Кіріспе
Сан-Миниато-аль-Монте (Таудағы Киелі Миния) – Флоренция қаласындағы, Орталық Италиядағы ең биік нүктелердің бірінде орналасқан базилика. Ол Тосканадағы ең әдемі роман стиліндегі құрылыстардың бірі және Италиядағы ең көркем шіркеулердің бірі деп есептеледі. Баспалдақпен жоғалағанда базиликаның оң жағында Оливетан монастырын көруге болады.
Тарих
Қасиетті Миниат немесе Минас – император Децийдің Рим армиясында қызмет еткен армян князі. Ұялап тұрғаннан кейін христиан дінін қабылдағандықтан айыпталып, Флоренция қақпасының сыртында лагерь құрған императордың алдына жеткізілді. Император оны амфитеатрде жануарларға тастауға бұйырды, онда пантера шақырылды, бірақ ол оны жеуден бас тартты. Императордың көз алдында басы кесілді, содан кейін басын алып, Арно өзенінен өтіп, Монс Фиорентинус төбесіне, өзінің усақ қонысына дейін жетті. Кейіннен осы жерде киелі орын салынды, ал 8 ғасырға қарай онда шіркеу пайда болды. Қазіргі шіркеудің құрылысы 1013 жылы епископ Алибрандо бастады және император Генрих II оған демеушілік жасады. Жанындағы монастырь бенедиктин қауымы ретінде басталып, кейін Клюниліктерге, ал 1373 жылы Оливетандарға берілді, олар оны қазірге дейін басқарып келеді. Монахтар шіркеудің жанындағы дүкенде сатылатын танымал ликерлер, бал және дәрілік шәйлер жасайды.
Интерьер
Ішкі кеңістікте үлкен крипт үстінде платформада орналасқан хордың алғашқы белгілері көрінеді. Ол салынысынан бері көбінесе өзгермеген. Еденнің өрнекті жабыны 1207 жылға дейін соққан. Нефтің ортасында Микелоццоның 1448 жылы жобалаған әдемі, жеке тұрған Каппелла дель Крочефиссо (Круцификс шіркеуі) ең басым. Бұл шіркеу бастапқыда қазір Санта-Тринитада сақталатын керемет круцификске арналған және Агноло Гадди салған деген болжаммен ұзақ уақыттан бері сақталған панельдермен әсемделген. Қақпаның терракоталық әшекейлемесі Лука делла Роббияның туындысы. Крипт – шіркеудің ең көне бөлігі, ал бас алтарьда қасиетті Минияның сүйектері сақталған деп есептеледі (бірақ бұл сүйектер шіркеу салынбас бұрын Мецке көшірілгенін көрсететін дәлелдер бар). Қамбаларда Таддео Гаддидің фрескалары орналасқан. Көтерілген хор мен пресвитерийде 1207 жылы жасалған тамаша романдық амвон мен қоршау бар. Апсиданың қақпалы төбесінде 1297 жылға дейін сақталған Мәсіхтің Құдай ана мен қасиетті Миния арасындағы бейнесі салынған үлкен мозаика басым; осы сурет шіркеудің фасадында да бейнеленген және, мүмкін, сол белгісіз суретшінің қолынан шыққан. Бас алтарьдағы круцификс Лука делла Роббияға жатқызылады. Сақристія Спинелло Аретиноның (1387) "Қасиетті Бенедикт өмірінен" үлкен фрескалар циклымен әсемделген.
dating from 1297; the same subject is depicted on the façade of the church and is probably by the same unknown artist. The crucifix above the high altar is attributed to Luca della Robbia. The sacristy is decorated with a great fresco cycle on the Life of St Benedict by Spinello Aretino (1387).
Португалия кардинал шіркеуі
Каппелла дель Кардинал дель Португалло, "Италия Ренессансының ең ұлы жерлеу ескерткіштерінің бірі" деп аталады, 1459 жылы Флоренцияда қайтыс болған, Португалияның елшісі болған Кардинал Джеймс Лузитанияның құрметіне 1473 жылы салынды. Бұл шіркеудегі жалғыз мазар. Каппелланы Флоренцияның көрнекті суретшілері бірігіп жасаған: жобасын Брунеллескидің серігі Антонио Манетти жасап, оның қайтысынан кейін Антонио Росселлино аяқтады. Мазарды Антонио мен Бернардо Росселлино салған. Каппелланың әшекейлеуін Алессо Балдовенити, Антонио және Пьеро дель Поллайоло, сондай-ақ Лука делла Роббия жасаған.
Сыртқы
Геометриялық өрнектермен жасалған мәрмәр қасбеті шамамен 1090 жылы салынған, бірақ жоғарғы бөліктері 12 ғасырдан бастап немесе одан кейін Флоренцияның "Arte di Calimala" (мата саудагерлерінің цехы) қаржысына салынды, олар 1288 жылдан бастап шіркеуді күтіп ұстауға жауапты болды. Бүркіт – олардың символы және қасбеттің үстіне орнатылған. Қолқа 1499 жылы құлап, 1523 жылы қайтадан тұрғызылды, алайда толық аяқталған жоқ. 1530 жылы Флоренция қоршауы кезінде қорғаушылар оны артиллериялық бекет ретінде пайдаланды, ал Микеланджело оны жаудың оқтарынан қорғау үшін матрастармен орады.
Ғибадатхана кешені
Шіркеуге іргелес орналасқан әдемі монастырь, 1426 жылы жоспарланған және 1443 жылдан 1450 жылдардың ортасына дейін салынған. Оны да Бернардо мен Антонио Росселино жобалаған, Флоренцияның Arte della Mercantia қаржылаған, сондай-ақ 1295 жылы салынған, кейін казарма және аурухана ретінде пайдаланылған бекіністі епископ сарайы. Бүкіл кешенді қорғаныс қабырғалары қоршап тұр, бастапқыда Микеланджело қоршау кезінде асығыс тұрғызып, 1553 жылы Козимо I де Медичи нағыз бекініске (фортецца) айналдырған. Қазір қабырғалар 1854 жылы салынған үлкен әшекейлі монументалды зиратты, Порте Сантті, қамтиды. Онда Пиноккио авторы Карло Коллоди, саясаткер Джованни Спадолини, суретші Пьетро Аннигони, ақын және жазушы Луиджи Уголини, кино продюсері Марио Чеки Гори, мүсінші Либеро Андреотти, суретші Мария Луиза Уголини Бонта, сопрано Мариетта Пиколомини, жазушы Джованни Папини, эксперименталды физик Бруно Бенедетто Росси және кино режиссері мен опера продюсері Франко Зефирелли жерленген.
Ескерткіш оқиғалар
Базилика Браян де Палманың 1976 жылғы "Обсессия" фильмінде маңызды тұс болды. 2012 жылдың 16 маусымында Голландия корольдік отбасының принцессасы Каролина Бурбон-Пармалық пен бизнесмен Альберт Бреннинкмейердің діни тойы осы жерде өтті.