Кіріспе

Кальдоньо – Италиядағы Виченца қаласына жақын орналасқан қала және коммуна. Оның халқы 11 337 адамды құрайды. Оның аумағындағы Вилла Кальдоньо Нордера архитекторы Андреа Палладио салған деп есептеледі. Бұл футболшы Роберто Баджионың туған жері.

Кресол

Оливьери, аймақтың топонимикасының көрнекті ғалымы, ежелгі иесі "Кресий" есімімен байланысты латын тегін растайды. Ол алғаш рет Бачильоне өзеніне қарай беткейде орналасқан жерде, аймақтың алғашқы тұрғын ошағын құраған қарапайым үйлерді салған. Пендин бұл атаудың "кретула" – бұл аймақта бұрын кең таралған, сортаң жерлерде өсетін қамыстан шыққан болуы мүмкін екенін түсіндіреді. Дәуірді анықтау қиын, себебі мұнда жазулар немесе сәндік элементтер жоқ. Қабырғаларға қолданылған кірпіштердің кейбіреулері жақсы пішінді әрі төртбұрышты (өркендеген кезеңнің белгісі), ал енді біреулері дөңгелектелген саздан жасалған (кедей кезеңдерге тән). Дегенмен, бұл әлдеқашан Сан-Микеле кіші шіркеуінен бұрынғы кезеңге жатады, оның пайда болуы VII ғасырдың екінші жартысына дейін соққандығы айтылады. Ең төменгі деңгейі V ғасырға қатысты, апсидасы шығысқа қараған. Келесі деңгейі VI ғасырға, ал жоғарғысы X ғасырға жатады. Қазіргі құрылымы 1818 жылы салынған орталық кемеден бастау алады, ол сол кездегі шіркеу болған және 1906-1907 жылдары Ферруччо Каттанео жобасымен кеңейтілген. Құрылыс 20 ғасырда, әсіресе 1976 жылғы Фриули жер сілкінісінен кейін, көптеген өзгерістерге ұшырады. 1990 жылы жаңа еден төселді, соның нәтижесінде Каттанеоның 20 ғасырдың басында жобалаған үш кемесі бір деңгейге келтірілді. Ішінде 1901-1908 жылдары Кальдоньо приход пасторы болған Феличе Понсоның сүйектері салынған мазар орналасқан. Кеменің бүкіл төбесінде Жақияның өмірінен төрт маңызды оқиғаны бейнелейтін төрт фрескадан тұратын серия суреттелген. Кіреберістің жанында Захарияға ұлының дүниеге келуі туралы хабар берілген, кеменің ортасында тууы бейнеленген, үшінші панельде Жақияның суреттелген бейнесі және пресвитерияның үстінде Саломе күміс табақта оның және анасының күнәсі үшін кінәлаған адамның басын алған салтанатты тойдың суреті салынған. Бұл жұмыстың авторы 1839 жылы Джузеппе Поппини де Скио болған, бірақ оның қолы тек соңғы бөлігінде ғана бар. Баптистерияда Джузеппе Поппинидің Мәсіхтің шомылдыру рәсімін бейнелеген кенептері ілулі тұр. Сант-Урбано шіркеуі. Сант-Урбано шіркеуі – Кальдоньо ауылында орналасқан Крэсоле приход шіркеуі. Ол 1185 жылдан бері сақталған, сол жылы Виченца канондарының қызметін епископ Писторе растады, ал 1444 жылы приход мәртебесіне ие болды. Қабырғаларды алғаш рет 1656 жылы қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді, сол кезде оны приход пасторы мен капеллан басқарды, ол 1829 жылы шіркеуге тиесілі үйді пайдалана алды. 1797 жылы үшінші құрбандық тақтасы қалпына келтіріліп, қосылды. 1901 жылы шіркеудің есептік кітабында кеңейту жұмыстарына байланысты алғашқы шығындар тіркелді, бірақ олар 1906-1907 жылдары ресми түрде жүзеге асырылды. Жобалаушы Герардо Маркиоро болды, ал тұсаукесер 11 тамыз 1907 жылы Монсеньор Де Маркидің қатысуымен өтті. 1994 жылы тағы бір қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Шіркеудің оңтүстікке қараған қасбеті бар және негізінен неоклассикалық стильде салынған. Шіркеуде төрт жақтағы құрбандық тақталары бар үш кемеден тұрады: біреуі XVIII ғасырдан бастап, Гаэтано және Люция әулиелеріне арналған, 1843 жылы Джобатта Стефани салған суреттерімен, біреуі 1944 жылғы "Біздің Розарий ханымның" мәрмәр мүсінімен және оң жақтағы екеуі 1990 жылдары салынған, олар Сент-Антони мен Біздің Ханымға арналған. Бруно Ведовато осы шіркеу үшін екі фреска салған: біреуі төбесінде Исаның бейнесі бейнеленген, ал екіншісі есік үстінде Таудағы уағыз. Бас құрбандық тақтасының суреті Агостино Боттацциге тиесілі болып көрінеді, ол оны XIX ғасырдың ортасында киелі Урбанның киелі Люция мен екі солдатпен бірге киінген бейнесімен салған, олар оның ағалары Валериан мен Максим. Кейбір Франческо Милано үйін салу үшін кірпіштерді алып, XVIII ғасырдағы екі жақтағы құрбандық тақталары мұра етілген шіркеуді қиратқан. Шіркеу 1888-89 жылдары бұрынғы құрылымдарды сақтап, он төртінші ғасырдың флоренциялық шіркеулерінен шабыттанған неоготикалық стильде қайта салынды және бүгінгі күнгі сыртқы түріне ұқсас болды. 