Норвегия музыкасы және музыкалық дәстүрлердің шолуы

Кіріспе

Норвегиядағы музыка мен музыка дәстүрлеріне шолу

Археологиялық қазбалар кезінде табылған материалдық артефакттар арқылы Норвегиядағы ерте музыка туралы көп мәліметтер алынды. Оларға "лур" сияқты аспаптар жатады. Викингтер мен орта ғасырлық сагаларда музыкалық қызмет туралы айтылады, сондай-ақ бүкіл Еуропадан келген дін қызметкерлері мен паломниктердің Тронхеймдегі Әйіпті Олафтың қабірін зиярат етуі туралы да мәлімдейді. 19 ғасырдың соңында Норвегия экономикалық өсімді бастан өткерді, бұл индустрияландыру мен қалаланудың дамуына әкелді. Қалаларда музыка көбірек орындалды, опералық қойылымдар мен симфониялық концерттер жоғары деңгейде деп есептелді. Осы дәуірде көрнекті композиторлар (Эдвард Григ және Йохан Свенсен сияқты) мен орындаушылар еуропалық дәстүрлерді норвегиялық үнмен үйлестірді. Би және ойын-сауық үшін музыка мен музыканттардың импорты артып, 20 ғасырда да жалғасты, әсіресе граммофон жазбалары мен радионың кең таралуымен. 20 ғасырдың соңғы жартысында Норвегия, әлемнің көптеген елдері сияқты, өзінің тамырларын жаңғыртуға ұшырады, нәтижесінде жергілікті музыка қайта жанданды.

Классикалық музыка

1600 жылдары Осло, Берген және Тронхейм қалаларының әрқайсысының өз қалалық музыканттары болған. Норвегияның алғашқы маңызды классикалық композиторлары 18-шы ғасырдың басында құжатталған, олар би және камералық музыка, соның ішінде кантаталар жазған. Олардың қатарында Георг фон Бертух, Йохан Даниэль Берлин және Йохан Хенрик Берлин болды. Музыкаға қоғамдық қызығушылық танылып, әсіресе, бай қалаларда тұрақты дамыды. 1750-ші жылдар шамасында бірнеше қалаларда жеке немесе жартылай мемлекеттік музыкалық қоғамдар пайда болды, бұл бай адамдарға музыкадан ләззат алуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Хаффдан Кьерулф, Мартин Андреас Удбэй, ол алғашқы норвегиялық опера "Фредкулла" мен норвегиялық гимн "Ja, vi elsker dette landet" авторы Рикард Нордраак сияқты тағы бірнеше ұлы композиторлар пайда болды. Норвегиялық ұлтшылдық күшейе бастағанда, бүкіл елдегі музыкалық өнер Норвегия музыкасының алтын ғасырына енді, оның алдында Хаффдан Кьерулф және органшы-жинақшы Людвиг Матиас Линдеман тұрды. Алтын ғасырдың ең көрнекті композиторлары Йохан Свендсен мен Эдвард Григ болды. Буллдың тырыстықтары Григті халық музыкасының бастауларын іздеуге тікелей ықпал етті. Линдеманның жинақтары мен Оле Буллдың Хардангер скрипкасынан шабыт алған осы композиторлар өз шығармаларына норвегиялық халық элементтерін енгізді. 19-шы ғасырдың соңында халық әндерін жинау тоқтамай, Кристиан Синдинг және Йохан Халворсен сияқты композиторлар кеңінен танылды. 1905 жылы Швециямен одақ бұзылғаннан кейін норвегиялық ұлтшылдық танымалдылығы мен жаңашылдығы артып, оны Дэвид Монрад Йохансен, Гирр Твейт және Эйвинд Гровен басқарды. Бұл композиторлар өз шығармаларында халық музыкасын пайдалануға ұмтылды, бұл үрдіс 1930 жылдары басталған халықаралықтану процесі арқылы Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жалғасты, бұл Лудвиг Иргенс Дженсен, Бьярн Брустад, Харальд Северуд және Клаус Эгге сияқты композиторлардың шығармаларында анық естіледі. Соғыс аралық кезеңде Паулин Холл мен Фартейн Вален сияқты тек бірнеше композиторлар шетелдік стильдердің ықпалына түсті.

