Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анадолы әміршілік әулеті
Anatolian princely dynasty
Кандар әулеті (Candaroğulları), сондай-ақ Исфендияр әулеті (İsfendiyaroğulları) деп те аталады, – Оғыз түрік әміршілік Анадолы әулеті. 1291 жылдан 1461 жылға дейін қазіргі Түркияның Ефлани, Кастамону, Синоп, Зонгулдак, Бартын, Карабук, Самсун, Болу, Анкара және Чанкыры облыстарын қамтитын аумақтарда билік еткен. Бұл аймақ Батыс әдебиетінде Пафлагония деп белгілі болған, бұл атау Рим дәуірінде де осы географиялық аймаққа қолданылған. Шемседдин Яман Кандар би құрған әулет және княздық 1461 жылы Сұлтан Мехмед II Осман империясына қосылды.
The Candar dynasty (Candaroğulları), also known as the Isfendiyar dynasty (İsfendiyaroğulları), was an Oghuz Turkic princely Anatolian dynasty that reigned in the territories corresponding to the provinces of Eflani, Kastamonu, Sinop, Zonguldak, Bartın, Karabük, Samsun, Bolu, Ankara and Çankırı in present day Turkey from the year 1291 to 1461. The region was known in Western literature as Paphlagonia, a name applied to the same geographical area during the Roman period. The dynasty and principality, founded by Şemseddin Yaman Candar Bey, were incorporated into the Ottoman Empire by Sultan Mehmed II in 1461.
Тарих
Оғуз түркілерінің Қайы руынан тараған әулет, императорлық әскердің аға қолбасшысы Шемседдин Яман Кандарға, оның монғол тұтқынынан құтқарылғаны үшін алғыс ретінде Месуд II-нің Ефлани провинциясын сыйлаған кезде бастау алды. Бұл провинция бұрын Чобаноғulları әулетінің билігінде болған. Шемседдин Яман Кандар қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Сүлеймен I көршілес Кастамону провинциясын жаулап алып, бұрын Мүін әд-Дин Сүлейменнің ұрпақтары билеген Сафранболу мен Синопты қосып алды. Сүлеймен кейіннен ұлы Ибрахимді Синоп әкімі, ал екінші ұлы Әлиді Сафранболу әкімі етіп тағайындады. Сүлеймен Ильхан мемлекетінің, яғни Персия монғолдарының билігінде болды, олардың билеушісі Әбу Саид қайтыс болғанға дейін. Сүлеймен I қайтыс болғаннан кейін, оның ұлдары Ибрахим I мен Әли тақ үшін династиялық күреске қатысты. 1339 жылы Ибрахим жеңіске жетіп, әулеттің орталығы Кастамонуды биледі. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның туысы Әдил (1346–1361) билікке келді, ал одан кейін оның ұлы Көтүрүм Баязид биледі. Көтүрүм Баязид би Сивас аймағының билеушісі Қади Бурхан әд-Динмен екі рет соғысып, 1383 жылы Осман сұлтаны Мұрад I-ден әскери көмек алған ұлы Сүлейменге Кастамонуды жоғалтты. Бұл жеңілістен кейін Көтүрүм Баязид би Синопқа шегінді, бұл Кандар бейлігінің бөлінуіне әкелді. 1385 жылы Көтүрүм Баязид қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Сүлеймен оның орнын басып, Сүлеймен II атанды және жақында бөлінген княздықты қайта біріктірді. Кастамону қамалы оның резиденциясы болды, Сүлеймен II әкесі мен алдыңғысына қарсы көтерілістегі қолдаушысы Мұрад I-ге адал болды және 1386 жылдан 1389 жылға дейін Еуропадағы түрлі Осман жорықтарына қатысты. 1391 жылы Мұрадтың Осман тағына мұрагері Баязид I Анатолия бейліктерін бағындыру үшін Кастамонуға шабуыл жасады, нәтижесінде Сүлеймен II қайтыс болды және Кандар әулетінің Кастамонудағы ұзақ билігі аяқталды. Сүлеймен II-нің орнын оның ұлы және мұрагері Исфендияр би басты. Ол көршілес Османмен қақтығыстан аулақ болу үшін Баязид I-нің жоғарылығын мойындап, Осман вассалы болды, ал Баязид оған оның билігінде автономия берді. Алайда, 1402 жылы Баязид Тимурдан жеңілгеннен кейін, Исфендияр Тимур хандығының билігін мойындады, ол Исфендиярдың Кастамону, Калечик, Тося және Чанкыры дәстүрлі Кандар аймақтарындағы билігін растады. Османдық аралық билік кезінде Тимурдың Анатолиядан кетуінен кейін Исфендияр би Баязид I-нің төрт ұлына жақын болды. Оның ұлдарының бірі Қасым Чанкыры мен Тосяны басып алып, осы провинцияларды Осман империясына қосылғанын жариялады, бұл Кандар билігінің тағы бір бөлінуіне әкелді. Исфендияр жаңа сұлтан Мұрад II-ге қарсы көтеріліс жасады, бірақ жеңіліске ұшырап, 1423 жылы Синопқа шегінді. Исфендияр би 1439 жылы қайтыс болды, оның орнын ұлы Ибрахим II басты, ол қайтыс болғаннан кейін 1443 жылы Исмаил билікке келді. 1453 жылы Константинопольді жаулап алғаннан кейін Осман сұлтаны Мехмед II бейліктерді біріктіру үшін Анатолияға бет бұрды. 1461 жылы Исмаилдың бауыры Қызыл Ахмед бимен бірігіп, Синопты басып алып, Кандар әулетінің билігін ресми түрде аяқтады, бірақ ол бастапқыда Ахмед биді Кастамону мен Синоптың әкімі етіп тағайындады, бірақ 1464 жылы бұл тағайындауды жойды.
