Кіріспе

Барбара Кук (25 қазан 1927 – 8 тамыз 2017) – американдық актриса және әнші. Ол 1950 жылдары «Plain and Fancy» (1955), «Candide» (1956) және «The Music Man» (1957) сияқты түпнұсқа Бродвей мюзиклдеріндегі басты рөлдермен танымал болды, соңғысы үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. 1970-ші жылдардың ортасына дейін ол көбінесе театр сахнасында өнер көрсетті, кейін кабаре және концерт әншісі ретінде екінші мансабын бастады. Ол көптеген жазбалар жасады. Бродвейдің алға қойылған жас актрисасы ретінде Кук өте жақсы лирикалық сопрано дауысымен мақтанды. Ол әсіресе дауысының икемділігі, кең диапазоны, жылы дыбысы және сезімтал орындалуы үшін жоғары бағаланды. Жасы ұлғайған сайын оның дауысы тіпті жоғары регистрінде де қараңғырақ болды, бұл оның жастық шағында байқалмады. Қайтыс болған кезде Кук музыкалық театр әндері мен стандарттардың, әсіресе композитор Стивен Сондхаймның әндерін ең жақсы түсіндіретін орындаушыларының бірі ретінде кеңінен танылды. Оның американдық халық әндерін нәзік және сезімтал орындауы сексен жасқа дейін жоғары мақтауға ие болды. 2011 жылы ол Кеннеди орталығының құрметті марапаттарында құрметке ие болды.

Ерте өмір

Кук Атлантада, Нелл (туған тегі Харвелл) мен Чарльз Буньян Куктың қызы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі шляпа сатушы, ал анасы "Southern Bell" компаниясында оператор болып жұмыс істеді. Ол кішкентай кезінде ата-анасы ажырасып, жалғыз қарындасы қысылшадан қайтыс болғаннан кейін Барбара анасымен жалғыз қалды. Кейін ол олардың қарым-қатынасын "өте жақын, тым жақын" деп еске алды. "Нью-Йоркке келгенге дейін анаммен бір төсекте ұйықтадым. Бір төсекте. Бұл дұрыс емес. Бірақ мен үшін ол қалыпты жағдай еді. Біз бір адамдай едік." 1948 жылы анасымен Манхэттенге сапар барысында ол қаладан кетпеуге және актриса болып жұмыс іздеуге шешім қабылдады. 1949 жылы ол композитор Оскар Штраустың ұлы, пианист Эрвин Штраустың ұйымдастырған "Роджерс пен Хаммерштейнге арналған көтеріліс" атты вадевильдік турнеде өнер көрсетті. Бостоннан бастап, қойылым негізінен Нью-Йорк пен Чикаго сияқты қалалардағы Эрни Байфилдке тиесілі қонақ үйлерде және мәдени орындарда өтті. Ол басқа клубтар мен курорттарда ән айта бастады, соңында 1950 жылы Манхэттендегі Blue Angel клубында жұмысқа орналасты. Кук 1951 жылы қысқа ғана өмір сүрген "Flahooley" мюзиклінде Сэнди рөлінде Бродвейдегі дебютін жасады, ал келесі жылы ұлттық турнеге шыққанда қойылыммен бірге болды. 