During the 1600s cities of Oslo, Bergen and Trondheim "each had their own city musicians." The first important classical composers from Norway are documented from the beginning of the 18th century, when they composed dance and chamber music, including cantatas. Some of these composers are Georg von Bertouch, Johan Daniel Berlin and Johan Henrik Berlin. In addition, music also received some interested from the public in which music developed steadily especially in more affluent urban areas. Moreover, around the 1750s private or semi public music societies started appearing in several cities, given an opportunity for the wealthier population to enjoy. In addition, a few other great composers emerged including Halfdan Kjerulf, Martin Andreas Udbye who composed the first Norwegian opera Fredkulla, and Rikard Nordraak who composed the Norwegian national anthem "Ja, vi elsker dette landet". ]] With Norwegian nationalism burgeoning, the musical scene throughout the country entered the Golden Age of Norwegian Music, led by Halfdan Kjerulf and organist and collector Ludvig Mathias Lindeman. The Golden Age's most prominent composers included Johan Svendsen and Edvard Grieg. Bull's efforts directly inspired Grieg to look for folk musical sources. These composers, inspired by Lindeman's collections and Ole Bull's Hardanger fiddling, incorporated Norwegian folk elements into their compositions. At the end of the 19th century, the collection of folk tunes continued unabated, and composers like Christian Sinding and Johan Halvorsen were well known. Following the dissolution of the union with Sweden in 1905, Norwegian nationalism continued to grow in popularity and innovation, led especially David Monrad Johansen, Geirr Tveitt and Eivind Groven. These composers looked towards using folk music in their compositions, a trend that continued well into World War II, through a process of internationalization began in the 1930s, easily heard in composers like Ludvig Irgens Jensen, Bjarne Brustad, Harald Sæverud and Klaus Egge. In between the wars, only a few composers, like Pauline Hall and Fartein Valen, were significantly influenced by foreign styles.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін норвегиялық музыка бұрынғы скандинавиялық және германдық идеалдардан алыстап, халықаралық, әсіресе американдық, британдық және француз стиліне қарай жаңа бағытқа бет бұра бастады. Норвегия композиторларына сериализм, неоэкспрессионизм, алеаторика және электрондық музыканы қамтитын әртүрлі стильдер әсер етті. Норвегиялық көпшілік бұл авангард композиторларының жаңа бағытын бағаламады, бұл консервативті қарсылықты күшейте түсті. Кейбір композиторлар, мысалы, Каре Колберг, қарапайым музыка жазу арқылы жауап берді, ал басқалары, мысалы, Альфред Янсон мен Рагнар Содерлинд романтизмді қайта жаңғыртты. Бұл дәуірдегі кейбір музыкалар әлеуметтік және саяси мәселелерді көтерді, мысалы, Янсон Чили президенті Сальвадор Альендеге арнаған скрипка концерті. ХХІ ғасырдың бірінші онжылдығының соңына қарай норвегиялық классикалық музыка өте әртүрлі болды, оған елдің толық музыкалық тарихынан, сондай-ақ қазіргі заманғы джаз, поп және рок элементтері енді. ХХ ғасырдың соңғы бөлігінің композиторларына Олав Антон Томмессен, Пер Кристиан Якобсен, Магне Хегдал, Осе Хедстрём, Асбьёрн Шаатун, Тор Халмраст, Гленн Эрик Хоугланд, Нильс Хенрик Ашхейм, Сесил Оре және Кетил Хвослеф жатады. ХХІ ғасыр композиторларына Маркус Паус пен Мая Раткье жатады. Лассе Торесен сияқты композиторлардың еңбектері арқылы халық музыкасына қызығушылық пен классикалық назар аудару жалғасты. Норвегия қазіргі уақытта әртүрлі өлшемдегі бірнеше оркестрді қолдайды. Екі "ұлттық оркестр" бар. 1765 жылы құрылған Берген филармониялық оркестрі (Норвегияның ең көне симфониялық оркестрі), бір кезде Григтің дирижері болған, және 1919 жылы құрылған Осло филармониялық оркестрі Норвегиядағы жетекші оркестрлер болып табылады. Сонымен қатар, Норвегиядағы кейбір аймақтық кәсіби оркестрлер табысқа жетті: Тронгейм симфониялық оркестрі, Ставангер симфониялық оркестрі, Арктикалық опера және филармониялық оркестрі, Норвегия радиосының оркестрі және Кристиансанд симфониялық оркестрі. Соңғы екі онжылдықта Норвегияның ірі қалаларындағы кәсіби оркестрлердің жұмыс жағдайы үлкен концерт залдарының салынуы және жаңа дирижерлердің пайда болуының арқасында едәуір жақсарды.