Descended from the Kayı branch of Oghuz Turks, the dynasty began when sultan Mesud II awarded the province of Eflani to Şemseddin Yaman Candar, a senior commander in the imperial armed forces, in gratitude for rescuing him from Mongol captivity. The province had previously been under the rule of the Çobanoğulları. Following the death of Şemseddin Yaman Candar, his son Süleyman I conquered the neighboring province of Kastamonu and annexed Safranbolu and Sinop, formerly ruled by the descendants of Mu‘in al Din Suleyman. Süleyman subsequently appointed his son Ibrahim I as Governor of Sinop, while his second son Ali was appointed Governor of Safranbolu. Süleyman reigned under the authority of the Ilkhanate, the Mongols of Persia, until the death of their ruler Abu Sa'id. Following the death of Süleyman I, his sons Ibrahim I and Ali were involved in a dynastic struggle for the throne. In 1339, Ibrahim was victorious and thus took over the rule of Kastamonu, the seat of the principality, as bey. Upon his death, he was succeeded by his cousin Adil (1346–1361), who in turn was succeeded by his own son, Kötürüm Bayezid. Kötürüm Bayezid Bey fought twice with Kadi Burhan al Din, ruler of the Sivas region, and in 1383, lost Kastamonu to one of his own sons, Süleyman, who had received military support from the Ottoman sultan Murad I. Following this defeat, Kötürüm Bayezid Bey retreated to Sinop, which led to the division of the Beylik of Candar. On Kötürüm Bayezid's death in 1385, his son Süleyman succeeded him as Süleyman II, and reunited the recently divided principality back into one realm. With Kastamonu Castle as his seat, Süleyman II remained faithful to Murad I, his supporter in his revolt against his father and predecessor, and, from 1386 to 1389, participated in various Ottoman campaigns in Europe. In 1391, Murad's successor to the Ottoman throne, Bayezid I, launched an assault on Kastamonu in an attempt to gain control of the Anatolian beyliks, which saw the death of Süleyman II and with it an end to the Candar dynasty's long reign in Kastamonu. Succeeding Süleyman II as bey was his son and heir İsfendiyar Bey, who in a bid to avoid conflict with the neighboring Ottomans, recognized the suzerainty of Bayezid I and became an Ottoman vassal, which Bayezid reciprocated by granting İsfendiyar autonomy in his dominion. However, after Bayezid was defeated at the hands of the Timurids in 1402, İsfendiyar recognized the authority of their Khan, Timur, who confirmed İsfendiyar's rule in the traditional Candar realm of Kastamonu, Kalecik, Tosya, and Çankırı. Following the departure of Timur from Anatolia during the Ottoman Interregnum, İsfendiyar Bey stood close to all the four sons of Bayezid I. When one of his sons, Kasım claimed control over Çankırı and Tosya and declared the incorporation of these provinces to the Ottoman Empire, the Candar dominion was divided once more. İsfendiyar revolted against the new sultan Murad II, only to be defeated, and retreated to Sinop in 1423. İsfendiyar Bey died in 1439 and was succeeded by his son Ibrahim II, who upon his own death was succeeded by Ismail in 1443. Following his conquest of Constantinople in 1453, the Ottoman sultan Mehmed II turned to Anatolia to unite the beyliks under his rule. In 1461, joining forces with Ismail's brother Kızıl Ahmed Bey, he captured Sinop and officially ended the reign of the Candar dynasty, although he did at first appoint Ahmed Bey as the governor of Kastamonu and Sinop, only for the appointment to be revoked in 1464.
