Кіріспе

Корольдік әуе күштері офицері басқа адам.

Станислав Якуб Скаржиньский (1 мамыр 1899 – 26 маусым 1942) – Польша әуе күштерінің подполковнигі және 1933 жылы Атлантика мұхиты арқылы жеке ұшқан ұшқыш ретінде танымал авиатор.

Ерте әскери мансап

1916–17 жылдары Скаржиньский Польша әскери ұйымының (POW) мүшесі болды. 1918 жылдың қараша айында ол жаңа құрылған Польша армиясына ерікті болып келіп, Вартада неміс әскерлерін қарусыздандырған бөлімдерге басшылық етті. Одан кейін ол Польша-Кеңес соғысында жаяу әскер қатарында шайқасты, 1919 жылы екінші лейтенант шеніне көтерілді. Ол жараланған, бірақ майданға қайта оралды. 1920 жылдың 16 тамызында Радзимин шайқасында бір аяғына ауыр жарақат алды. Жарақатының жұғуын емдеуге ұзақ уақыт кетті, содан кейін Скаржиньский өмір бойы ақсап жүрді. Жаяу әскерде қызметін жалғастыра алмай, ол әскери авиацияға ауысты. 1925 жылы Быдгощ қаласында ұшқыш дайындығын аяқтады және Варшавадағы 1-ші авиациялық полкте қызмет етті. 1927 жылы ол Flying Captain (ұшқыш капитан) атанды. 1931 жылдың 1 ақпаны мен 5 мамыры аралығында лейтенант Анджей Маркевичпен бірге Польшада жасалған PZL Ł 2 ұшағымен (тіркеу SP AFA) Африканы айналып, барлығы 25 770 км қашықтықты басып өтті.

Атлантиканы аралай ұшу

1933 жылы 7-8 мамырда Скаржинский шағын бір орындық поляк туристік ұшағы RWD 5bis (SP AJU) арқылы Оңтүстік Атлантиканы, Сент-Луис (Сенегал) қаласынан Бразилиядағы Масейо қаласына дейін жалғыз өзі ұшты. Ұшу 20 сағат 30 минутқа созылды (мұхит үстінде 17 сағат 15 минут). Ол 3582 км қашықтықты FAI туристік ұшақтарының II категориясы бойынша (салмағы 450 кг / 1000 фунттан кем) әлемдік рекордты орнатты. Салмақ шектеулеріне байланысты ұшақта радио және қауіпсіздік жабдықтары болған жоқ. RWD 5bis Атлантиканы басып өткен ең кішкентай ұшақ болып табылады. Ұшу жоспары құпия сақталды. Бұл 27 сәуір мен 10 мамыр аралығында өткен, 17 885 км ұзындықтағы Варшава – Рио-де-Жанейро рейсінің бір бөлігі болды. Одан кейін ол Буэнос-Айреске ұшып, кемемен Еуропаға қайтып келді.

Кейінгі қызмет және Екінші дүниежүзілік соғыс

1934 жылы майор болып тағайындалып, бомбалаушы эскадрильяның командирі болды. 1938 жылдан бастап Торуньдегі 4-ші авиациялық полкінің командирінің орынбасары, подполковник (podpułkownik пилоты) шенімен қызмет етті. 1939 жылдың сәуір айында Польша Әуе клубының президенті болды. 1939 жылдың тамызында Румынияға әуе атташесінің орынбасары ретінде жіберілді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Польшадан Румыния арқылы Францияға қашып бара жатқан поляк ұшқыштарын тасымалдауға көмектесті, онда Польша Әуе күштері қайта құрылды. 1940 жылы Францияның құлауынан кейін Скаржиньский 17 000 поляк әуешісін Ұлыбританияға жеткізуге көмектесті, онда ол RAF Hucknall және RAF Newton әуе мектептерінің командирі болды. Әскери ұшқыш үшін оның жасы ұлғайған және қимыл-қозғалыс шектеулері болғанмен, ол жауынгерлік міндетке жіберуді сұрады және RAF Lindholme және №305 поляк бомбалаушы эскадрильясының командирі болып тағайындалды. Франция мен Германия үстінен екінші ұшқыш ретінде бес сәтті түнгі миссияны орындады. 1942 жылдың 25-26 маусымында Бремен қаласы үстінен (мың ұшақтың рейсінің бірі) ұшу кезінде оның Wellington Mk II ұшағының қозғалтқышы Солтүстік теңізде тоқтады, бортында SM R әріптері болған. Скаржиньский үйге қайта алмады және таңғы сағат 2-ден кейін, ағылшын жағалауынан шамамен 65 км қашықтықта, дауылды теңізге ұшақты құлатты. Скаржиньский Wellington ұшағынан жеке авариялық люк арқылы шығып, фюзеляждың үстінен теңізге ағып кеткен болуы мүмкін, ол экипаж мүшелерінің арасындағы жалғыз қаза тапқан адам болды. Оның денесі голланд жағалауынан табылды және кейін Голландияның Тершеллинг аралында толық әскери салтанатпен жерленді.

Құрметтер

Ол Virtuti Militari 5-сыныпты (Польша-Совет соғысы үшін), Тәуелсіздік крестімен, Polonia Restituta 4-сыныпты орденімен, Krzyż Walecznych (төрт рет), Алтын және Күміс Еңбек крестімен, Француз құрметінің Легионымен және Бразилияның Оңтүстік Крест орденімен марапатталды. FAI оған Луи Блерио медалін (1936) табыс етті, ол осы медальды алғашқы иеленушілердің бірі болды. Ол қайтыс болғаннан кейін толық полковник (пуłkownik pilot) шеніне көтеріліп, Польша Президентінің жарлығымен 2-дәрежелі Polonia Restituta орденімен марапатталды. Оның құрметіне көптеген көшелер мен мектептер аталған. Ол Влоцлавек әуе клубының және Краковтағы 13-ші көлік эскадрильясының меценаты. 2009 жылдың 10 тамызында Ұлттық қорғаныс министрі Краковтағы 8-ші әуе базасын оның есімімен атау және оның меценаты етіп тағайындау туралы қаулыға қол қойды.