After World War II, Norwegian music began moving in a new direction, away from the Nordic and Germanic ideals of the past, and towards a more international, especially American, British and French, style. Norwegian composers were influenced by a wider variety of styles that included serialism, neo expressionism, aleatory and electronic music. Much of the Norwegian public did not appreciate the new direction these avant garde composers were moving in, which helped to fuel a conservative backlash. Some composers, like Kåre Kolberg, reacted by writing simple music, while others, such as Alfred Janson and Ragnar Søderlind, revived romanticism. Some music from this era attempted to address social and political concerns, such as Janson's dedication of a violin concerto to Chilean president Salvador Allende. By the end of the first decade of the 21st century, Norwegian classical music had become very diverse, incorporating elements from throughout the country's documented musical history, as well as modern jazz, pop and rock. Composers of the last part of the 20th century include Olav Anton Thommessen, Per Christian Jacobsen, Magne Hegdal, Åse Hedstrøm, Asbjørn Schaatun, Tor Halmrast, Glenn Erik Haugland, Nils Henrik Asheim, Cecille Ore and Ketil Hvoslef. 21st century composers include Marcus Paus and Maja Ratkje. Popular and classical attention to folk music has also continued through the work of composers like Lasse Thoresen. Norway currently supports several orchestras of various sizes. There are two "national orchestras". Founded in 1765, Bergen Philharmonic Orchestra (Norway's oldest symphony orchestra), once conducted by Grieg, together with Oslo Philharmonic Orchestra, established in 1919, are the leading orchestras in Norway. In addition, some regional professional orchestras in Norway have been successful: Trondheim Symphony Orchestra, the Stavanger Symphony Orchestra, the Arctic Opera and Philharmonic Orchestra, the Norwegian Radio Orchestra, and the Kristiansand Symphony Orchestra. For the last couple of decades working conditions for professional orchestras in Norway's bigger cities have greatly improved due to the construction of larger concert halls and emergence of new conductors.

Әлемдік музыка

Әлемдік музыка – кем дегенде екі мәдени дәстүрдің ықпалын қамтитын жанр, Норвегияда шағын, бірақ сергелек музыкалық жанрға айналды. Норвегияда музыкасы әлемдік музыка саналатын бірнеше музыканттар мен топтар бар. Мысалы, 1995 жылы «Евровидение» ән байқауында жеңіс однысқан ирландиялық-норвегиялық Secret Garden тобы жаңа дәуір музыкасын орындайды. Сонымен қатар, жақсы пікір алған Рас Нас африкалық музыка мен реггиді поэзиямен үйлестіреді. Vindrosa тобының музыкасы – этникалық элементтер қосылған дәстүрлі норвегиялық халық әндері, ал Анбьёрг Лиен норвегиялық дәстүрлі музыканы джаз және рокпен біріктіреді. Норвегияда жыл сайын бірнеше әлемдік музыка фестивалі өтеді. 1994 жылы Concerts Norway (Rikskonsertene) ұйымдастырған Oslo World Music Festival Африка, Азия және Латын Америкасынан келген сан алуан репертуарды таныстырды. Riddu Riđđu фестивалі 1991 жылы саамдық қауымдастықтар тарапынан саамдық музыка мен мәдениетіне арналған фестиваль ретінде құрылды, бірақ содан бері фестиваль халықаралық үнді халықтарды да қамтиды. Samspill International Music Network (SIMN) – музыканттар мен бишілердің бірлестігі, ол Норвегияда әлемдік музыканың мәртебесін арттыруға көмектеседі. Ұйым ақпараттық қызметтерді, концерттерді ұйымдастыруды және семинарларды үйлестіреді, ал басты мақсаты – Норвегияда музыка мен би өнерін дамыту.

Популярлы және заманауи музыка

Басқа елдердегідей, Норвегияда да халыққа кең таралған, заманауи музыканың өзіндік түрлері дамыды. 2000 жылдан бері норвегиялық танымал музыка халықаралық аренада көріне бастады, бастапқыда норвегиялық джаз және блюз орындаушыларының табыстары арқылы, одан кейін электроника және поп орындаушыларының еңбектерімен.

