Кіріспе

Batsugun (バツグン, ) – 1993 жылы шығарылған, тігінен прокрулдайтын, оқтармен толы аркадалық видео ойын. Оның түпнұсқасын Toaplan жасап, Жапонияда және Еуропада Taito, ал Кореяда Unite Trading шығарған. Toaplan компаниясы жасаған соңғы «ату» ойыны. Оқиғасы алыс, Жерге ұқсас планетада өтеді, онда король Реносельва А. Глэдебаран VII басқаратын жаһандық билеуге қадам салынады. Ойыншылар Skull Hornets эскадрильясына кіретін алты ұшқыштан бірінің рөлін ойнайды, планетаны басып алған әскерге қарсы соңғы күш ретінде суастына батып кететін ұшақтарды басқарады. Ойынның негізгі бөлігі – екі түймелі конфигурацияны қолдана отырып, рөлдік ойын элементтерімен үйлесетін ату. Fire Shark ойынының дизайнері Юко Татака басшылығымен Batsugun ойынын бұрын Toaplan компаниясында бірнеше жобада жұмыс істеген команда жасады. 1994 жылы компания банкроттық жариялағаннан кейін олардың көпшілігі Toaplan компаниясының еншілес компанияларының біріне қосылып, «оқ тозағы» жанрында жұмысын жалғастырды. Ойын алғаш аркадалар үшін шығарылған, бірақ кейін Gazelle компаниясы оны Sega Saturn платформасына көшіріп, 1996 жылдың 25 қазанында Banpresto компаниясы Жапонияда эксклюзивті түрде жариялады. Бұл нұсқа түпнұсқадан бірнеше өзгерістер мен қосымшалармен ерекшеленді. Batsugun аркадаларда шыққан кезде жағымды пікірлер алды, бірақ кейін Saturn платформасында импорттық ойын ретінде ара-ара пікірлерге ие болды. Дегенмен, ойын Gamest журналынан награда алды. Көптеген адамдар оны «оқ тозағы» жанрындағы ойын ерекшеліктерін дамытқандықтан және басқа ұқсас ойындарға шабыт бергендіктен, алғашқы «маниакалды атушы» деп санайды. 2019 жылдың мәліметі бойынша, жобаның құқықтары Tatsujin компаниясына тиесілі. Бұл компанияны 2017 жылы Toaplan компаниясының бұрынғы мүшесі Масахиро Юге құрды және қазір шведтік бейнеойындар мен медиа холдинг компаниясы Embracer Group-тың еншілес компаниясы болып табылады, сондай-ақ көптеген басқа Toaplan IP-лерін де қамтиды.

Ойын процесі

Бэтсугун – ғылыми фантастика тақырыбындағы тік прокрулдағы оқ жаңбыры ойыны, онда ойыншылар алты бас сүйекті ұшқыштардың бірінің рөлін ойнайды. Олар патша Реносельва А. Глейдебаран VII әскері бастаған жаһандық билеушілікті құлату мақсатымен бес деңгейдегі қиындықтарды жеңіп, өздерінің әскери ұшақтарын басқарады. Алғашқыда ойын өте стандартты болып көрінеді; ойыншылар өз ұшақтарын үнемі жылжып тұратын фон арқылы басқарады және боссқа жеткенше фон тоқтамайды. Ойыншылардың қарындас екі қаруы бар: экран биіктігіне дейін жететін негізгі қару және жарылу радиусына түскен кез келген жауды жоя алатын үш бомба. Ойынның ерекшелігі – қару жүйесі; жаулар жойылған сайын ойыншылар ұпайдан бөлек тәжірибе ұпайларын жинап, олардың арқасында негізгі қару күшейеді. Бұл рөлдік ойындардағы тәжірибе жинау және деңгей көтеруге ұқсас. Қару екі рет деңгей көтере алады, ал ең жоғары деңгейге жеткеннен кейін тәжірибе ұпайлары ойыншыға қосымша бомба береді. А типіндегі кемелерде біркелкі таралатын жылдам ату энергиялы сәулелер жиынтығы бар. Ойын қайта туылу жүйесін қолданады, яғни ойыншы құлаған жерінен бірден қайта бастайды. Жаудың оғына тию өмірді жоғалтуға және кеменің атыс қуатын бастапқы деңгейге дейін төмендетуге, сондай-ақ жиналған барлық медальдарды жоғалтуға әкеледі. Барлық өмірлер жоғалған жағдайда ойын аяқталады, егер ойыншы аркада машинасына қосымша төлем жасап, ойынды жалғастырмаса. Toaplan компаниясының бұрынғы оқ жаңбыры ойындарынан айырмашылығы, соңғы деңгейді аяқтағаннан кейін қосымша циклдар жоқ.

