Кіріспе

Итальян суретшісі (шамамен 1532–1592)

Джероламо Муциано немесе Мутиани (шамамен 1532 – 1592) – итальян суретшісі, XVI ғасырдың ортасы мен аяғында Римде ең белгілі суретшілердің бірі болған.

Өмір

Ол Аквафреддада, Брешияның жанында дүниеге келді, бірақ негізінен Римде жұмыс істеді. XVI-XX ғасырлардағы мәліметтерде Муцианоның Тицианның үлгісін ұстанған Романиноның жетекшілігімен жұмыс істегені айтылады. Алайда, Музианоның өмірбаянына жақын жазылған әңгіме (оның мойындаушысы 1954 жылға дейін жарияланбаған) Музианоның Брешияда туғанын және жас кезінде осы қаладан кетіп, алғашқы оқуын 1544-1546 жылдары Падуада Доменико Кампаньола мен Ламберт Сустриспен бірге өткенін көрсетеді. Содан кейін ол 1549 жылға дейін Венецияда болды, бірақ 1550 жылы Римге тұрақты қоныстанды. Музианоның ерте туындыларында пейзаждар басты орын алды, бұл римдіктерді оны «пейзаждардың жас суретшісі» (Il giovane dei paesi) деп атауға итерді. Ол өмірі бойы осы жанрда суреттер мен эскиздер жасағанмен, оның қызығушылығы монументалды стильдегі бейнелеу өнеріне ауысты. Музиано діни және тарихи сюжеттерді негізінен Микеланджелоның стилінде суреттеді, тіпті аскеттік қасиеттілерді бейнелейтін туындыларында да оның кейіпкерлерінің монументалды анатомиясына ерекше мән берді. Субиакодағы Колонна сарайы үшін салған «Лазардың қайта тірілуі» (1555) оның даңқын әйгерледі. Микеланджело өзі оның авторын «сол дәуірдің бірінші суретшілерінің» бірі деп жариялады. Кейіннен картина Санта-Мария-Маджоре шіркеуінде Музианоның қабірінің үстіне қойылды, бірақ одан кейін Квиринал сарайына көшіріліп, қазір Ватикан галереясында сақталады. Оның кеңістіктік құрылымы мен сюжеттік композициясы Музианоның замандастарынан гөрі, Жоғары Ренессанс өнеріне жақын. Музиано 1570-80 жылдары Римдегі жетекші суретшіге айналды, ол Контрреформацияның қамқорларына ұнайтын стильде суреттер салды. Ол 1560 жылдан 1566 жылға дейін кардинал Ипполито II д’Эсте үшін жұмыс істеді, ал кардиналдың Тиволидегі виллаларындағы фрескаларын Вилла д’Эстеде көруге болады. Оның ең танымал туындылары: «Сүндеттелу» (бұрын Gesù шіркеуіндегі негізгі алтарьда болған, бірақ қазір сакристияның артындағы дәлізге көшірілген), Аракоэлидегі Санта-Мариядағы үш капеллаға салған суреттер және Санта-Мария-дельи-Анджелидегі шөлде салынған монастырьға уағыз айтатын Иероним. Бұл соңғы картина Музианоның Папа Григорий XIII-тің жұмыстарды бақылаушысы болған кезінде Санкт-Петр базиликасы үшін салған екі алтарьдық суретінің бірі (екінші картина, «Санкт-Базильдің миссасы», жоғалып кеткен, бірақ оны Жак Каллоның гравюрасынан табуға болады). Музиано сондай-ақ базиликадағы Григориан капелласы үшін мозаикалар жасады және Римдегі Қасиетті Лука академиясын (Accademia di San Luca) қайта құруға жауапты болды (1577). Оның туындыларын Санта-Катерина-дей-Фунари, Палаццо-Колонна (Виктория Колоннаның портреті), Орвието соборының мұражайы және Фраскатидегі Сан-Франческо шіркеуінде де көруге болады. Музиано 1592 жылы қайтыс болды және Санта-Мария-Маджоре шіркеуінде жерленді. Оның шәкірттерінің арасында Паоло Россетти (Чентодан) және Чезаре Неббия болды.