Блюз

Норвегияның ең үздік блюз гитаристерінің бірі Кнут Рейерсруд. Ол сонымен қатар дәстүрлі норвегиялық музыка түрлерінен шабыттанды, оның ішінде норвегиялық лангелейк аспабына ұқсатып Stratocaster гитарын реттеуден, оны Hallingcaster деп атады (бұл норвегиялық «халлинг» терминімен ойын, халлинг – көбінесе ерлер орындайтын белсенді биде қолданылатын бас киімді лақтыру). Рейерсруд норвегиялық органшы Ивер Клейвпен бірнеше жазулар жасады. Бьёрн Берге – тағы бір танымал блюз гитарисі. Ол өзінің «дельта фанк» деп аталатын музыкасымен әйгілі, ол 12 тартылған дельта блюзінен және қазіргі заманғы фанк пен рок тобынан күшті шабыт алды. R&B жұлдыздарының қатарында Нұра Эльвия Кадри, Винта және Мира Крейг бар. Скандинавиядағы ең ірі блюз фестивалі жыл сайын тамыздың басында Нотодден қаласында өтіп, 12 мың тұрғыны бар бұл қалаға блюз әлемінің түкпір-түкпірінен 30 000-нан астам жанкүйерлерді тартады. Норвегияда жыл сайын бірнеше блюз фестивалі ұйымдастырылады, мысалы, «Blues in Hell» фестивалі (Тронгейм маңында) және Бергендегі «Oslo Blues Fest». «Blues in Hell» фестивалі 1994 жылы басталды, ал оған қатысушылардың саны алғашқы жылы 1500 болса, 2000 жылы 20 000-нан асты. 1996 жылдан бері Норвегияның Музыка Кеңесімен бірлесіп, фестиваль аясында жастар мен музыканттар үшін жоғары деңгейдегі музыкалық семинарлар өткізіліп келеді.

Елдің атауы

Норвегиялық кантри музыкасының тақырыптары күнделікті норвегиялық өмірдегі оқиғаларды қамтиды. Халық және кантри музыкасының ықпалы заманауи кантри музыкасына кеңінен енгізілген. Норвегиядағы диалектілердің көптеген түрлеріне байланысты, музыка елдің әртүрлі аймақтарында ерекшеленеді. Hellbillies – Норвегияның ең танымал және табысты кантри тобының бірі. Басқа заманауи кантри топтарымен бірге, халық және рок музыкасы кеңінен қолданылады және үйлестіріледі. Олардың әндерінің мәтіндері Hallingdal диалектісінде жазылған және норвегиялықтардың өмірін көрсетеді. Норвегияда сондай-ақ Хайди Хауге және Бьоро Холанд сияқты кантри музыканттары да өнер көрсетіп жүр. Норвегияның жалпы өмірі мен мәдениеті туралы ән салатын басқа да әртістердің қатарында Salhuskvintetten және Vinskvetten бар. Альф Бреттевилл Дженсен – танымал әнші-күйші, оның қарқынды, сәл қараңғы бояулы музыкасы кантри, фолк және рок элементтерін қамтиды, акустикалық және электр гитарасы, сондай-ақ педальді сталь гитарасы сияқты аспаптарды пайдаланады. Норвегиядағы ең ірі кантри музыка фестивалі жыл сайын шілде айының соңында Сельжордта өтеді.

Дасбэнд музыкасы

Dansband – dansbandsmusik ойнайтын швед термині. Dansbandsmusik көбінесе жұптап билеуге арналған, акустикалық, электр, бас және сталь гитаралар, барабан, саксофон, аккордеон және синтезатор қолданылады. Оның өлеңдерінің мәтіндері әдетте махаббат, достық, бейбітшілік, табиғат және ескі естеліктер сияқты тақырыптарды қамтиды. Бұл жанр негізінен Швецияда дамыды, бірақ Дания, Норвегия және Финляндияның швед тілінде сөйлейтін аймақтарына таралды. Норвегияға келген кезде ол Svensktoppar деп аталды. Dansband музыкасының негізгі тыңдаушылары – орта жастағы ересектер. Музыка көбінесе биге баса назар аударатын концерт залдарында тікелей орындалады, сахнадағы қойылымды қарау емес. Дегенмен, көптеген dansband топтары альбомдар мен синглдерді де жазады. Ole Ivars тобы 1999 жылы Kikki Danielsson-мен бірлесіп "Jag trodde änglarna fanns" әнімен үлкен сәттілікке жетті. Норвегияның тағы бір танымал әні – Åge Alexandersen жазған "Lys og varme", Швецияда "Ljus och värme" деген атпен танымал dansband әніне айналды.