Сюжет

Батсугунның сюжеттік қысқаша мазмұны қосымша материалдар арқылы түсіндіріледі. Жерге ұқсас алыс планетада король Реносельва А. Глэдебаран VII бастаған, «Эпсилон жоспары» деп аталған жаһандық билеуге басып кіру жоспары іске қосылады. Императорлық армия екі аптадан да аз уақыттың ішінде планетадағы көптеген елдерде бірнеше төңкеріс жасап, жеңіске жетеді. Реносельваның әскери күштері мен бүкіл әлемді бағындыру арасында тек «Черептер шұңқыры» ғана тұр: Реносельваның ұлы, принц Олисис Р. Гладебаран VIII басқаратын жауынгер ұшқыштар эскадрильясы. «Черептер шұңқыры» планета ғалымдары жасаған ең қуатты суасты реактивтік ұшақтарын пайдаланады.

Кейіпкерлер

Jeeno: A (P1) типті кемелердің ұшқышы. Доктор Габриэльдің кибернетикалық имплантаттары салынған, қайғылы өткені бар жасөспірім солдат. Schneider: A (P2) типті кемелердің ұшқышы. Бұрын криогендік ұйқыға жатқан соғыс ардагері және "Ұшқан акула" фильмінің басты кейіпкері. Beltiana: B (P1) типті кемелердің ұшқышы. Ағасының өлімінен кек алуды көздейтін жас әйел. Alteeno: B (P2) типті кемелердің ұшқышы. "Скалл Хорнетс" эскадрильясының еркек мінезді механігі және бала кезінен дарынды. Iceman: C (P1) типті кемелердің ұшқышы. Көтеріңкі өткені бар жалдамалы сарбаз. Olisis: C (P2) типті кемелердің ұшқышы. "Скалл Хорнетс" эскадрильясының негізін қалаушы және директоры, туған планетасының қуғынға ұшыраған ханзадасы, әкесі Реносельваны тақтан түсіру үшін күреседі.

