Кіріспе

Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында орналасқан Р. С. Харрис су тазарту зауыты – маңызды инфрақұрылым ғимараты және архитектуралық тұрғыдан жоғары бағаланған тарихи ескерткіш. Бұл зауыт Торонто қаласының коммуналдық қызметтер жөніндегі ұзақ жылғы комиссары Роланд Калдуэлл Харрис есімімен аталады. Зауытты сәулетші Томас С. Помфри, ал инженерлер Х. Г. Акс және Уильям Гор жобалаған. Ол қаланың шығысында, Квин-стриттің шығыс соңында және Виктория Парк-авенюдің басында, Онтарио көлінің жағасында, бұрынғы Скарборо қаласының Beaches ауданында орналасқан. Бұл жерде көптеген фильмдер түсірілген, олардың ең танымалсы – Рик Моранис пен Дейв Томас қатысқан «Strange Brew» (1983) фильмі.

Роланд Колдуэлл Харрис

Харрис 1875 жылғы 26 мамырда Лансингте, қазіргі Солтүстік Йорк, Онтариода дүниеге келді, бірақ Торонтода өсті. 1912 жылдан 1945 жылға дейін Қоғамдық жұмыстар комиссары ретінде Харрис мынадай жобаларға қатысты:

1918 жылы ашылған Принс Эдвард виадугы, онда оның идеясы бойынша, кейін ондаған жылдар өткен соң Bloor Danforth желісін салуға мүмкіндік беретін көпірдің астына қосымша дек (жабын) салынды. 1934 жылы Маунт-Плезант жолын солтүстікке қарай Лоренс даңғылының шығысына дейін кеңейту аясында салынған Маунт-Плезант көпірі. 1912 жылдан 1915 жылға дейін Торонто азаматтық темір жолдарының трамвай желісінің кеңейтілуі. 1925 жылдан 1934 жылға дейін салынған Су жағалауы темір жол виадугы, ол темір жол желілерін Юнион станциясына жеткізуге арналған. 1931 жылы Университет даңғылын Квин-стриттен оңтүстікке қарай Фронт-стритке дейін кеңейту. Харрис 1945 жылғы 3 қыркүйекте қайтыс болды. Оның ұлы, подполковник Роланд Аллен Харрис, Корольдік мылтық әскерінің құрамында болды. Харрис Санкт-Джон Норвегия зиратындағы отбасылық жерлеу орнына жерленген.

1878-1932 жылдар тарихы

Бұл жердің иелері Питер Паттерсон мен Джордж Монро болған. Су тазарту зауыты салынғанға дейін бұл аймақта 1878 жылдан 1906 жылға дейін жұмыс істеген жағажайлық ойын-сауық паркі – Виктория паркі орналасқан. Ол бәсекелес Монро паркі жұмысын тоқтатқан жылы жабылды. Ойын-сауық паркіне 1895 жылға дейін Йорк көшесінен (Торонто аралдарына қызмет көрсететін сол-ақ доктар) пароммен келіп-кетіп жүрген, кейін көлік трамвайы іске қосылды. Парк 1906 жылы жабылғаннан кейін Виктория Парк орман мектебі ашылып, 1932 жылға дейін осы жерді пайдаланды. Бұл ғимарат, көптеген қазіргі заманғы инженерлік құрылымдардан өзгеше, архитектуралық мәлімдеме жасау үшін де салынған. Ар-деко стилінде жасалған собор сияқты құрылыс Торонтоның ең танымал ғимараттарының бірі болып табылады. Дегенмен, ол сырттан келгендерге көп таныс емес. Ішкі жағы да мәрмәр кіреберістермен, су бассейндері мен сүзгі жабдықтарымен толтырылған кең залдарымен әсем. Сондықтан зауыт "Тазалау сарайы" деген лақап атын алды. 1992 жылы R. C. Harris су тазарту зауыты Канаданың азаматтық инженерлік қоғамы тарапынан ұлттық тарихи азаматтық инженерлік нысан деп танылды. 1998 жылы ол Онтарио мұралық заңы бойынша тіркелді. 2011 жылы Canada Post шығарған маркалар сериясында, Канададағы бес көрнекті Ар-деко ғимараттарының бірі ретінде осы зауыттың суреті бейнеленді.

Қолдану

Оның жасы үлкен болғанына қарамастан, зауыт әлі де толыққанды жұмыс істейді және Торонто қаласының сумен жабдықталуының шамамен 30 пайызын қамтамасыз етеді. Су қабылдағыштар жағалаудан шамамен [қашықтық] қашықтықта, [тереңдік] тереңдікте орналасқан және көлдің түбімен екі құбыр арқылы өтеді. Зауытта су хлормен дезинфекцияланады, содан кейін Торонто қаласы және Йорк аймағындағы түрлі су сақтағыштарына айдалады.

Қол жеткізу

Кешен аумағы жұртшылыққа ашық. 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін сумен жабдықтау жүйесіне шабуыл жасалуы мүмкін деген алаңдаушылықтарға қарамастан, аумақ жұртшылыққа ашық күйінде қалды, бірақ қауіпсіздік шаралары күшейтілді. 2007 жылдың жазында, өңделген қалдықтарды көлге құю алдында шығарып алуға мүмкіндік беретін жер асты қалдықтарды басқару нысанының құрылысы басталды. Аталған құрылыс аяқталды.