Электрондық және би

Электрондық музыка (немесе электроника) – синтезаторлар, барабан автоматтары, семплерлер және компьютерлер сияқты электрондық технологияларды қолдану арқылы жасалатын дыбыстарды қамтиды. Норвегиялық электрондық музыкада Тромсё қаласынан шыққан Röyksopp дуэті басым рольде, олар заманауи электрондық музыка орындайды. Белгілі музыканттардың ішінде Bel Canto дуэті және амбиент электрондық музыкамен айналысатын Biosphere бар. Электрондық музыка орындайтын танымал норвегиялық музыканттар: Ralph Myerz & the Jack Herren Band, Lindstrøm, Prins Thomas, Todd Terje, Datarock, Flunk, Bermuda Triangle, Frost, Bjørn Torske, Sternklang және TeeBee. 2010 жылдан бастап көптеген норвегиялық продюсерлер халықаралық деңгейде таныла бастады. Олардың ішінде ең маңыздысы – Kygo, ол алдымен ремикстерімен, содан кейін "Firestone" дебюттік синглы және "Cloud Nine" альбомымен халықаралық сәттілікке қол жеткізіп, тропикал хаус жанрындағы ең ықпалды электрондық би музыкасы (EDM) продюсерлерінің біріне айналды. Matoma, Broiler және SeeB сияқты басқа норвегиялық продюсерлер де осы жанрға жатады. Тағы да атақты есімдер: Alan Walker, K 391, Lido және Cashmere Cat. Insomnia деп аталатын норвегиялық фестиваль инновациялық электрондық музыкаға маманданған және жыл сайын Тромсёде өткізіледі. 2010 жылдардағы әлемдік электрондық музыканың өркендеу кезеңінде ди-джей және продюсер Fehrplay халықаралық Pryda Friends және Anjunabeats лейблдарымен келісімшарт жасасып, 2013 жылы Creamfields фестивалінде өнер көрсетті.

Хип-хоп

Хип-хоп музыкасы – жиі рэппен бірге орындалатын ырғақты музыка жанры. 1984 жылғы жазда хип-хоп Норвегияға «Beat Street» фильмімен келді, ол норвегиялық кинотеатрларда көрсетілді. Хип-хоп көп ұзамай кішкентай, бірақ құлшыныспен қарсы алынған субмәдениетке айналды және брейк-данс пен граффити мәдениетінен бастап рэп музыкасын қамтыды. 1980 және 1990 жылдары норвегиялық рэп көбінесе ағылшын тілінде болды, ал норвегиялық хип-хоп сахнасына американдық әсер күшті болды. 21-ші ғасырдың басында көптеген әртістер ағылшын тілінің орнына норвег тілін қолдана бастады, сонымен бірге түрлі норвег диалектілерінде рэп орындау жиі кездесетін болды. Tungtvann өзінің диалектісінде рэп орындаған алғашқы топтардың бірі болды. 2000 жылдардың ортасында хип-хоп кең таралды және Side Brok сияқты жаңа және конвенцияға бағынбаған топтар пайда болды. Соңғы уақытта көптілді және көпмәдениетті, азшылықтардан шыққан норвегиялық топтар, мысалы Karpe Diem және Minoritet танымал болды. 2000 жылдардың ортасынан 2010 жылдардың басына дейін танымал хип-хоп әртістері мен топтарына Warlocks, Tommy Tee, Lars Vaular, Klovner i Kamp, Gatas Parlament, Paperboys, Madcon, Erik og Kriss, Jaa9 & OnkelP және Karpe жатты. Томми Ти, «норвегиялық хип-хоптың әкесі» деп танылады, Ослода орналасқан жетекші норвегиялық хип-хоп лейблі Tee Productions-тың иесі. 2011-2012 жылдары National Cypher деп аталатын бірнеше фристайл сайферлер пайда болды. Ең танымал фристайл – 2011 жылғы бірінші сайфер. Madcon – 1992 жылы Йосеф Вольде Мариам мен Тшаве Баква құрған норвегиялық хип-хоп және поп дуэті. Олар 2000 жылы «God Forgive Me» атты алғашқы синглын шығарды. 2002 жылы Paperboys-тың «Barcelona» трекіндегі қатысулары арқылы Норвегияда танымал болды. 2004 жылы «It's All A Madcon» атты тұңғыш альбомын шығарды. Альбомда сол кездегі американдық хип-хопқа ұқсас лексикалық және дыбыстық элементтер бар, бірақ ерекше стильде. Топ бұл альбомнан кейін көп назар алмады, бірақ 2007 жылы «So Dark The Con Of Man» альбомы шықты. «Beggin» әні, The Four Seasons тобының 1967 жылғы әнінің кавер нұсқасы, Норвегияның VG тізімінде #2 орынға, сондай-ақ Еуропаның топ-10-дық тізіміне, тіпті бірнеше елде #1 және АҚШ-та #33 орынға жетті. Бұл трек 2021 жылы Måneskin тобының орындауына үлкен әсер еткен болуы мүмкін. Олар «Contakt» альбомымен норвегиялық тілінде рэп орындауға көшті, онда Норвегияның онға жуық танымал әртісі қатысты және Норвегияда чарттарға енді. Йосеф Вольде Мариам 2012 жылы Karpe Diem-нің «Påfugl» трекінде қатысты. Бұл трек те 2021 жылы Måneskin тобының орындауына әсер еткен болуы мүмкін. Йосеф Вольде Мариам 2012 жылы Karpe Diem-нің «Påfugl» трекінде қатысты. Madcon 2015 жылы «Don't Worry» атты ағылшын тіліндегі синглын шығарды, ол «Beggin»-нен асып түсетін танымалдылыққа ие болды. Олар 2013 жылы «Icon» альбомын, ал 2018 жылы «Contakt Vol.2» альбомын шығарды. «Contakt Vol.2» әсіресе аз назарға ие болды, мүмкін, басқа елдерде стриминг платформаларында қолжетімді болмауының салдарынан. Содан бері олар көпшілік назарынан тыс қалды. Madcon норвегиялық хип-хоп тарихында халықаралық деңгейде танымал болған жалғыз норвегиялық рэп тобы ретінде танылады. Karpe (2000–2018 жылдары Karpe Diem деп белгілі болған) – Магди Омар Йтрид Абдельмагид пен Чираг Рашмикант Пателден құралған рэп, поп және поп-рэп тобы. Магди мен Чираг 1984 жылғы жазда дүниеге келіп, солтүстік Ослоның бір бөлігі Лёренског қаласында бірге өсті. Магди мен Чираг алғаш рет 1998 жылы Ослодағы Handelsgymnasium-да кездесті, онда олар жеке-жеке оқып, музыкамен айналысты. Дуэт 2000 жылы құрылды. Олар 2004 жылы «Glasskår» атты тұңғыш EP-ін, ал 2006 жылы «Rett Fra Hjertet» дебют-альбомын шығарды. Олар 2008, 2010, 2012 және 2019 жылдары тағы да альбомдар шығарды. Karpe Diem Норвегия тарихындағы ең табысты хип-хоп тобы болды.