1898 жылы шіркеу кеңейтіліп, басты кемеге төртінші арка қосылды, осылайша қасбеті солтүстікке қарай кеңейтілді. Сан-Микель шіркеуі немесе Лонгобард шіркеуі – Кальдоньо зиратының шіркеуі. Шіркеудің Ломбард дәуірінде салынғаны анық, бұл туралы басты кіреберіс үстіндегі пердеден көрінеді. Ғасырлар бойы ол көптеген қиратуларға ұшырады, бастапқы көрінісін өзгертті және тек бастапқы материалдарды қалдырды, олар қайта өңдеу үшін қолданылды. 1927 жылы подэста оны бұзуға бұйрық берді. Апсидасы шығысқа қараған, ерте христиандық ерекшеліктерін көрсетеді. Әртүрлі материалдардан салынған, дөңгелектелген кірпіштерден бастап, шағын тас текшелерге дейін, олардың арасында көп мөлшердегі шылымдама бар, ол сол дәуірге тән құрылымдағы көптеген қателіктерді көрсетеді. Бастапқыда ол зиратқа жақын болмаған, ол шіркеудің айналасына салынған, кейіннен Сан-Джованни Баттиста шіркеуінен (қазіргі приход шіркеуі) көшірілген. Сыртқы және ішкі жағында XIV ғасырдың фрескалары сақталған, қазір өте солған, Лонгобард дәстүріне жақын тұлғаларды бейнелейді: Сент-Мартин Турский, Мәсіх, Құдай анасы және Сент-Агата. Аналық шіркеуі. Аналық шіркеуі – бұрын Вилла Фогаццаро Арнальдиге қарасты мал төлқұжаттары арқылы жалғанған шағын оратория. Оның пайда болуы немесе алғашқы қолданылуы туралы ешбір жазба жоқ. Макка XIX ғасырдың басында оның ресми емес және Нанти отбасына тиесілі болғанын еске алады, содан кейін Фогаццаро және кейіннен Арнальди оның иегерлеріне айналды. Бірінші дүниелік соғыс кезінде әскерлер екі құрылымды да басып алды: әсіресе олар шіркеуді түрмеге айналдырып, қабырғаларын жазулармен бүлдірді. Сан-Раффаэле Арканджело діни бірлестігі қасиетті жиһаздардың көп бөлігін алып кеткеннен кейін шіркеу деконсакрацияланды және 1954 жылға дейін қойма ретінде пайдаланылды. Сол жылы еріктілер шіркеуді қайта жаңарту жұмыстарын жүргізіп, оны қайтадан діни мақсатқа пайдаланды. Бұл кезеңде Христиандардың көмекшісі болған Құдай анасының мүсіні, бұрын шіркеуге тиесілі емес, елдегі салезиандықтар тобымен сыйға тартылды. Фасад дизайны 1972 жылы жаңарту кезінде жасалды. Сент-Антонио кіші шіркеуі. Бұл Кальдоньо муниципалитетінде орналасқан оратория, бірақ Виллаверланың бөлігі болған Новоледо приходіның құрамына кіреді. Салынған кезде шіркеу Кальдоньо приходіне бағынышты болды және Сан-Доменикоға арналды, бірақ 1874 жылы Новоледо приходіне қосылып, титулды әулиені Сент-Антониоға ауыстырды. Бастапқыда ол XVII ғасырдың екінші жартысында Геллини отбасы үшін салынған дворян қапшығы болды. Новоледо приході 1927 жылы шіркеуді сатып алғаннан кейін, ол бірден қайта жаңарту жұмыстарын жүргізіп, 1978 жылы жаңа шаралар қабылдады. Жобалаушы Жерардо Маркиоро болды және тұсаукесер 11 тамыз 1907 жылы Монсеньор Де Маркидің қатысуымен өтті. 1994 жылы тағы бір қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді. Шіркеудің оңтүстікке қараған қасбеті бар және негізінен неоклассикалық стильде салынған. Шіркеуде төрт жақтағы құрбандық тақталары бар үш кемеден тұрады: біреуі XVIII ғасырдан бастап, Гаэтано және Люция әулиелеріне арналған, 1843 жылы Джобатта Стефани салған суреттерімен, біреуі 1944 жылғы "Біздің Розарий ханымның" мәрмәр мүсінімен және оң жақтағы екеуі 1990 жылдары салынған, олар Сент-Антони мен Біздің Ханымға арналған. Бруно Ведовато осы шіркеу үшін екі фреска салған: біреуі төбесінде Исаның бейнесі бейнеленген, ал екіншісі есік үстінде Таудағы уағыз. Бас құрбандық тақтасының суреті Агостино Боттацциге тиесілі болып көрінеді, ол оны XIX ғасырдың ортасында киелі Урбанның киелі Люция мен екі солдатпен бірге киінген бейнесімен салған, олар оның ағалары Валериан мен Максим.

