Йохан Хальворсен: Норвегия композиторы, дирижеры және скрипкашысы

Йохан Хальворсен (1864-1935) – норвежский композитор, дирижер, скрипач. Биография, образование, карьера в Норвегии, Берлине, Санкт-Петербурге. Музыкальное наследие.

Кіріспе

Норвегиялық композитор, дирижер және скрипкашы (1864–1935)

Йохан Халворсен (15 наурыз 1864 – 4 желтоқсан 1935) – норвегиялық композитор, дирижер және скрипкашы.

Өмір

Драммен қаласында туған ол өте ерте жасынан талантты скрипкашы болды және норвегиялық музыка өміріндегі көрнекті тұлғаға айналды. Ол музыкалық білімін Кристианияда (қазіргі Осло) және Стокгольмде алды, ал Лейпциг Гевандхаус оркестріне қосылғанға дейін Бергенде концертмейстер болып жұмыс істеді. Ол Абердинде концертмейстер, содан кейін Хельсинкиде музыка профессоры болды, ал кейін Санкт-Петербургте, Лейпцигте (Адольф Бродскиймен), Берлинде (Адольф Беккермен) және Лиежде (Сезар Томсонмен) қайтадан студент болып оқыды. 1893 жылы Норвегияға оралғаннан кейін Бергендегі Den Nationale Scene театры оркестрінің және Берген филармония оркестрінің дирижері болып жұмыс істеді. 1885 жылы Берген филармониясының концертмейстері, ал 1893 жылы бас дирижері болды. 1899 жылы ол Кристианиядағы жаңа ашылған Ұлттық театрдың оркестріне дирижер болып тағайындалды және 1929 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін 30 жыл осы қызметте болды. Театр музыкасымен қатар, Халворсен 30-дан астам операны қойды және 30-дан астам пьесаға қосымша музыка жазды. Театрдан зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол үш симфониясы мен екі танымал норвегиялық рапсодиясын жазуға мүмкіндік алды. Халворсеннің шығармалары Эдвард Григтің көрнекті үлгісі болған ұлттық романтикалық дәстүрді дамытты, бірақ инновациялық оркестрлеумен ерекшеленетін өзіндік стильде жазылды. Халворсен Григтің немересіне үйленді және оның фортепиано шығармаларының кейбіреулерін оркестрледі, мысалы, Григтің қосылған жерлеу маршы. Халворсеннің қазасынан бес күн өткен соң Григтің туысы және әйелі Нина Григ те қайтыс болды. Бүгінгі күні оның ең танымал шығармалары – «Боярлардың кіріс маршы» (Bojarenes inntogsmarsj) және «Бергенсиана», сондай-ақ оның Пассакалия және Сарабандасы, Георг Фридерик Генделдің тақырыптарына негізделген скрипка мен альт дуеттері. 2016 жылдың басында Торонто университетінің кітапханашылары оның 1909 жылы үш рет орындалған және жоғалған деп есептелген скрипкалық концертінің қолжазбалық нотасын тапқандарын хабарлады. Бұл шығарма 107 жылдан кейін, 2016 жылы төртінші рет орындалды.

Born in Drammen, he was an accomplished violinist from a very early age and became a prominent figure in Norwegian musical life. He received his musical education in Kristiania (now Oslo) and Stockholm, and was a concertmaster in Bergen before joining the Leipzig Gewandhaus Orchestra. He was a concertmaster in Aberdeen, then a professor of music in Helsinki, and finally became a student once again, in St Petersburg, Leipzig (with Adolph Brodsky), Berlin (with Adolf Becker), and Liège (with César Thomson). Returning to Norway in 1893, he worked as conductor of the theatre orchestra at Den Nationale Scene in Bergen and of the Bergen Philharmonic Orchestra. He became concertmaster of the Bergen Philharmonic in 1885, and principal conductor in 1893. In 1899 he was appointed conductor of the orchestra at the newly opened National Theatre in Kristiania, a position he held for 30 years until his retirement in 1929. As well as theatre music, Halvorsen conducted performances of over 30 operas and also wrote the incidental music for more than 30 plays. Following his retirement from the theatre he finally had time to concentrate on the composition of his three symphonies and two well known Norwegian rhapsodies. Halvorsen's compositions were a development of the national romantic tradition exemplified by Edvard Grieg though written in a distinctive style marked by innovative orchestration. Halvorsen married Grieg's niece, and orchestrated some of his piano works, such as a funeral march which was played at Grieg's funeral. Five days after Halvorsen died, Grieg's cousin and widow Nina Grieg also died. His best known works today are the Bojarenes inntogsmarsj (Entry March of the Boyars) and Bergensiana, along with his Passacaglia and Sarabande, duos for violin and viola based on themes by George Frideric Handel. In early 2016, librarians at the University of Toronto announced that they had located the manuscript score of his violin concerto, performed only three times in 1909 and considered lost. The piece received its fourth performance, 107 years later, in 2016.