Hip hop music is a genre of rhythmic music that is often accompanied by rapping. Hip hop came to Norway in the summer of 1984 with the movie Beat Street that was shown in Norwegian cinemas. Hip hop soon became a small but eager subculture and it expanded from breakdance and graffiti culture to include rap music. In the 1980s and 1990s Norwegian rap was mainly in English and the Norwegian hip hop scene was strongly influenced by the American one. In the early 21st century, many artists started to use Norwegian instead of English, and at the same time rapping in different Norwegian dialects started to become more commonplace. Tungtvann was one of the first groups to rap in their own dialect. In the mid 2000s, hip hop became more mainstream and new and unconventional groups such as Side Brok emerged. Recently multilingual and multicultural Norwegian groups with minority backgrounds, such as Karpe Diem and Minoritet have succeeded in becoming popular. Popular hip hop artists and groups during the mid 2000s to the early 2010s include Warlocks, Tommy Tee, Lars Vaular, Klovner i Kamp, Gatas Parlament, Paperboys, Madcon, Erik og Kriss, Jaa9 & OnkelP and Karpe. Tommy Tee, known as the 'godfather of Norwegian hip hop', is the owner of the leading Norwegian hip hop label Tee Productions located in Oslo. During the periods of c. 2011 2012, a series of freestyle cyphers existed called National Cypher. The most notable freestyle would be the first 2011 cypher. Madcon, a Norwegian hip hop and pop duo, was established in 1992 by Yosef Wolde Mariam and Tshawe Baqwa. They released their first known single in 2000 with the track God Forgive Me. They first gained attention in Norway with their feature on the track Barcelona by Paperboys in 2002. They released their debut album album It's All A Madcon in 2004. The album heavily features influences, both in vocabulary and in sound reminiscent of US hip hop at the time, but with a unique spin. The group would gain little popular attention from the release, however the release of So Dark The Con Of Man in 2007 did. The song Beggin', a cover of the 1967 track by The Four Seasons, reached a peak of #2 on the Norwegian VG lista, as well as reaching the top 10 across Europe, and even #1 in several others and #33 in the USA. The track would very likely inspire the cover by Måneskin of the track in 2021. They would switch to rapping in Norwegian with their album Contakt, featuring nearly a dozen popular Norwegian artists, and making the charts in Norway. Yosef Wolde Mariam featured on the track Påfugl by Karpe Diem in 2012. The track would very likely inspire the cover by Måneskin of the track in 2021. Yosef Wolde Mariam featured on the track Påfugl by Karpe Diem in 2012. Madcon would release the English spoken single Don't Worry in 2015, which would reach levels of popularity surpassing Beggin's. They would release the album Icon in 2013, and the album Contakt Vol.2 in 2018. Contakt Vol.2 would receive especially little attention, likely in part due to its lack of availability across other countries on streaming platforms. They have largely faded from the public eye since. Madcon marks Norwegian hip hop history as the only Norwegian rap group to earn major recognition internationally. Karpe (known as Karpe Diem in the period 2000–2018) is a rap, pop, and pop rap group made up of the artists Magdi Omar Ytreeide Abdelmaguid and Chirag Rashmikant Patel. Magdi and Chirag were both born in the summer of 1984 and grew up together in Lørenskog, a part of northern Oslo. Magdi and Chirag first met in 1998 in the Oslo Handelsgymnasium, where they were both studying and making music individually. The duo was formed in 2000. They would release their debut EP in 2004, Glasskår, and their debut album Rett Fra Hjertet in 2006. They would release more albums in 2008, 2010, 2012 and 2019. Karpe Diem would end up being the most successful Norwegian hip hop group in the country's history.

