Кіріспе

Жеңіс бағанасы (Siegessäule, Sieg 'жеңіс' + Säule 'бағана') – Германияның Берлин қаласындағы ескерткіш. Генрих Штрак 1864 жылдан кейін екінші Шлезвиг соғысындағы пруссиялық жеңісті еске алу үшін жобалаған. Бірақ 1873 жылдың 2 қыркүйегінде ашылған кезде Пруссия Австрияны және оның неміс одақтастарын Австрия-Пруссия соғысында (1866), ал Францияны Франко-Пруссия соғысында (1870–71) жеңіп алған болатын, бұл мүсінге жаңа мағына берді. Алғашқы жоспарлардан өзгеше, біріктіру соғыстарындағы осы жеңістер Фридрих Дрейк салған, Римнің жеңіс құдайы Викторияның қоладан жасалған мүсінін қосуға себеп болды, соның арқасында бағананың биіктігі қазіргі 67 метрге жетті. Берлин тұрғындары мүсінге Е. Марлитттің (1866) романы мен оның қаһарманының есімімен байланысты "Goldelse" деген лақап ат қойды, ол шамамен "Алтын Лиззи" дегенді білдіреді. Жеңіс бағанасы – Берлин қаласындағы маңызды туристік орын. Оның билетпен кіретін көру платформасынан Берлин қаласына керемет көрініс ашылады.

Дизайн

Оның негізі жылтыратылған қызыл швед гранитінен жасалған, 18,8 метр шаршы көлемде және 7,2 метр биіктікте. Негізде үш жеңісті бейнелейтін төрт қола рельеф орналасқан. Олардың ені 12 метр, биіктігі 2 метр. Оларды Мориц Шульц, Карл Кейл, Александр Каландрелли және Альберт Вольфф жасаған. Негіздің үстінде 4,7 метр биіктіктегі 16 гранит бағанасы бар дөңгелек зал орналасқан. Залдың айналасын бойлай Антон фон Вернердің шыны мозаикасы жайғасқан. Осы залда төрт құмтас бағана тұр, алғашқы үш бағананың әрқайсысында 20 алтын жалатылған зеңбірек трубасы бар – Дания жеңісінен 12 фунттық, Австрия жеңісінен 8 фунттық, ал Франция жеңісінен 4 фунттық. Төртінші құмтас бағананың үстінде 8,52 метр биіктіктегі алтын жалатылған қоладан жасалған Жеңіс мүсіні орналасқан. Польша әскерлері кеңес одақтастарымен бірге шайқасып, 1945 жылғы 2 мамырда Берлин шайқасының соңында бағанаға Польша туын көтерді. 1945 жылғы одақтастардың жеңіс шеруі кезінде француз әскерлері үш түсті туды мүсінге орнатылған бағананың үстіне көтерді. Бұл орын 2008 жылғы 24 шілдеде Германияға сапары барысында АҚШ президенттігіне кандидат ретінде Барак Обаманың Берлинде сөйлеген сөзіне куә болды.

Танымал мәдениетте

Бағанның үстіндегі алтын мүсін 1873 жылы Берлиндегі Aktien Gesellschaft Gladenbeck құю зауытында құйылған. Ол U2 тобының 1993 жылғы "Stay (Faraway, So Close!) " әнінің музыкалық видеосында көрсетілген. Вим Вендерстің "Құдайдың елшілері" (1987) фильмінде бұл бағана қаланың көптеген биік жерлерінің бірі болып табылады, онда періштелер отырып, төменге қарайды. Техно Love Parade жылдары бағана көптеген адамдардың бірге билейтін кездесу орнына айналды. Берлиндегі квир ай сайын шығатын Siegessäule журналы 1984 жылы гей басылымы ретінде құрылған және ескерткіштің атымен аталады. Берлин мақтаныш шеруі (CSD парады) әдетте символикалық мағынасы үшін бағананы өзінің маршрутына қосады. Бұл монумент "Берлиннің шалғай жолдары" курсында Mario Kart Tour (2021 жылдан бері) және кейіннен Mario Kart 8 Deluxe (2022 жылдан бері) ойындарындағы көптеген танымал орындардың бірі болып табылады.