Азаматтық сәулет

Вилла Кальдоньо. Басты ескерткіші – ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Палладиан вилласы. Ескі қалалық әкімдік. Бруно Виола алаңындағы бұрынғы қала әкімдігі ғимараты, көбінесе «ескі ратуша» деп аталады, Кальдоньо графтарына тиесілі болған резиденциялардың бірі. Шындығында, бұл құрылым елдің осы бөлігіндегі ақсүйектердің бастапқы резиденциясы емес, өйткені он жетінші ғасырда батыс жағында бірнеше рет қайта жаңартылып, бастапқы келбетін жоғалтқан. Он төртінші ғасырда құрылыстың оңтүстік жағында үлкен терезелермен биіктелген төрт аркалы веранда салынған: олардың тек біреуі және қалғандарының кілті ғана сақталған. Қала орталығында орналасқан, ол XVI ғасырдың соңында белгісіз тармақ шежіресінің бастамасымен салынған. Қазіргі уақытта муниципалитетке тиесілі және оны сату немесе қалпына келтіру мүмкіндігі талқылануда. Вилла Тодескато – 1534 жылы Микеле Кальдоньо Кальдоньо қамалын жаңарту кезінде салған резиденция. Бұл құрылыстың тарихы қамал тарихымен тығыз байланысты. Кальдоньодағы қамалдың болуы Леогра және Астико аңғарларына, Рим су құбырының бастауына және Виченца қаласына жақын орналасқан жолдарды бақылауға қолайлы жағдайымен түсіндіріледі. Сондықтан XIV ғасырдың басындағы құжаттарда бұл жерде ежелгі қамал болғаны айтылған. 1000 жылдан кейін ол епископтық қамалға айналды, ал алғашқы феодалдық иесі Кальдоньо графы болды. 1313 жылы Падуан шабуылдарынан толығымен қирады, бірақ дереу қайта салынды: XIV және XV ғасырларда толыққанды жұмыс істеді. 1534 жылы Микеле Кальдоньо оны толығымен жаңартты, қамалдың сыртқы түрін өзгертті, қазіргі келбетін таңдады, бұл жоба, әрине, Джандоменико Скамоцциге тиесілі. Бұл жаңартудан кейін, қамалдың функциясы тоқтатылды, ал ауылдық резиденция құрылысы басталды, бірақ гипстің астында қамал қабырғалары сақталған. Соңғы жөндеу жұмыстары көне құрылымның іздерін одан әрі жойды. Сондай-ақ, ежелгі құжаттарда сипатталған көгершіндер мен қорғаныс жүйелері (оның ішінде ор және көпір) жоғалып кетті. Алдыңғы есіктің алдында көптеген кірпіштері ашық көрінетін қабырға бар, гипс түскен жерлерде. Солтүстік және оңтүстік қабырғалар еңісті шатырдан сәл биік. Екінші екі жағында тіс тістейтін жиек бар, ол кемінде XV ғасырға жататындығын көрсетеді. Кальдоньодан кейін ол Паджеллоға, ал 1920 жылдан бастап Тодескатоға тиесілі болды. Вилла Фогаццаро Арнальди – 18 ғасырдың венециандық виллалары стиліндегі резиденция, Виченцалық жазушы Антонио Фогаццаро ұзақ жылдар бойы жазғы резиденция ретінде пайдаланған. Бәлкім, XVII ғасырдың екінші жартысындағы ертерек тұрғын үйге негізделген, вилла бір кезде қоралар мен шаруашылық үйлерден тұратын