Жаз

1898 жылы Гео Джексонның күш-жігерінің арқасында «Negerkapellet» (африкалық американдықтар тобы) Норвегияда гастрольдік сапармен болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін джаз Еуропаға келді, және сол кезде «джаз» термині жаңа және трендтік нәрселерді сипаттау үшін жиі қолданылды. Норвегияға алғашқы шетелдік джаз оркестрі 1921 жылы келді, ал 1923 жылы норвегиялық джаз орындаушылары арасында саксофонның пайда болуы байқалды. Ұзақ уақыт өткен соң, норвегиялық джаз тобы қалыптасты, оның құрамында бір немесе екі саксофон, скрипка, фортепиано, банджо және барабан болды. «Funny Boys» 1938 жылы норвегиялық джазды жазған алғашқы пластинканы шығарды. Дегенмен, 1930 жылдардағы экономикалық дағдарыс норвегиялық джаз топтарының одан әрі дамуына кедергі келтірді. 1940 жылдардан бастап скрипка норвегиялық джазда маңызды рөл атқара бастады. Соңғы жылдары Норвегия әлемдік джаздың маңызды орталығына айналды. Джаз норвегиялықтардың күнделікті музыкалық өмірінде маңызды орын алады және оны барларда, кафелерде және көшелерде естуге болады. Осло – қазіргі норвегиялық джаздың орталығы. Норвегиялық джаздың пионерлерінің бірі – Ян Гарбарек. Оның салқын, дерлік амбиенттік стилі норвегиялық джазға тән, бірақ соңғы кезде электроника және пост-рокпен байланыс орнатуға бағытталған әрекеттер жасалып жатыр. Ол сонымен қатар джазды дәстүрлі норвегиялық музыкамен байланыстырды, бұл оның Агнес Бун Гарнаспен бірлескен «Rosenfole» жазбасында көрініс тапқан. Оның қызы Аня Гарбарек джаз сахнасын жаңартқан суретшілердің бірі, ол әуенді мелодияларды электронды дыбыстармен және поп-ритмдермен үйлестіреді. Christian Wallumrod Ensemble («Fabula Suite Lugano», «The Zoo Is Far») тобының жұмысы қазіргі норвегиялық джаздың көрнекті мысалы болып табылады, сондай-ақ ECM Records әртістері Trygve Seim және Frode Haltli де ерекшеленеді. Қазіргі норвегиялық джаз жұлдыздарының қатарында Supersilent тобы, барабаншы Джон Кристенсен, гитарист Терье Рипдал, пианист Бугге Весселтофт, перкуссияшы Паал Нильсен Лав, басист Ингебригт Хокер Флатен, трубашы Нильс Петтер Молваер және эксперименталды джаз тобы Jaga Jazzist бар. Осы суретшілердің көптегені ECM джаз лейбліне жазба жасайды. Алайда, кейбір заманауи әртістер жаңа норвегиялық лейблдерде жазба жасайды: Rune Grammofon, Smalltown Supersound, Losen Records, Inner Ear, Curling Legs, Jazzaway Records, All Ice Records, Ponca Jazz Records, NorCD, Jazzland Records және Smalltown Superjazzz.