Династиясы
Кандар белігінің Осман империясына қосылуынан кейін, билеуші әулетке Осман мемлекетінің басқару жүйесінде түрлі маңызды лауазымдар ұсынылды, оларды олар 1922 жылға дейін сақтап келді. Қандар әулетінің ұрпақтары бүгінде Түркия Республикасының азаматтары ретінде, көбінесе Стамбулда және Еуропада, әртүрлі тегілік атауларды қолданады. Айше Сұлтан, әулеттің соңғы танылған ұрпағы, 1981 жылы Анкарада қайтыс болды, Осман империясы ішінде әулетке берілген ерекше мәртебеден үлес алған болатын.
After the incorporation of the Beylik of Candar into the Ottoman Empire, the ruling dynasty was offered various important functions within the administration of the Ottoman state, which they maintained until its dissolution in 1922. Descendants of the Candar dynasty live today as citizens of the Republic of Turkey mostly in Istanbul and in Europe, using various family names. Ayşe Sultan, who was the last identified descendant, died in Ankara in 1981, having benefited from the unique status afforded to the dynasty within the Ottoman Empire.
Қарулар
Олардың ұқсастығынан Кандардың таңбасын қазіргі кезде Дәуіт жұлдызы деп аталатын нәрсемен шатастыру мүмкін. Дегенмен, орта ғасырларда бұл белгі тек яһуди дінімен ғана емес, ислам дінімен де байланысты болды, оны Сүлейменнің мөрі деп атады, және пайғамбар Дәуіттің ұлы Сүлеймен осы мөрді алып жүрген. Бұл символ Анатолия бейліктерінде кең таралды, ал Қараман бейлігі – өз туында осы мөрдің бір түрін қолданған тағы бір мемлекет.
Due to their similarities, the arms of Candar may be confused with what is now referred to as the Star of David. However, in medieval times, this particular symbol was not solely associated with Judaism, but also with Islam where it was known as the Seal of Solomon, borne by the prophet Sulaiman, son of David. The symbol gained popularity amongst the beyliks of Anatolia, with the Beylik of Karaman another state known to have adopted a variation of the seal on its flag.
Суверендер
Егемендік билеушілер: Шемседдин Яман Кендар Бей шамамен 1291 ж. Сүлеймен I-паша 1309–1339 ж. Оның 1339 ж. шамамен қайтыс болуынан кейін, оның екі ұлы, Ибрагим мен Әли арасында династиялық күрес басталды. династиялық күрес Ибрагим Паша 1339–1345 ж. Ибрагим 1339 ж. әкесі Әлимен күресте жеңіске жетті. Әдил бин Я'құб 1346–1361 ж. Селаледдин Баязид Бей 1361–1383 ж. Сүлеймен II Паша 1384–1385 ж. Исфендияр Бей 1385–1440 ж. Тажеддин Ибрахим II Бей 1440–1443 ж. Кемаледдин Исмаил Бей 1443–1461 ж. Қызыл Ахмет Бей (Қызыл) 1461 ж. Кандароғулларының 10-шы және соңғы биі. Қызыл Ахмет Бей княздық Осман империясына қосылғанға дейін 3 ай билік етті.
Sovereign Reign Notes Şemseddin Yaman Candar Bey c. 1291 Dynasty founder and first bey. Suleiman I Pasha 1309–1339 Following his death c. 1339, a dynastic struggle ensued between his two sons, İbrahim and Ali. dynastic struggle İbrahim Pasha 1339–1345 İbrahim was victorious in the struggle with his brother Ali in 1339. Âdil Bey bin Ya'kûb 1346–1361 Celaleddin Bayezid Bey 1361–1383 Süleyman II Pasha 1384–1385 İsfendiyar Bey 1385–1440 Tâceddin Ibrâhim II Bey 1440–1443 Kemâleddin Ismâil Bey 1443–1461 Kızıl Ahmed Bey (The Red) 1461 The 10th and last bey of the Candaroğulları. Kızıl Ahmed Bey ruled for 3 months before the principality's incorporation into the Ottoman Empire.