Алессо Бальдовинетти (1427-1499) – флоренциялық суретші, ерте Ренессанс өкілі. Реализм, табиғатты бейнелеудегі шеберлігімен көзге түседі. Суретшінің өмірі мен шығармашылығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Италиялық суретші (1427-1499)
Italian painter (1427 1499)
Алессо немесе Алессио Бальдовенитти (14 қазан 1427 – 29 тамыз 1499) – итальяндық ерте Ренессанс кезеңінің суретшісі және сызба салушы.
Alesso or Alessio Baldovinetti (14 October 1427 – 29 August 1499) was an Italian early Renaissance painter and draftsman.
Өмірбаян
Балдовенетти Флоренцияда бай саудагерлер отбасында дүниеге келген. 1448 жылы ол Киелі Лука гильдиясының мүшесі ретінде тіркелді: "Алесо ди Балдовенетти, dipintore". Ол өнердегі ғылыми реалистер мен натуралистер тобының ізбасары болды, оның ішінде Андреа дель Кастаньо, Паоло Уччелло және Доменико Венециано болды. Дәстүр бойынша ол Сан-Эгидио шіркеуін безендіруге көмектескен, бірақ бұл туралы ешқандай жазба дерек жоқ. Бұл безендірулерді 1441–1451 жылдары Доменико Венециано Андреа дель Кастаньомен бірлесіп жасаған. Оның кейінірек (1460) осы серияны аяқтауға шақырылғаны белгілі. 1460 жылы Алессо Аннуциата базиликасының монастырында Ұлы Хабарландырудың үлкен фрескасын салуға жұмысқа алынды. Қалдықтары, біз көріп отырғанымыздай, суретшінің табиғи ерекшеліктерді ең жоғары дәлдікпен бейнелеу және өзінің тұлғаларын кең ауада және қашықтықта орналастыру қабілетін көрсетеді; және олар Вазаридің оған қатысты екі жеке мәлімдемесін толық растайды: "Ол табиғаттың пейзаждарын дәл сол күйінде суретке түсіруді ұнататын, сондықтан оның суреттерінде өзендер, көпірлер, тастар, өсімдіктер, жемістер, жолдар, егістіктер, қалалар, жаттығу алаңдары және басқа да сансыз нәрселерді көреміз", және ол техникалық мәселелерде тәжірибелі экспериментатор болған. Оның қабырғаға сурет салудағы сүйікті әдісі – композицияларды фрескада салу және оларды жұмыртқа сарысы мен сұйық лак қоспасымен *secco* техникасымен аяқтау болды. Вазаридің айтуынша, бұл суретті ылғалдан қорғау үшін жасалған, бірақ уақыт өте келе осы техникамен салынған бөліктері жарылып, түсіп қалды, сондықтан ол ашқан үлкен құпия сәтсіздікке ұшырады. 1463 жылы ол собордың сакральді бөлмесінде Джулиано де Майаноның *тарсиа* техникасында орындаған және бүгінге дейін сақталған Туындының эскизін жасады. Шамамен 1465 жылы ол "Сары көйлекті әйелдің портретін" салды. 1466 жылдан бастап Сан-Миниато базиликасындағы португалдық капелланы безейтін төрт Евангелист пен төрт Шіркеу Әкесінің фрескалары, сондай-ақ тіктөртбұрышты панельдегі Хабарландыру, Вазаридің қателігінен Пьеро дель Поллайолоға жатқызылды. 1471 жылы Алессо Бонгианни Джанфильяццинің тапсырысы бойынша Санта-Тринита шіркеуі үшін маңызды жұмыстарды бастады: біріншіден, ол 1472 жылы аяқтаған Қасиетті Үштікті бейнелейтін алтарьлық суретті салды; екіншіден, бес жыл ішінде аяқталуы тиіс Ескі Ғидаттан фрескалар сериясын, бірақ шын мәнінде жиырма алты жыл бойы аяқталмай қалды. 1497 жылы Флоренцияның жетекші азаматтарының көптеген портреттерін қамтитын аяқталған серия Козимо Росселли, Беноццо Гоццоли, Перуджино және Филиппино Липпиден тұратын комиссиямен мың алтын флоринге бағаланды; қазір оның тек бірнеше бұзылған бөліктері ғана сақталған. Осы уақыт аралығында Алессо сурет салудан басқа техникалық ізденістермен және зерттеулермен де айналысты. Ол замандастарымен мозаика өнерін ұзақ уақыттан бері қолданылмаған, қайта жаңғыртып, толыққанды түсінген шебер ретінде қарастырылды және 1481 және 1483 жылдар аралығында Сан-Миниато шіркеуінің есігінің үстіндегі мозаикаларды, сондай-ақ собордың баптистериясының ішіндегі және сыртындағы бірнеше мозаикаларды жөндеу үшін жұмысқа алынды. Ол 29 тамызда 1499 жылы Сан-Паоло ауруханасында қайтыс болды және Сан-Лоренцода жерленді. Оның шәкірттерінің бірі Доменико Гирландайо болды.
