Кіріспе

Норвегиялық пианист және композитор (1847–1907)

Агата Урсула Бэкер Грёндаль (1 желтоқсан 1847 – 4 маусым 1907) – норвегиялық пианист және композитор. Оның ұлы Фридтжоф Бэкер Грёндаль (1885–1959) де пианист және композитор болған, ол концерттерінде анасының шығармаларын насихаттаған.

Өмірбаян

Агата Урсула Баккер 1847 жылы Холместрандта бай және өнерді жақсы көретін отбасында төрт қарындастың екіншісі ретінде дүниеге келді, олардың барлығы сурет салу және музыкада дарынды болған. 1857 жылы ол отбасымен Кристианияға көшіп келді, онда Отто Винтер Хелм, Хафдан Кьерулф және Людвиг Матиас Линдеманнан сабақ алды. Ол Бетовеннің "Император" концертін орындауымен танылды. 1868 жылы Норвегияға келгеннен кейін ол Филармониялық қоғамның дирижері ретінде 26 жастағы Эдвард Григпен бірге тұңғыш рет сахнаға шықты. Сол жылы Лейпцигтегі Гевандхауста өнер көрсетіп, 1873 жылы Веймарда Франц Листтің шәкірті болды. 1870-ші жылдардың екінші жартысында ол Скандинавия елдерінде концерттер сериясы арқылы көрнекті пианист ретінде танылды, сондай-ақ Лондон мен Парижде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. 1889 және 1890 жылдары ол Лондон мен Бирмингемде концерттер берді, олардың арасында Григтің фортепиано концерті де болды. 1889 жылы Парижде өткен Әлемдік көрмеде ол Григтің фортепиано концертін тамаша орындауымен бұрынғы табысын қайталады. Агата Бэкер Грендаль 59 жасында Кристианиядан тыс Ормёядағы үйінде қайтыс болды. Ол бүгінде фортепианоға арналған шығармаларымен және әндерімен есімізде сақталады.

Композициялық стилі

Агата Бэкер Грендаль Норвегия музыкасының алтын ғасыры деп аталатын дәуірде маңызды рөл атқарды. Ол барлығы жетпіс опус нөмірін қамтитын шамамен 400-ге жуық шығарма жазды. Ол Норвегияның музыкалық өміріндегі көрнекті тұлға және Эдвард Григтің жақын досы болды. Оның алғашқы шығармалары 1850-ші жылдардағы Еуропаның басым пианинолық және стильдік идеяларын біріктірді. Бірақ, кейінгі жылдары оның стилі өзгеріп, XX ғасырдың басындағы импрессионистік идеялардың кейбірін болжады, нәтижесінде композитор Паулин Холл оны алғашқы нағыз норвегиялық импрессионист деп атады.

Әндер

3 ән, Op. 1, (1868–9)
5 ән, Op. 2, (1871)
5 ән, Op. 3, (1870–73)
7 ән, Op. 4, (1869–74)
4 ән, Op. 5, (1871–2)
6 ән, Op. 6 (1867–71)
Жазғы өмір, 4 ән, Op. 7
5 ән, Op. 8 (1871–6)
6 ән, Op. 9 (1871–9)
4 ән, Op. 10 (1871–5)
5 ән, Op. 12 (1879)
5 ән, Op. 13 (1881)
6 неміс әні, Op. 14
6 ән, Op. 16
Теңіз әндері, Op. 17 (1884)
7 халық әндері мен романстар, Op. 18
Серенада, Op. 21 (1888)
5 ән, Op. 23 (1888)
6 ән, Op. 26 (1890)
6 ән, Op. 27 (1890)
Неке әні: Bryllupsmorgen, Op. 28 (1890)
10 ән, Op. 29, (1892)
10 ән, Op. 31, (1894)
Norske folkeviser, аранжировкалар, Op. 34 (1894)
Түн тыныш, Ескі адамдар вальсі, Op. 40 (1897)
5 ән, Op. 41 (1897)
Баланың көктемгі күні, әндер циклі, Op. 42 (1899)
8 kjaempeviser, Op. 43 (1896–7)
20 folke og skjaemteviser, Op. 43 (1896–7)
5 ән, Op. 46, (1897–9)
2 Sange fra havet, Op. 48
3 Sange i moll, Op. 49
Жаз (Жиң), 8 ән, Op. 50 (1899)
12 халық әндері және шетелдік күйлер, Op. 51 (1902)
Ана ән салады, 8 ән, Op. 52 (1900)
Оңтүстікке қарай, 6 ән, Op. 54 (1900)
Ахасвер, 6 ән, Op. 56 (1900)
Жас сүйіспеншілік әндері, Op. 60 (1869–1900)
Көгалдық дала, Op. 62 (1901)
4 ән, Op. 65 (1901–4)
Тағы бір көрініс, Op. 70 (1907)

Пианино солосы

6 концерттік этюд, Op. 11 (1881)
3 бөлік, Op. 15 (1882)
4 эскиз, Op. 19 (1886)
Сюита, 5 бөлім, Op. 20 (1887)
3 этюд, Op. 22 (1888)
6 идиллия, Op. 24 (1888)
3 фортепиандық пьеса, Op. 25 (1890)
Norske folkeviser og folkedanse, Op. 30 (1891)
3 концерттік этюд, Op. 32 (Копенгаген, 1895)
Norske folkeviser og folkedanse, Op. 33 (1894)
3 фортепиандық пьеса, Op. 35 (1894)
Фантастикалық пьесалар, Op. 36 (1895)
Серенада, Op. 37 (1896)
3 венгр этюді, Op. 38 (1896)
Фантастикалық пьесалар, Op. 39 (1896)
Көк тауларда, әңгімелі сюита, 6 пьеса, Op. 44 (1897)
Фантастикалық пьесалар, Op. 45 (1897)
Концерттік этюдтер, Op. 47 (Копенгаген, 1901)
3 фортепиандық пьеса, Op. 53 (1900)
Шағын фантастикалық пьесалар, Op. 55 (1902)
Концерттік этюдтер, Op. 57 (Копенгаген, 1903)
Концерттік этюдтер, Op. 58 (Копенгаген, 1903)
6 фортепиандық пьеса, Op. 59 (1903)
Прелюдия, Op. 61, No. 1 (Копенгаген, 1904)
Үлкен менуэт, Op. 61, No. 2
Жеңіл фантастикалық пьесалар, Op. 63 (Копенгаген, 1904)
Danse burlesque, Op. 64, No. 1 (1905)
Вальс-каприс, Op. 64, No. 2
Балалар суреттері [Children Pictures], 6 фантазия, Op. 66 (1905)
2 фортепиандық пьеса, Op. 68 (1907)
3 фортепиандық пьеса, Op. 69 (1907)