Кіріспе

Зейнеткер АҚШ армиясының генерал-майоры Джеффри Д. Миллер (шамамен 1949 жылы туған) – Гуантанамо шығанағындағы (Куба) және Ирактағы АҚШ ұстау орындарына басшылық еткен зейнеткер АҚШ армиясының генерал-майоры. Оның басшылығындағы Ирактағы ұстау орындары: Абу Грейб түрмесі, Клоппер лагері және Букка лагері. Ол әскерилерді азаптауға үйретумен, немесе АҚШ-тың «күшейтілген тексеру әдістері» деп аталатын нәрсемен, сондай-ақ Қорғаныс министрі қол қойған «Бірінші арнайы тексеру жоспарын» Гуантанамодағы тұтқынға қарсы қолданумен белгілі. Кейіннен осындай әдістер басқа тұтқындарға да қолданылғаны анықталды. Миллер қатаң азаптауды жақтады. Сол кезде Қызыл Крест ұйымына тұтқындарға кіруге рұқсат берілмеді. 2003 жылдың 22 қыркүйегінде Миллер Гуантанамодағы мұсылман тұтқындарының діни қызметкері болған армия капитаны Джеймс Йиді қамауға бұйрық берді. Миллер Йиді құпия құжаттарды ұрлап, түрмеден шығарып әкеткені үшін айыптады, бірақ бұл айыптамалар кейіннен алынып тасталды. Капитан Йи 2004 жылдың 7 қаңтарында құрметпен әскери қызметтен босатылды. Оның тыңшылық еткеніне ешқандай дәлел табылған жоқ деп есептеледі, бірақ іс бойынша құжаттар жасырын күйінде сақталды.

Әбу Грейб түрмесі туралы жанжал

2008 жылы Сенаттың Ақпарат және Қарулы Күштер комитетінің бірлескен тергеуі нәтижесінде 2003 жылдың 14 наурызында Әділет министрлігінің Заң кеңесшісі Джон Ю, Қорғаныс министрлігінің Бас кеңесшісі Уильям Хейнске заңгерлік пікір бергені анықталды. Онда ол, азаптау және басқа да қатыгездікке қатысты федералды заңдар АҚШ-тың шетелдегі тергеушілеріне қолданылмайды деген қорытындыға келді. Бұл 2003 жылдың 19 наурызында АҚШ-тың Иракқа басып кіруінен бес күн бұрын болған. Ю сондай-ақ 2002 жылдың тамызында ЦРУ-ға жіберілген, "Азаптау туралы меморандумдар" деп белгілі болған құжатты дайындауға қатысқан. 2004 жылдың маусым айында OLC-тің сол кездегі басшысы Джек Голдсмит, Қорғаныс министрлігі мен ЦРУ-ға осы меморандумдарға сүйенбеуді ұсынды. 2003 жылдың тамызында Миллер, Ирактағы тұтқындарды "тиімдірек" тексеру бойынша кеңес беру үшін Қорғаныс министрлігі тарапынан Иракқа жіберілді. Қыркүйек айында Миллер "GTMO тәсілін" ұсынған есепті ұсынды – Абу-Грейб түрмесіндегі ұстау және тексеру бөлімдерін Театрлық Бірлескен Тексеру және Ұстау орталығына біріктіру. Миллер түрме күзетшілерін тұтқындарды "жұмсарту" үшін пайдалануды ұсынды. Келесі жылы Абу-Грейбтегі түрмедегі зорлық-зомбылық туралы соңғы есепте генерал Антонио Тагуба, Миллердің ұсыныстарын зорлық-зомбылыққа себеп деп айыптады. Оның сөзіне қарағанда, тексеру үшін әскери полиция немесе күзетшілерді пайдалану ресми саясатты бұзу болып табылады. Миллер тұтқындарды азаптап, ақпарат алуға бұйрық бермеді. 2004 жылдың сәуір айында Абу-Грейбтегі тұтқындарға қатысты зорлық-зомбылық туралы ақпарат тарағаннан кейін, бригадир генерал Янис Карпински қызметтен шеттетілді. Миллер Ирактағы көпұлтты күштердің тұтқындармен жұмыс істеу операцияларын басқару жөніндегі генерал-командирдің орынбасары болып тағайындалды. Осы қызметінде Миллер тікелей генерал-лейтенант Рикардо Санческе есеп берді. Миллер Абу-Грейбтегі тұтқындар санын азайтуға, әскери заңдарды, сондай-ақ Женева конвенциясын сақтауға, зорлық-зомбылық туралы айыптауларды тергеуге және ирактық түрме жүйесін реформалауға уәде берді. Ол тұтқындарды тасымалдау кезінде беткап киюге тыйым салды және тұтқындарға келушілерді қабылдауға мүмкіндік беретін жаңа жүйе құрды. Абу-Грейбтегі зорлық-зомбылықты тергеу барысында, кейбір адамдар Миллер бұрыннан-ақ зорлық-зомбылық тактикасын қолдаған деп болжады. BBC радиосына берген сұхбатында бұрынғы түрме бастығы Янис Карпински, Миллердің оған тұтқындарға "ит сияқты" қарауды айтқанын, "егер сіз оларға иттен артық екеніне кез келген сәтте сенуге мүмкіндік берсеңіз, сіз оларды бақылаудан шығарасыз" деді. Генерал-майор Миллер бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Абу-Грейбтегі әскери барлау бригадасының бастығы полковник Томас Паппас, тұтқындарды қорқыту үшін шабуыл иттерін пайдалану идеясы Миллерге тиесілі екенін мәлімдеді. Оның сөзіне қарағанда, осындай тактика Гуантанамодағы ХР лагерінде де қолданылған. Абу-Грейбте түсірілген бірнеше суреттерде иттер айналасында (ал кем дегенде бір суретте шағып жатқаны) айқайлап, жылаңаш тұтқындар көрінеді. 2004 жылдың қарашасында Миллер, тұтқындармен жұмыс істеу операциялары жөніндегі генерал-майор Уильям Х. Бранденбургпен ауыстырылды.