1952 жылы Кук "Armstrong Circle Theatre" шоуында алғаш рет теледидарда пайда болды, онда ол "Мистер Бемис саяхатқа шығады" атты түпнұсқалық пьесада ойнады. 1954 жылы Кук қысқа ғана өмір сүрген "Алтын терезелер" операсында және Виктор Герберттің "Бейбс ин Тоyland" операсының теледидарлық нұсқасында Джейн Пайпер рөлін сомдады. Сол жазда ол Сити-Центрге Роджерс пен Хаммерштейннің "Карусель" қайта жаңғыруында Кэрри Пипперидж рөлін ойнауға оралды, бұл оқиғаны Кук "сыншылар маған бірінші рет назар аударды. Мен жаңа, жас актриса сияқты болдым. Мен үшін бұл өте маңызды болды" деп сипаттады. 1955 жылы ол "Plain and Fancy" фильмінде Хилда Миллер рөлін ойнағаны үшін сыншылардан жоғары баға алды. Уолтер Керр оның өнері туралы былай деп жазды: "Барбара Кук, көк-ақ голланд табағынан тікелей алынғандай, әрқашан дәмді, әсіресе ол жәшікке отырғанда, өзінің алғашқы құнды сүйісін сезінгенде және "Бұл маған жаңа" әуеніне еру кезінде." Куктің сыншылар тарапынан алған жақсы бағасы және колоратуралық сопрано диапазоны оған Леонард Бернштейннің 1956 жылғы "Кандид" опереттасындағы Кунегонда рөлін әкелді, онда ол вокалдық талаптарға толы, шоуды тоқтатып тұратын "Жарқыра және қуан" комикалық ариясын орындады. Кук 1950 жылдардың аяғында теледидарда үнемі пайда болды, ол 1956 жылғы "Продюсерлердің шоу-кассасы" өндірісінде "Блумер қызы", 1957 жылы "Гвардияның жас әйелдері" тікелей эфирінде және 1958 жылы "Гензель мен Гретельдің" музыкалық бейімделуінде ойнады. Ол сондай-ақ "Альфред Хичкок ұсынады", "Эд Салливан шоуы", "Дина Шор Шеви шоуы" және "Аптаның пьесасы" сияқты бағдарламаларға қатысты. Кук 1960 жылы Роджерс пен Хаммерштейннің "Патша мен мен" романының қайта жаңғыруында және 1961 жылы "Гей өмірі" мюзиклінде ойнады. 1963 жылы ол классикалық Джерри Бок пен Шелдон Харник мюзикліндегі Амалия Балаш рөлін ойнады. Оның өнері Норман Наделдің "World Telegram & Sun" басылымында "Оның айқын сопраносы қазіргі заманғы музыкалық театрдың ең жақсы вокалдық аспаптарының бірі ғана емес, сонымен қатар оның жас әйелдік тұлғасының барлық өміршеңдігін, жарқырауын және күшін жеткізеді" деп жазды. 1960 жылдардың ортасында Кук жиі жұмыс істемей бастады. Ол 1964 жылы Бродвейде тек 15 қойылым көрсетілген "Something More!" фильмінде ойнады және музыкалық емес рөлдерді сынап көрді, 1965 жылы "Кез келген сәрсенбіде" Сэнди Деннисті алмастырды. Ол 1964 жылы "The Unsinkable Molly Brown" және 1967 жылы "Funny Girl" мюзиклдерінің ұлттық турнелерінде өнер көрсетті. 1972 жылы Кук Линкольн орталығының Репертуарлық театрында Максим Горькийдің "Дұшпандар" қойылымында драмалық сахнаға оралды.

