жалдау мүмкін емес. Мүмкін, құрмет көрсету альбомын жасауға болады, бірақ фильм емес. Бұл кино емес, кабаре шолуы сияқты, тақырыбының бетін сызып жатқан сценариймен жазылған әзіл-қалжыңмен байланысты әндердің керемет жинағы. Ұнамды да, дәмді де емес, тек көңіл көншітпейді». Billboard фильмнің «Жоғары джаз альбомдарында Коул Портердің қайта жандануына себеп болғанын» хабарлады. 2004 жылдың шілде айының соңына қарай фильмнің саундтрегі Top Soundtracks тізімінде 43-орынды, ал The Billboard 200 тізімінде 77-орынды иеленді. Фильм сонымен қатар сол кезде жақында шыққан жинақ альбомдардың рейтингін де арттырды: The Very Best of Cole Porter, Ultra Lounge: Cocktails With Cole Porter және It's De Lovely – The Authentic Cole Porter Collection.