тұрғын үй кешенінің бөлігі болған, олар бір-біріне жақын, Мария анасының кішкентай шіркеуімен біріктірілген. Макканың сөзінше, ол бастапқыда Нантиге тиесілі болған, содан кейін Вальмаранаға, Фогаццароға және соңында Арнальдиге өтті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде вилла мен шіркеуді әскерилер басып алып, зақымдады. Вилланың құрылымы шаршы жоспарға орналасқан, негізгі қасбеті оңтүстікке қараған. Барлық композициялық элементтер қатаң симметриялық және симметрия осіне қарай тығыздығы артады. Ішкі бөлмелер бірнеше рет өзгертілген, бірақ әлі де венециандық виллалардың типтік құрылымын сақтайды, симметриялық бүйір бөлмелері ашылатын жарық алатын үлкен орталық залмен. Ерікті қабатта жоғарырақ бөлмелер және әртүрлі ағаш өңдеулері бар. Орта ғасырлардан бері Геллини отбасы бұл аймақта резиденцияға ие болған, бірақ тек XVII ғасырдың ортасында ғана граф Джованни Баттиста Геллини оны жаңартып, XVIII ғасырда ерекше демалыс орнына айналдырды. Алайда, вилланың өмірі қысқа: XX ғасырда ол бірнеше иеге бөлінді және олардың әрқайсысы ғимараттың барлық ежелгі сәнін жоғалтып, оны өз қажеттіліктеріне бейімдеу үшін қайта құрылымдады. Виллаға жалғастырылған Сант-Антонио шіркеуі қазір Новоледо приход шіркеуіне қарасты. Вилла Курти – Ретторгольде орналасқан тұрғын үй кешені. Мүмкін, ол 19 ғасырдың соңында жергілікті шебер салушы салған, ол Палладианнан кейінгі виллаларға өте ұқсас: фасад симметриялық және үш секторға бөлінген (бір орталық сәл алға шығып тұрған және екі бүйірлік), бастапқыда типтік фронтонсыз, бірақ үш бөлікке арналған бірдей жиекпен. 1990 жылдардың соңындағы жөндеу кезінде орталық секторға үшбұрышты фронтон қосылды. Оның оңтүстік жағы өте кең. Оң қанат үш қабатты құрылыммен байланысады, бірақ кішкентай, ол сегіз бағанадан және екі тіреуден тұратын XVII ғасырлық барчессаға жалғасқан, демек, тоғыз аралықтар бар. Ішінде венециандық виллалардың типтік құрылымы сақталған, үлкен орталық зал екі қабатқа ашылады және бүйір бөлмелеріне есіктер ашылады. Вилла Флориани Пагани – Ретторгольде, Кальдоньоның шағын ауылында орналасқан резиденция. Ретторгольдегі бастауыш мектепке иелік ететін, ол 1973 жылы Антонио Пагани сатып алып, жаңартып жаңартқан. Құрылымның негізгі қасбеті шығысқа қараған, венециандық виллаларға тән, орталық негізгі сектор және екі симметриялық қанаттар сәл төмендеген. Фронтонның үстінде үш мүсін орналасқан, олардың арасында Юпитер, ал екі жағында Геркулес және әйел тұлғасы бейнеленген. Ол Флориани отбасы 1713 жылы салған, бұл туралы тақтада жазылған: «Жованни, Фламинио және Анджело Флориани ағалары Құдайдың 1713 жылында негіздерінен бастап тұрғызды».

