Кіріспе

Эдвард Траутон (Edward Troughton) (1753 жылғы қазан - 1835 жылғы 12 маусым) – телескоптар және басқа да астрономиялық құралдар жасауымен көзге түскен британдық құрал жасаушы.

Өмір

Траутон Камберленд графтығының Корни қаласында, фермада жұмыс істейтін Фрэнсис Траутон мен оның әйелі Мэри Стейблдің алты баласының ең кішісі болып дүниеге келді. Эдвард 1773 жылы Лондонға келді. Ол кейін ағасы Джон Траутонмен бірге, 1716 жылы туған екендігі белгілі ағасы Джон Траутонның шәкірті болды. 1779 жылы ол оның серіктесіне айналып, көп ұзамай Ұлыбританиядағы навигациялық, геодезиялық және астрономиялық құралдардың ең ірі өндірушісі ретінде танылды. Олардың кеңсесі Лондонның орталық бөлігіндегі Флит-стрит көшесі, 136-да орналасқан. Олардың дүкені "Орреяның белгісі" деп аталды. 1795 жылы ол Арма обсерваториясына қазіргі кезде Траутон экваториалды телескопы деп белгілі, 2 дюймдік апертурасы бар экваториалды түрде орнатылған рефракторлық телескопты тапсырды, және ол 1790 жылы құрылғаннан бергі обсерваторияның алғашқы маңызды құралы болды (ол 21-ғасырға дейін сақталды). Ол 1806 жылы Стивен Громбридждің жұлдыз каталогын жасау үшін пайдаланған Громбридж транзиттік шеңберін жасады. Ол құралдарды ғана жасамай, жаңаларын да жобалап, өнертапты. Траутон 1809 жылы Корольдік қоғамның Копли медалін алды. Ол 1810 жылғы наурыз айында Корольдік қоғамның мүшесі, 1817 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі және 1822 жылы Эдинбург корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. 1826 жылы Джонның қайтысынан кейін және денсаулығы нашарлағаннан соң, ол Уильям Симмсты серіктес етіп алды, ал фирма Troughton & Simms деп аталды. Траутон Сэр Джеймс Саутқа қарсы сотқа тартылды, ол Траутон жасаған экваториалды орнатудың сапасына наразы болды. Траутон төлемді талап етті, ал Ричард Шепшенкс берген заңгерлік кеңеспен ол жеңіске жетті. Траутон түс соқырлығынан зардап шекті. Ол 1835 жылдың 12 маусымында Лондонда қайтыс болды және оңтүстік Лондондағы Кенсал Грин зиратына жерленді. Ол үйленбеген және балалары болған жоқ.

Құрметтер

Антарктидадағы Траутон тасты жартастары Эдвард Траутонның құрметіне аталған. Чарлтон Траутон мен Симмс математикалық құралдар шеберханасының орналасқан жеріне жақын Траутон көшесі де Эдвард Траутонның есімімен аталыпты.