1970 жылдан 2004 жылға дейін

Ол жетпісінші жылдары депрессиямен, семіздікпен және алкоголизммен күресуге кіріскенде (1977 жылы ішімдік ішуді тастады), Кук сахнада жұмыс табуда қиындықтарға тап болды. Кук концерттік өнерде табысқа жетті. Келесі үш онжылдықта екеуі Нью-Йорктегі Майклдың пабы мен Сент-Регис қонақ үйі сияқты көптеген ең жақсы кабаре орындарында және музыка залдарында ғана емес, сонымен қатар ұлттық және халықаралық деңгейде өнер көрсетті. Кук пен Харпер 1980 жылы қыркүйекте Карнеги залына Харпердің әндерін орындау үшін оралды. "Нью-Йорк таймс" журналының сыншысы Джон С. Уилсон: "Карнеги залында алғаш рет өнер көрсеткеннен бері ол керемет әнші болғаннан кейін, керемет әнші болып, тамаша ойын-сауық жасаушы болып қалыптасты", - деп жазды. Бұл өнер "It's Better With a Band" дискісінде жазылған. 1986 жылы Кук өзінің бір әйел шоуы үшін "Оливье сыйлығына" ("Көзқарас сыйлығы") ұсынылған, оны Харпер сүйемелдеді, Лондондағы Донмар қоймасында және Альбери театрында. Ол 1987 жылы "Драма столы" сыйлығын "Бір адамның тамаша шоуы" өзінің Бродвейдегі шоуы үшін жеңіп алды – "Театрға арналған концерт", тағы да Харпермен. 1991 жылдың қазан айында олар Карнеги Холл гала-музыкасында және еске алуда көрнекті әртістер ретінде пайда болды: Ұлы музыкалық серіктестіктердің мерекесі. Бұл өнер өнердің дамуы мен СПИД зерттеулеріне ақша жинады. 1994 жылы олар Лондонның Садлер Велс театрында сыншылардан жоғары баға алған концерттік серияны өткізді, оны DRG "Live From London" деп жазды. "Кук әлі күнге дейін тамаша дәммен және 40 жылдан кейін ескіргені байқалмайтын дауыспен келеді". Алястер Маколей Financial Times газетінде концерт туралы былай деп жазды: "Барбара Кук – әлемдегі ең үздік әнші. Кук ханым – бүгінгі таңда белсенді әнші, оны классикалық музыканы сүйетіндер елеулі қабылдауы керек. Калластан бері Кукпен тең музыкалық сәулет өнерін танытқан әнші болған ба? Мен олай емеспін". Әнші-күйші дуэт бүкіл әлемді аралап, концерттер берді, соның ішінде бірнеше рет Ақ үйде президенттер Картер, Рейган, Буш және Клинтон үшін. 1970-ші жылдардың ортасынан бастап Кук кейде-ақ актерлік өнерге оралды, көбінесе студиялық актерлік құрамда және сахналық мюзиклдердің концерттік нұсқаларында. 1985 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорк филармониясымен Стивен Сондхаймның "Айсық" атты концерттік нұсқасында Салли роліне қатысты. 1986 жылы ол Джон Каллум, Джуди Кей және Джордж Роузбен бірге "Секрет бақ" музыкасының Шарон Бургет музыкалық нұсқасында Мартаның рөлін жазды. 1987 жылы ол Роджерс пен Хаммерштейннің "Карусель" концерттік нұсқасында Джули Джорданның рөлін Сэмюэл Рамимен Билли, Сара Брайтманмен Кэрри және Корольдік филармониялық оркестр ретінде орындады, және ол "Театрға арналған концерт" үшін "Драма столы" сыйлығын жеңіп алды. 1988 жылы ол Англияда премьерасы өткен және Корольдік Шекспир компаниясы ұсынған Стивен Кингтің "Кэрри" музыкалық нұсқасында Маргарет Уайт рөлін ойнады. 1990 жылдың мамыр айында ол Нью-Йорк Ораторио қоғамының театр музыкасы бағдарламасында көрнекті солист болды. 1994 жылы ол өзінің актерлік және әншілік қабілеттерін Барри Манилоудың музыкасы бар "Thumbelina" анимациялық фильмінің нұсқасына Thumbelina анасы ретінде ұсынды. Сол жылы ол Американың атақ-даңқ театрының залына кірді. 1997 жылдың қарашасында Кук өзінің 70 жасын Лондонның Альберт Холл залында Корольдік филармониялық оркестрмен бірге концерт қойып, Елейн Стрич пен Мария Фридман сияқты орындаушылармен бірге атап өтті. "Таймс" газетінің сарапшысы былай деп атап өтті: "Әдетте әлем актрисалар, ән салуға тырысады және әншілер, актерлік өнерге тырысады деп бөлінеді. Кук екі дәстүрдің ең жақсысын біріктіретін сирек орындаушылардың бірі, ол бізге 'Бұл көктем болуы мүмкін' деп естеріне салды және соңында Бок пен Харниктің 'Боз крем' әнінің бисінде". 2000 жылы ол Сидней опера үйінде Сидней 2000 Олимпиадалық өнер фестивалінде өнер көрсету үшін таңдалған жалғыз американдық орындаушылардың бірі болды. Сондай-ақ 2000 жылы оған Лиллиас Уайт, Малкольм Гетс және Дебби Гравитт Jimmy McHugh's "Lucky in the Rain" студиялық актерлік құрамның жазбасында қосылды. 2001 жылдың ақпан айында Кук Карнеги залына оралып, "Barbara Cook Sings Mostly Sondheim" концертін берді, ол тікелей жазылып, дискіде шығарылды. Бастапқыда сыншылардан жоғары баға алған Кук 2001 жылы концертті Вест-Энд лирик театрына алып барды. Ол концерті үшін ең үздік ойын-сауық және музыкалық сахнадағы ең үздік әйел актер сыйлығына екі Оливье сыйлығына ұсынылды. Ол 2001 жылдың желтоқсанынан 2002 жылдың қаңтарына дейін және 2002 жылдың маусымынан тамызына дейін он төрт апта бойы Линкольн орталығында "Sings Mostly Sondheim" қойылымын өткізді. Ол Нью-Йорк драма сыншылары шеңберінің сыйлығын ("музыкалық театрға қосқан үлесі үшін") және "Драма столы" сыйлығына ұсынылды, "Бір адамның тамаша өнері". Концерттің жазбасы жасалды.