Baldovinetti was born in Florence to a rich noble family of merchants. In 1448 he was registered as a member of the Guild of St. Luke: "Alesso di Baldovinetti, dipintore." He was a follower of the group of scientific realists and naturalists in art which included Andrea del Castagno, Paolo Uccello and Domenico Veneziano. Tradition says that he assisted in the decorations of the church of S. Egidio, however no records confirm this. These decoration were carried out during the years 1441–1451 by Domenico Veneziano and in conjunction with Andrea del Castagno. That he was commissioned to complete the series at a later date (1460) is certain. In 1460 Alesso was employed to paint the great fresco of the Annunciation in the cloister of the Annunziata basilica. The remains as we see them give evidence of the artist's power both of imitating natural detail with minute fidelity and of spacing his figures in a landscape with a large sense of air and distance; and they amply verify two separate statements of Vasari concerning him: that "he delighted in drawing landscapes from nature exactly as they are, whence we see in his paintings rivers; bridges, rocks, plants, fruits, roads, fields, cities, exercise grounds, and an infinity of other such things," and that he was an inveterate experimentalist in technical matters. His favourite method in wall painting was to lay in his compositions in fresco and finish them a secco with a mixture of yolk of egg and liquid varnish. This, says Vasari, was with the view of protecting the painting from damp; but in course of time the parts executed with this vehicle scaled away, so that the great secret he hoped to have discovered turned out a failure. In 1463 he furnished a cartoon of the Nativity, which was executed in tarsia by Giuliano de Maiano in the sacristy of the cathedral and still exists. In c. 1465 he painted Portrait of a Lady in Yellow. From 1466 date the groups of four Evangelists and four Fathers of the Church in fresco, together with the Annunciation on an oblong panel, which still decorate the Portuguese chapel in the basilica of San Miniato, and are given in error by Vasari to Piero del Pollaiuolo. In 1471 Alesso undertook important works for the church of Santa Trinita on the commission of Bongianni Gianfigliazzi: first, to paint an altar piece of the Holy Trinity with saints, a work that he finished in 1472; next, a series of frescoes from the Old Testament which was to be completed according to contract within five years, but actually remained on hand for fully twenty six. In 1497 the finished series, which contained many portraits of leading Florentine citizens, was valued at a thousand gold florins by a committee consisting of Cosimo Rosselli, Benozzo Gozzoli, Perugino and Filippino Lippi; only some defaced fragments of it now remain. Meanwhile, Alesso had been much occupied with other technical pursuits and researches apart from painting. He was regarded by his contemporaries as the one craftsman who had rediscovered and fully understood the long disused art of mosaic, and was employed accordingly between 1481 and 1483 to repair the mosaics over the door of the church of S. Miniato, as well as several of those both within and without the baptistery of the cathedral. He died in the hospital San Paolo, August 29, 1499, and was buried in San Lorenzo. One of his pupils was Domenico Ghirlandaio.