Кіріспе
Сопот () – Балқан тауларының құнарлы Карлово аңғарында (танымал Розалар аңғарының батыс бөлігі), Троян Балқан тауының (Орталық Стара Планина) тік оңтүстік беткейлерінің іргесінде орналасқан болгар қаласы. Сопот Пловдив облысының құрамына кіреді және осы аттас муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады.
Sopot ( ) is a Bulgarian town situated in the fertile sub Balkan mountain valley of Karlovo (which is the western part of the famous Rose Valley), immediately below the steep southern slopes of the Troyan Balkan Mountain (Central Stara Planina). Sopot is part of Plovdiv Province and is the administrative centre of a municipality with the same name.
География
Ол Карловодан батысқа қарай 2 км, Софиядан шығысқа қарай 136 км, Пловдивтен солтүстікке қарай 63 км және Трояннан оңтүстікке қарай 61 км жерде жатыр. Бұл, әлдебір болгардың ең белгілі және танымал романісі Иван Вазовтың туған жері. Сопот сонымен қатар машина жасау орталығы болып табылады.
Тарих
Константин Жиречек пікірінше, топоним протославян тегіне жатады, мұны славян әлеміндегі көптеген бірдей жер аттарының болуы көрсетеді. Осман билігі тұсында осы жер туралы мәліметтер бар. Болгария ұлттық қайта жаралану кезеңінде (18 және 19 ғасырлар) қолөнер мен сауданың гүлденуіне байланысты "Алтын Сопот" деп аталған. Сопот тұрғындары жоғары сапалы үй тоқымасы, өрімдер, тері және былғары жасап, көбінесе Осман империясымен сауда жасаған. 1877 жылы азаттық күресі кезінде қаланың көп бөлігі өртенді, ал халқы қырғынға ұшырады немесе жер аударылды. 1950-1965 жылдары қала Вазовград деп аталды, кейін қазіргі атауын алды. Болгарияның алғашқы педагогы Неделя Петкова (1826–1894) еңбек жолын Сопот қаласындағы "Құдіретті Марияның таныстырылуы" монастырының монастырлық мектебінде оқушы болып бастады.
Халық саны
Халықтың көбі – христиан, негізінен шығыс православиелік, бірақ евангелистік және рим-католик отбасылары да бар. 2011 жылғы халық санағы бойынша 8 754 тұрғынның 7 973-і өз ұлтын атады. Олардың 96,2 пайызы, яғни 7 669 адам – этникалық болгарлар. Сопот қаласында 145 рома (1,8%) және 20 түрік (0,3%) тұрады.
Дін
Сопот қаласының халқының көпшілігі Шығыс православие христиан дінін ұстанады. Бірнеше отбасы рим-католик және евангелист болып табылады. Мұсылмандар жоқ. Сопот монастыры "Святой Спас" немесе ерлерге арналған Сопот монастыры "Вазнесение Господне" (Көктем тойы) (1879 жылдан бері қазіргі түрінде), онда 1858 жылдың 7 желтоқсанында Васил Левски монахқа айналды. Монастырьдың нақты қашан құрылғаны белгісіз. Ол 13 ғасырда негісталған деп есептеледі. "Святой Спас" Сопот аймағындағы бұрынғы "Святая Троица" монастырының мұрагері, ол 11 немесе 12 ғасырда жойылған. "Святой Спас" монастыры "патшалық" болған, яғни оған Болгарияның Смилец патшасы өз құқықтары мен мүлкін сыйлаған. Бұл құжаттар 1870 жылға дейін монастырьда сақталған. Кейін олар басылып шығару үшін Найден Геровқа тапсырылды. Болгария Осман империясының билігінде болған кезде шіркеу көп рет өртеніп, қирады. 1870 жылы қайта жаңартылғаннан кейін, оны Васил Левскийдің жақын досы, суретші Георгий Данчев суреттеді. 1877-1878 жылдардағы Ресей-Түрік соғысы кезінде шіркеу тағы да қирады, тек алтарь ғана аман қалды, бірақ түріктердің сүйір штығымен әулиелердің көздері ойылып алынды. Шіркеу мен монастырьдың бұлағы 1879 жылы әулие Рафаилмен қайта жаңартылды, оның қабірі қазір алтардың артында орналасқан. Оңтүстік қабырғасында 1873 жылы Крайовада құйылған және Румынияда тұратын сопоттықтар монастырьға сыйлаған үлкен қоңырауды көруге болады. "Введение Богородичное" (Құдай ананың кірген күні) әйелдер монастыры, 1665 жылдан бері Болгария туристік одағының "Болгарияның 100 туристік орны" тізіміне енген. "Құдай ана" шіркеуі 15 ғасырда ескі капелланың орнында салынған. Монастырь 1665 жылы ғибадатхананың айналасына тұрғын үйлер салынған кезде құрылды. Монастырьдың екінші қабатындағы оңтүстік жай бөлмесінде бастауыш мектеп орналасқан. Монастырьдың бірінші қабатында әйел монастырының басшысы Христинаның жатыны болған. Оның жатыны Васил Левскидің тығылған жеріне кіретін есік болды. 