Даму

Batsugun-ті бұрын Toaplan компаниясында Grind Stormer сияқты бірнеше жобада жұмыс істеген және кейін компания 1994 жылы банкроттық жариялағаннан кейін оның тармақтарының біріне қосылып, bullet hell жанрында жұмыс істеуді жалғастырған команданың көпшілігі жасады. Оның дамуын компанияның шағын тобы басқарды, ал мүшелерінің көпшілігі осы процесте бірнеше рөл атқарды. Fire Shark ойынының дизайнері Юко Татака суретшілер Джуния Иноуэ мен Такеши Кавамотомен бірге продюсер және әрі дизайнер болып жұмыс істеді. Cave компаниясының негізін қалаушы Цунеки Икеда, Сатоши Кояма, Сейжи Ивакура және композитор Йошитацу Сакаймен бірге DonPachi ойынына дейін бағдарламашыларының бірі болды. Икеда да, Иноуэ де сол кезде танымал болған басқа компаниялардың бірнеше ойындары дамудың алғашқы кезеңінде әсер етті деп мәлімдеді. Сол жылы Scitron және Pony Canyon компаниялары Жапонияда ғана осы ойыннан музыканы қамтитын саундтрек альбомын бірлесіп шығарды. Екінші басылым, Batsugun Special Version деп аталатын нұсқа, 1994 жылғы AOU көрмесінде Жапонияда қатысушыларға көрсетілді, бірақ ол ешқашан ресми түрде ойын автоматтарында жарық көрмеді, себебі Toaplan банкротқа ұшырады. Осы арнайы нұсқа компания жоғалып кеткеннен кейін екінші қолдағы видео ойын коллекциялары нарығында пайда болды. Арнайы нұсқада бастапқы нұсқаға қарағанда көптеген өзгерістер болды, соның ішінде әлдеқайда кішірек соққы алаңы, ойыншыны бір соққыдан қорғайтын қалқан, күшті бомбалар, жаңа ұпай жинау элементтері және бастапқы циклді аяқтағаннан кейін қиындық деңгейі артатын бірнеше циклдер және тағы да басқа өзгерістер енгізілді. Saturn нұсқасында түрлі өзгерістер мен қосымшалар болды, мысалы, түпнұсқалық және арнайы нұсқалар 2-сін-1 пакеті ретінде, сондай-ақ аранжировкаланған саундтрек қосылды. 2023 жылы Saturn нұсқасы PlayStation 4, Xbox One, Switch және PC платформаларына Batsugun Saturn Tribute Boosted деген атпен көшірілді. Бұл жаңа нұсқада қосымша ақпаратты көрсетіп, ең жоғары ұпайды арттыратын "Boost Up HUD" сияқты жаңа мүмкіндіктер бар. 2024 жылы Batsugun Steam арқылы PC-де жарық көрді. Порттау және жаңа мүмкіндіктерді Bitwave Games компаниясы жасады.

Қабылдау

Batsugun ойыны алғашқы шығарылымы кезінде жағымды қабылдауға ие болды. Жапонияда Game Machine журналы 1994 жылдың 1 ақпанындағы санында оны сол кездегі ең танымал аркада ойындарының жетіншісі деп тізімдеді. 1994 жылғы сәуірде шыққан Micom BASIC Magazine басылымында ойын танымалдылығы бойынша тоғызыншы орынды иеленді. Gamest журналы бірден-бір ойынға 6-шы "Ең үздік ату ойыны" және 36-шы "Ең үздік кейіпкер '94" сыйлықтарын табыс етті. Жапондық Sega Saturn Magazine оқырмандары Saturn нұсқасына 10 балдық шкала бойынша 8,4 балл берді, ол 245-ші орынға орналасты, бұл үлкен танымалдылықты көрсетеді. Edge журналы Saturn нұсқасын қарап, оны "дизайн тұрғысынан классикалық болмаса да, 2D ойынды көрсетуді аңсағандарды көңіл көшірмейтін" деп бағалады. Австралиядағы Сидней университетінің авторы Марк Р. Джонсон, ойынның алғашқы босының экранда бұрын-соңды көрілмеген көптеген оқтарды көрсеткенін атап өтті. Сонымен қатар, ойын Cho Ren Sha 68K және Eschatos сияқты басқа ойындарға шабыт көзі болды. Batsugun ойынының алғашқы іске қосылғаннан кейін, Toaplan компаниясы 1994 жылдың 31 наурызында жабылуға дейін ату ойындарын жасауды тоқтатты. Әрі қадам ойынды жасау жоспарланған, бірақ ешқашан шығарылмады, алайда Иноуэ бұл ойынға арналған жынысқа негізделген атыс күшінің жұптасу идеясы Progear ойынына енгізілгенін мәлімдеді. Соңғы жылдары, аталған ойын мен Toaplan компаниясының көптеген басқа да IP құқықтары Truxton ойынының жапондық атауымен аталған Tatsujin компаниясына тиесілі болды. Бұл компания 2017 жылы Масахиро Юге құрған және 2022 жылдан бері Embracer Group құрамына кіреді.