In 1898, the so called Negerkapellet (a band of African Americans) toured Norway, as a result of Geo Jackson's efforts. Jazz came to Europe after the first World War and, in that time, the term "jazz" was commonly used to describe everything new and hip. The first foreign jazz orchestra came to Norway in 1921 and the emergence of the saxophone among Norwegian jazz players was observed in 1923. Soon the typical Norwegian jazz band developed, which consists of one or two saxophones, violin, piano, banjo and drums. Funny Boys made the first serious Norwegian jazz record in 1938. However, the economic crisis of the 1930s weakened the further development of Norwegian jazz bands. From the 1940s on, the violin started to play a more fundamental role in Norwegian jazz. In recent years Norway has also become a major force in world jazz. Jazz plays an important role in everyday Norwegian music life, and can be heard in bars, cafes, and in the streets. Oslo is the center of today's Norwegian jazz. Pioneers of Norwegian jazz include Jan Garbarek. His cool, almost ambient approach is typical of Norwegian jazz, although recently there have been moves to build bridges with electronica and post rock. He, too, has linked jazz with traditional Norwegian music, as evidenced in his recording Rosenfole with acclaimed Norwegian traditional style singer, Agnes Buen Garnås. His daughter, Anja Garbarek, is one of the artists that has renovated the jazz scene, combining sweet melodies with electronic sounds and pop beats. The work of the Christian Wallumrod Ensemble ("Fabula Suite Lugano", The Zoo Is Far) serves as a leading example of contemporary Norwegian jazz, along with ECM Records artists Trygve Seim and Frode Haltli. Other contemporary Norwegian jazz stars include the group Supersilent, drummer Jon Christensen, guitarist Terje Rypdal, pianist Bugge Wesseltoft, percussionist Paal Nilssen Love, bassist Ingebrigt Håker Flaten, trumpeter Nils Petter Molvaer, and experimental jazz band Jaga Jazzist. Many of these artists record for the seminal jazz label ECM. However, some of the more modern artists record for the newer Norwegian labels Rune Grammofon, Smalltown Supersound, Losen Records, Inner Ear, Curling Legs, Jazzaway Records, All Ice Records, Ponca Jazz Records, NorCD, Jazzland Records and Smalltown Superjazzz.

Халықтық

Соңғы жылдары Gåte және Odd Nordstoga сияқты әртістер халық музыкасын жастарға көбірек таныстырды. Gåte халық музыкасын металмен үйлестіріп, үлкен танымаллыққа ие болды. Lumsk – норвегиялық дәстүрлі халық музыкасын металмен біріктіретін тағы бір топ. Сами халқының ең белгілі әншісі – сөзсіз Мари Бойн, ол жоик негізіндегі минималистік халық рок стилінде әндейді. Карл Сеглем – саксофон мен буккхорн ойнататын норвегиялық музыкант және композитор. Plumbo деп аталатын танымал фолк-рок тобы соңғы жылдары "Mökkamann" және әсіресе "Ola Nordmann" әндерімен көзге түсті, осы әнмен олар 2012 жылғы Melody Grand Prix байқауына қатысты. Басқа да көзге көрінетін топтарға скандинавиялық руханиятқа негізделген музыка жасайтын Wardruna және Sturle Dagsland жатады.

Өлім металл

Норвегия қара металл сахнасымен салыстырғанда аз танымал болғанымен, дед-металлмен де әйгілі. Қара металлдан өзгеше, дед-металл жиі темп пен өлшемді өзгертеді. Дед-металда вокал көбінесе төменгі, құрлы дыбыста болады, ал қара металл вокалы көбінесе жоғары перделі болады. Жалпы дыбыс бұрмаланған және ауыр, кейде "дыбыстың қабырғасы" секілді эффект тудырады. Белгілі норвегиялық дед-металл топтарының қатарында Blood Red Throne, Cadaver, Carpe Tenebrum, Myrkskog, Aeternus, Zyklon және Fester, сондай-ақ Darkthrone тобының алғашқы Soulside Journey альбомы бар.