1877 жылы монастырь мен қала өртеніп, әйел монастырының басшысы түріктермен қатыгездікпен өлтірілді. Монастырьдан ғибадатхана, Васил Левскидің тығылған жері, бұлақ (1852), жай бөлмелердің бір бөлігі және Болгариядағы ең көне жүзімдіктердің бірі сақталды, оның жасы 350 жылдан астам. Монастырь Болгария азат болғаннан кейін қайта салынды.
Sopot monastery "St. Spas" or Sopot monastery for men "Vaznesenie Gospodne" (Ascension Day)(in its present form since 1879 ), in which on 7 December 1858 Vasil Levski became a monk. – The exact date of the occurrence of the monastery is not known. It is believed that was founded in the 13th century. Most likely "St. Spas" is the successor of the previous monastery in the Sopot area – "St. Trinity", extinct about the 11th or 12th century. The "St. Spas" monastery was "royal" i. e. it was endowed with rights and property by Smilets of Bulgaria himself. These certificates were kept in the monastery until 1870. After that they were transmitted to Nayden Gerov for publishing. During the Ottoman rule of Bulgaria the church was burned and destroyed many times. After its restoration in 1870 it was painted by the artist George Danchev, a close friend of Vasil Levski. During the Russo Turkish War (1877–78), the church was destroyed again as only the altar survived, but the eyes of the saints were gouged by the bayonets of the Turks. The Church and the fountain of the monastery were restored again in 1879 by Abbot Raphail, whose grave is now behind the altar. By the south wall the church can be seen the great bell, cast in Craiova in 1873 and donated to the monastery by Sopot citizens living in Romania. Nunnery "Vavedenie Bogorodichno" (Blessed Virgin),dating from 1665 – one of the 100 Tourist Sites of Bulgaria of the Bulgarian Tourist Union. – The monastery church "Blessed Virgin" was built in the 15th century on the site of an old chapel. The monastery itself was founded in 1665 when living quarters were built around the temple. In the southern cell, on the second floor of the monastery, a primary school was housed. On the first floor of the monastery was located the cell of the Abbess – Hristina. Her cell was the entrance to Vasil Levski's hideout. In 1877 the monastery and the town were burnt down and the Abbess was brutally slaughtered by the Turks. From the monastery survived the temple, the hiding place of Vasil Levski, the fountain (1852), part of the cells and the old vine, which is considered to be one of the oldest in Bulgaria and is over 350 years old. The monastery was rebuilt after the Liberation of Bulgaria.
Мәдениет орталығы Иван Вазов
Мәдениет орталығы 1871 жылы құрылды. 1944 жылдан бері мәдениет институты болып келеді. Кітапханада 14500-нен астам кітап бар еді. 1970 жылы Иван Вазовқа ескерткіш орнатылды.
Құрмет
Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Сопот мұзды алабы Сопот қаласының атымен аталады.
Экономика
ВАЗОВСКИ МАШИНОСТРОИТЕЛЬНИ ЗАВОДЫ (Ағылшынша: Vazov machine factory) 1940 жылы әскери зауыт ретінде құрылған. Алғашқы жылдары зауыт қол гранаталары, гаубица снарядтары, жарықтандырғыштар және басқа да әскери өнімдерді шығара бастады.