Қалалық әкімдік. Қалалық әкімдіктің орны – XVIII немесе XIX ғасырдың соңында муниципалитет сатып алған, оны муниципалитет орны ретінде пайдалану мақсатымен салынған белгісіз шығу текті ежелгі вилла. Ол қазіргідей үш қабатты болған, бірақ қазіргіге қарағанда төменірек болған, өйткені олардың биіктігі қазіргі екінші қабаттың жоғарғы жағына жеткен. 1861 жылғы құжатта былай деп жазылған: «Кальдоньоның муниципалдық үйі, кеңселік пайдалануға, мектепке, шапликке және муниципалдық агентке арналған, шын мәнінде тәртіпсіз және дереу жаңартуға лайық». Бұл 1868 жылы инженер Джироламо Бонато жобалаған радикалды жөндеуге әкелді, ол үш қабатты бөлуді сақтап қалды, бірінші қабаттағы терезелер қарапайым жиекпен қалды, ал бірінші қабаттағы терезелер «цимазамен» безендірілді. Бастапқы ішкі жоспарлау ғимараттың әртүрлі функцияларына бейімделу үшін әртүрлі жаңартулармен өзгертілді: 1931 жылға дейін ол муниципалдық орын болды, 1931 жылдан 1959 жылға дейін бастауыш мектеп болды, содан кейін Кәсіби бағдар беру мектебіне айналды, содан кейін 15 жасқа дейінгі міндетті білім беру ұзартылғанда орта мектепке айналды. Кейбір бөлмелер тісті кабинеттері мен пошта бөлімшелері болды. 1984 және 1987 жылдар арасында құрылым муниципалитетке берілгеннен кейін ғимараттың толыққанды жөндеуі жүргізілді, тек батыс қабырғасы сақталды. Офистер 1987 жылдың 15 қазанында көшірілді. Монастырь. Монастырь – Ретторгольдегі приход шіркеуінен шамамен жарты миль қашықтықта, Муццана каналының жанында орналасқан XVI ғасырдың басындағы ежелгі ғимарат. Оны жергілікті егде жастағы адамдар осылай атайды, өйткені жергілікті дәстүр бойынша ол монастырь болған, бірақ мөлшеріне қарай, ол кейбір діни орденге немесе Виченцадағы монастырьға мүліктің қалдығы болған, содан оның атын алған немесе, бәлкім, ол орын ретінде пайдаланылған...

Кітапханалар

Елордада "Бибиоинрете" желісіне қосылған, Виченца кітапханалар желісіне жататын көптеген кітапханалармен бірге Азаматтық кітапхана орналасқан.

Университет

Калдоньода Виченца аумағында ересектер/қарттар университетінің 22 оқу орнының бірі орналасқан.

Спорт

Негізгі футбол командасы – "Promozione" лигасында ойнайтын "Calidonense", және ол "L. R. Vicenza" футбол клубына қарасты. Ал Кальдоньо муниципалитетінің тағы бір командасы – "Cresole 80", олардың арасында қызығын қоздыратын спорттық бәсекелестік бар. Бұл жер Роберто Баджионың туған отаны ретінде танымал.