Конгресс куәлігі

2005 жылдың шілдесінде Миллердің 2004 жылдың мамыр айында Сенат Қарулы Күштер комитетінде берген куәлігі мен үш айдан кейін берген антты мәлімдемелері арасында қарама-қайшылықтар анықталды. 2004 жылдың 19 мамырында Миллер комитет алдында Абу-Грейбке жасаған сапары туралы есеп бергенін, сондай-ақ министр Рамсфельдпен немесе оның жақын көмекшілерімен сөйлеспегенін мәлімдеді. Миллер өзінің есебін SOUTHCOM-ға (2003 жылы Миллердің бекітілген жері – АҚШ Оңтүстік командасына) ұсынғанын және министр Камбонмен тікелей әңгімелеспегенін айтты. Үш айдан кейін Миллер министрдің орынбасары Стивен Камбонмен "Ирактан барлау ақпаратын және тергеулерді қалай жетілдіруге болатынын" талқылағанын мәлімдеді. Сонымен қатар, ол тұтқынға қатысты зұлымдықтарға айыпталған күзетшілердің адвокаттарына жасаған мәлімдемесінде, өзінің орынбасар министр Пол Вольфовицке және министрге бұл мәліметтерді жеткізгенін айтты. Бұл мәлімдеменің көшірмесі 2004 жылдың 21 тамызында жасалып, Чикаго Трибьюн газетіне қол жеткізді.

Зейнеткерлік

Миллер 2006 жылдың 31 шілдесінде әскерден зейнеткерлікке шықты. The Washington Post газетінің хабарлауынша, Миллер ақпан айында зейнетке шығуды қалаған, генерал-лейтенант шеніне көтерілуге тырыспай, өйткені оның беделі Гуантанамодағы тұтқын лагері мен Абу-Грейбтегі саясаты, сондай-ақ тұтқындарға жасалған зорлық-зомбылық арасындағы болжамды байланыс салдарынан зардап шеккен. The Washington Post газеті хабарлағандай, Конгресс сенаторлардың ол олардың алдында куәлік бергенде шындықты айтқанына көз жеткізбегендіктен оның зейнетке шығуын кейінге шегерді. The Washington Post газетінің мәліметінше, ол Конгресс алдында куәлік беруге және шындықты айтуға жазбаша міндеттенгеннен кейін ғана зейнетке шығуға рұқсат алды. Зейнетке шығу салтанатында Миллер "Құрметті қызмет" медалімен марапатталды және "жаңашыл" деп мақталды.