Кіріспе

Сопот () – Балқан тауларының құнарлы Карлово аңғарында (танымал Розалар аңғарының батыс бөлігі), Троян Балқан тауының (Орталық Стара Планина) тік оңтүстік беткейлерінің іргесінде орналасқан болгар қаласы. Сопот Пловдив облысының құрамына кіреді және осы аттас муниципалитеттің әкімшілік орталығы болып табылады.

География

Ол Карловодан батысқа қарай 2 км, Софиядан шығысқа қарай 136 км, Пловдивтен солтүстікке қарай 63 км және Трояннан оңтүстікке қарай 61 км жерде жатыр. Бұл, әлдебір болгардың ең белгілі және танымал романісі Иван Вазовтың туған жері. Сопот сонымен қатар машина жасау орталығы болып табылады.

Тарих

Константин Жиречек пікірінше, топоним протославян тегіне жатады, мұны славян әлеміндегі көптеген бірдей жер аттарының болуы көрсетеді. Осман билігі тұсында осы жер туралы мәліметтер бар. Болгария ұлттық қайта жаралану кезеңінде (18 және 19 ғасырлар) қолөнер мен сауданың гүлденуіне байланысты "Алтын Сопот" деп аталған. Сопот тұрғындары жоғары сапалы үй тоқымасы, өрімдер, тері және былғары жасап, көбінесе Осман империясымен сауда жасаған. 1877 жылы азаттық күресі кезінде қаланың көп бөлігі өртенді, ал халқы қырғынға ұшырады немесе жер аударылды. 1950-1965 жылдары қала Вазовград деп аталды, кейін қазіргі атауын алды. Болгарияның алғашқы педагогы Неделя Петкова (1826–1894) еңбек жолын Сопот қаласындағы "Құдіретті Марияның таныстырылуы" монастырының монастырлық мектебінде оқушы болып бастады.

Халық саны

Халықтың көбі – христиан, негізінен шығыс православиелік, бірақ евангелистік және рим-католик отбасылары да бар. 2011 жылғы халық санағы бойынша 8 754 тұрғынның 7 973-і өз ұлтын атады. Олардың 96,2 пайызы, яғни 7 669 адам – этникалық болгарлар. Сопот қаласында 145 рома (1,8%) және 20 түрік (0,3%) тұрады.

Дін

Сопот қаласының халқының көпшілігі Шығыс православие христиан дінін ұстанады. Бірнеше отбасы рим-католик және евангелист болып табылады. Мұсылмандар жоқ. Сопот монастыры "Святой Спас" немесе ерлерге арналған Сопот монастыры "Вазнесение Господне" (Көктем тойы) (1879 жылдан бері қазіргі түрінде), онда 1858 жылдың 7 желтоқсанында Васил Левски монахқа айналды. Монастырьдың нақты қашан құрылғаны белгісіз. Ол 13 ғасырда негісталған деп есептеледі. "Святой Спас" Сопот аймағындағы бұрынғы "Святая Троица" монастырының мұрагері, ол 11 немесе 12 ғасырда жойылған. "Святой Спас" монастыры "патшалық" болған, яғни оған Болгарияның Смилец патшасы өз құқықтары мен мүлкін сыйлаған. Бұл құжаттар 1870 жылға дейін монастырьда сақталған. Кейін олар басылып шығару үшін Найден Геровқа тапсырылды. Болгария Осман империясының билігінде болған кезде шіркеу көп рет өртеніп, қирады. 1870 жылы қайта жаңартылғаннан кейін, оны Васил Левскийдің жақын досы, суретші Георгий Данчев суреттеді. 1877-1878 жылдардағы Ресей-Түрік соғысы кезінде шіркеу тағы да қирады, тек алтарь ғана аман қалды, бірақ түріктердің сүйір штығымен әулиелердің көздері ойылып алынды. Шіркеу мен монастырьдың бұлағы 1879 жылы әулие Рафаилмен қайта жаңартылды, оның қабірі қазір алтардың артында орналасқан. Оңтүстік қабырғасында 1873 жылы Крайовада құйылған және Румынияда тұратын сопоттықтар монастырьға сыйлаған үлкен қоңырауды көруге болады. "Введение Богородичное" (Құдай ананың кірген күні) әйелдер монастыры, 1665 жылдан бері Болгария туристік одағының "Болгарияның 100 туристік орны" тізіміне енген. "Құдай ана" шіркеуі 15 ғасырда ескі капелланың орнында салынған. Монастырь 1665 жылы ғибадатхананың айналасына тұрғын үйлер салынған кезде құрылды. Монастырьдың екінші қабатындағы оңтүстік жай бөлмесінде бастауыш мектеп орналасқан. Монастырьдың бірінші қабатында әйел монастырының басшысы Христинаның жатыны болған. Оның жатыны Васил Левскидің тығылған жеріне кіретін есік болды. 1877 жылы монастырь мен қала өртеніп, әйел монастырының басшысы түріктермен қатыгездікпен өлтірілді. Монастырьдан ғибадатхана, Васил Левскидің тығылған жері, бұлақ (1852), жай бөлмелердің бір бөлігі және Болгариядағы ең көне жүзімдіктердің бірі сақталды, оның жасы 350 жылдан астам. Монастырь Болгария азат болғаннан кейін қайта салынды.

Мәдениет орталығы Иван Вазов

Мәдениет орталығы 1871 жылы құрылды. 1944 жылдан бері мәдениет институты болып келеді. Кітапханада 14500-нен астам кітап бар еді. 1970 жылы Иван Вазовқа ескерткіш орнатылды.

Құрмет

Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралындағы Сопот мұзды алабы Сопот қаласының атымен аталады.

Экономика

ВАЗОВСКИ МАШИНОСТРОИТЕЛЬНИ ЗАВОДЫ (Ағылшынша: Vazov machine factory) 1940 жылы әскери зауыт ретінде құрылған. Алғашқы жылдары зауыт қол гранаталары, гаубица снарядтары, жарықтандырғыштар және басқа да әскери өнімдерді шығара бастады.