Кіріспе

Константин Бранкушидің Румыниядағы мүсіндік ансамблі Константин Бранкушидің Таргу Жиудегі мүсіндік ансамблі (Ансамбль скульптуралы Константин Бранкуши де ла Таргу Жиу) – Бірінші дүниежүзілік соғыстағы румын қаһармандарына арналған құрмет. Ансамбль үш мүсіннен тұрады: Үнсіздік үстелі (Masa tăcerii), Ыстық құшақ қақпасы (Poarta sărutului) және Шеңбер бағана (Coloana Infinitului) батыстан шығысқа қарай 1,3 км (3/4 шақырым) ұзындықтағы ось бойында орналасқан. Бұл ансамбль 20 ғасырдың ең маңызды ашық ауа мүсіндік туындыларының бірі саналады.

Тарих

Ескерткіш 1916 жылы Тыргу-Жиуді Орталық державалардың әскерлерінен қорғаған сарбаздарды құрметтеу үшін Горж әйелдерінің ұлттық лигасының тапсырысы бойынша салынды. Константин Бранкузи (1876–1957) сол кезде Парижде тұрған, бірақ туған жерінде ірі ескерткіш жасау мүмкіндігіне қуанды. Ол 1935 жылы тапсырысты қабылдады, бірақ оның төлемақысын алудан бас тартты.

Аясы жоқ бағана

Шексіз бағана – шексіздік тұжырымын және румын сарбаздарының шексіз құрбандығын символдайды. Шексіздік бағанасы 15 ромбоидты модульден тұрады, жоғарғы және төменгі жағында жарты бірлікпен, барлығы 16 модуль. Толық емес жоғарғы модуль шексіздік тұжырымын білдіретін элемент деп есептеледі. Бранкуши бұл формамен 1918 жылдан бастап тәжірибе жасаған, ал еменнен жасалған нұсқасы қазір Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайының қорында сақталуда. Модульдер Петрошанидің орталық шеберханасында (Atelierele Centrale Petroșani) жасалған, Бранкушидің досы, инженер Штефан Жоржеску Горян (1905–1985) құрастырған және 1938 жылдың 27 қазанында аяқталған. Барлық 16 ромбоидты модульдің жалпы биіктігі 29,3 метрді құрайды.

1950 жылдары Румынияның коммунистік үкіметі бағананы бұзып, металл терісіне айналдыруды жоспарлаған, бірақ бұл жоспар іске аспаған. 1989 жылғы Румыния революциясы мен коммунистік режимнің құлауынан кейін бағананы қалпына келтіруге қызығушылық жаңадан арта түсті, себебі ол сол кезде қисайып, жарылып, металдық коррозияға ұшыраған және іргетасы тұрақсыз болған. Осы себептерге байланысты 1996 жылы бұл орын Дүниежүзілік ескерткіштер қорының Дүниежүзілік ескерткіштерді бақылау тізіміне енгізілді. Қор 1998 жылы мүдделі тараптар үшін кездесулер ұйымдастырып, American Express арқылы қаржыландыруды қамтамасыз етті. Содан кейін, 1998 мен 2000 жылдар аралығында Румыния үкіметі, Дүниежүзілік ескерткіштер қоры, Дүниежүзілік банк және басқа да румындық және халықаралық ұйымдардың бірлескен күшімен бағана қалпына келтірілді.

Топтық

Екі басқа туынды Ансамбль құрамына кіреді. Үндеу үстелі – уақытты символдайтын он екі құм сағаты орны бар дөңгелек тас үстел. Бранкузидің мүсінінің маңызы көптеген интерпретацияларға түсті. Бірі, Үндеу үстелі шайқасқа дейінгі сәтті бейнелейді дейді. Дегенмен, орны бар орындықтар үстелдің жиегіне жақын емес. Екіншілері оны Исаның он екі апостолымен соңғы тоқсанға дейін отырған кешкі ас ретінде қарастырады. Орындықтар апостолдарға, ал үстелдің өзі Исаны білдіреді. Банпоток травертинінен (мәрмәрден) жасалған Ыстық қақпаның тіректерінде екі құшақтасу мотиві бейнеленген. Қақпаның ені 6,45 м, биіктігі 5,13 м. Басқа өмірге көшу Ыстық қақпа арқылы жүзеге асады. Ансамбль 1938 жылдың 27 қазанында ашылды. Социалистік реализм дәуірінде Бранкузи "космополиттік буржуазиялық формализм" жақтасы ретінде сынға ұшырады. Бірақ 1964 жылы Бранкузи Румынияда ұлттық гений ретінде қайта жаңғырылып, нәтижесінде Таргу Жиу ансамблі ұзақ жылдар бойына тозудан қалпына келтірілді.