Кейінгі жылдар

Уоли Харпердің 2004 жылдың қазанында қайтыс болғаннан кейін Кук жеке концерттерінде жаңа аккомпаниаторларды таңдады. «Tribute» (Харперге арналған) және «No One Is Alone» сияқты қойылымдары жоғары бағаланды. «The New York Times» газеті 2005 жылы оның «өзінің ең жақсы деңгейінде» екенін жазды. Кук 1958 жылдан бері дауысы ерекше өзгермеген, «The Music Man» мюзикліндегі Мариан кітапханашы рөлі үшін «Tony» сыйлығын алған кездегідей. Бірнеше жоғары ноталарды ескерсек, дауысы бұрынғыдай бай әрі анық. 2006 жылдың 25 маусымында Кук Вашингтонның жүлделі «Gay Men's Chorus» хорының арнайы қонақ жұлдызы болды. 2007 жылдың 29 қыркүйегінде Кук «Arts! by George» гала-концертінде Джордж Мейсон университетінің Фэрфакс кампусында өнер көрсетті. 2007 жылдың 22 қазанында Кук Форт-Лодердейлдің «Gay Men's Chorus» хорымен бірге «Барбара Кукпен бір кеш» атты концертте Брауард сахналық өнер орталығында ән шырқады. Концерт аяқталғаннан кейін, көрермендер толы зал оны 80 жасқа толуына орай «Туған күніңмен!» әнімен қарсы алды. 2007 жылдың 2 желтоқсанында ол өзінің 80 жылдығын Ұлыбританияда, Лондонның Вест-Эндтегі Колизей театрында концертпен атап өтті. Тоғызыншы онжылдыққа қадам басқан Кук 2007 жылы Линкольн орталығында «New York Philharmonic» оркестрімен екі сатылып кеткен концертте өнер көрсетті. «The New York Times» газетінің журналисі Стивен Холден Кук туралы «Ол қарапайымдылық, өзіне сенім және шындықтың жақсы хабарын таратушы орындаушы» деп жазды, ол «ешқашан сөзге келмейді» және «таңғажайып» және «керемет» сияқты сөздерді қолданады, сонымен қатар оның «жүрегіңізді сынып, бірден жазып жіберуге қабілетті нәзік және адал» ән айтатынын қорытындылады. 2008 жылдың маусым айында Кук Лондондағы Корольдік Альберт залында «Strictly Gershwin» қойылымында Англияның Ұлттық балетінің толық труппасымен бірге өнер көрсетті. 2008 жылдың 31 қазанында Белфаст қаласындағы «Waterfront Hall» концерт залында «Ulster Bank Belfast Festival» фестивалінің жабылу концерті ретінде «Ulster Orchestra» оркестрімен өнер көрсетуге жоспарланған шара кестелік қиындықтарға байланысты тоқтатылды. Оның 2008 жылғы басқа да өнер көрсетулеріне Чикаго мен Сан-Францискодағы концерттер кірді. 2009 жылы ол Принстон симфониясымен, Детройт симфониясымен бірге өнер көрсетті және Флорида штатының Бока-Ратон қаласында, сондай-ақ Принстон қаласындағы Маккартер театрында концерттер берді. Ол 2009 жылдың сәуір айында ашылған «Feinsteins at the Regency» (Нью-Йорк) кабаре шоуында өнер көрсетті. Кук 2010 жылы «Roundabout Theatre» театрының Стивен Сондхайм ревюі «Sondheim on Sondheim» қойылымында Бродвейге оралды, оны Сондхайммен ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген Джеймс Лапин жазды және қойды. Ол Ванесса Л. Уильямс, Норм Льюис және Том Вопатпен бірге ойнады. Кук «Музыкалық фильмдегі ең үздік әйел актриса» номинациясы бойынша «Tony» сыйлығына ие болды. 2011 жылдың 12 сәуірінде Кук Джеймс Тейлор, Бетт Мидлер және Стингпен бірге «Карнеги залының 120 жылдығын тойлау» атты гала-концертте Карнеги залында өнер көрсетті. Кук 2011 жылдың 4 желтоқсанында өткен «Kennedy Center Honors» марапаттау салтанатында құрметті тұлға ретінде танылды (салтанатты шара 2011 жылдың 27 желтоқсанында CBS телеарнасында көрсетілді). Осы шарада Кукқа құрмет көрсету үшін Мэтью Бродерик, Сара Джессика Паркер, Пэтти ЛуПон, Гленн Клоуз, Келли О'Хара, Ребекка Лукер, Саттон Фостер, Лора Оснес, Анна Кристи және Одра Макдональд сынды әртістер өнер көрсетті. 2016 жылы Кук Том Сантопиетромен бірлесіп жазған «Then & Now: A Memoir» автобиографиялық кітабын жариялады. Ол 2017 жылдың мамыр айында зейнетке шығуын хабарлады.

Жеке өмір

Кук актерлік шеберлік оқытушысы Дэвид ЛеГрантпен (1923 жылдың 8 желтоқсаны – 2011 жылдың 28 шілдесі) 1952 жылдың 9 наурызында, Борщ белдеуіндегі демалыс орнында танысқаннан кейін үйленді. Олар 1953 жылы «Оклахома» қойылымының жалпыұлттық сахналық турнесінде бірге өнер көрсетті. Олардың бір баласы болды, Адам, ол 1959 жылы дүниеге келді. 1965 жылы олар ажырасты.

Өлім

Кук 2017 жылдың 8 тамызында Манхэттендегі үйінде 89 жасында тыныс жетіспеуден қайтыс болды. 9 тамызда Бродвей театрларының шамдары Кукқа құрмет көрсету үшін бір минутқа өшірілді. Куктың досы және әрі музыкалық театр актрисасы Элейн Пейдж 13 тамызда BBC Radio 2 арнасындағы "Элейн Пейдж жексенбіде" бағдарламасында Кукқа құрмет көрсетті.