Кіріспе

Бір жүрек циклындағы адамның орташа қан қысымы. Медицинада орташа артериялық қысым (ААҚ) – адамның бір жүрек циклындағы есептелген орташа қан қысымы. ААҚ-ты бағалау әдістері әртүрлі болғанымен, жиі қолданылатын есептеу әдісі – пульстік қысымның (систолалық және диастолалық қысымдар арасындағы айырмашылық) үштен бір бөлігін алып, оны диастолалық қысымға қосу. Ол жүрек-қан тамырлары ауруларының тәуекелін бағалау үшін клиникалық мақсатта қолданылады, мұнда 90 мм рт.с. немесе одан төмен ААҚ – төмен тәуекел, ал 96 мм рт.с. жоғары ААҚ – жоғары тәуекелге ие "бірінші сатыдағы гипертензияны" көрсетеді.

Сынау

Артериялық орташа қысымды тікелей өлшеуге болады немесе формула қолданып систолалық және диастолалық қан қысымын есептеуге болады. Инвазивті әдіспен артериялық катетер және түрлендіргіш (трансдьюсер) орналастырылады, ал орташа қысым соңғы толқын пішіні бойынша анықталады.

Клиникалық маңызы

+24 сағаттық шекті мәндер. Орташа артериялық қысым (ОАҚ) 24 сағат. ОАҚ санаты24 сағат. ОАҚНормадан төмен < 90 мм рт.ст.Қан қысымының жоғарылауы90-ден < 92 мм рт.ст.1-саты гипертензия92-ден < 96 мм рт.ст.2-саты гипертензия> 96 мм рт.ст.

Орташа артериялық қысым – организм ағзаларының сезінетін перфузиялық қысымның маңызды анықтамасы. 90 мм рт.ст. жоғары ОАҚ деңгейі жүрек-қан тамырлары ауруларының, мысалы, инсульт, және өлім-жітімнің қаупін сатылап арттырады. Тіпті ОАҚ 50 мм рт.ст. бір минутқа жеткені немесе қысқа мерзімде жинақталған әсерлер өлім-жітім қаупін 5%-ға арттырып, ағза жеткіліксіздігіне немесе асқынуларға алып келуі мүмкін. Шокпен ауруханаға түскен адамдарда 65 мм рт.ст. ОАҚ екі сағаттан астам сақталса, өлім-жітім жоғарылайды. Сепсиспен ауыратын адамдарда вазопрессор дозасы шамамен анықталған ОАҚ деңгейіне қарай түзетілуі мүмкін.

Гипертония

Жас адамдарда инсультті болжауда орташа артериялық қысым (MAP) пульстік қысымға қарағанда жиірек қолданылады. Дегенмен, егде жастағы адамдарда орташа артериялық қысым (MAP) инсультті болжауда нашар нәтиже береді, ал жүрек-қан тамырлары ауруларын болжауда жақсы нәтиже береді.