Кіріспе
әскери спутниктік жүйе
9К34 Стрела 3 (9К34 Стрела 3, "жебе", НАТО-ның белгілеуі: SA 14 Gremlin) – адаммен тасымалданатын әуе қорғанысы зымыран кешені (MANPADS), бұрынғы 9K32 Стрела 2 (SA 7 Grail) жүйесінің тиімсіздігіне жауап ретінде Кеңес Одағында әзірленген. Зымыран негізінен бұрынғы Стрела 2-ге негізделген, сондықтан дамуы жылдам жүрді. Жаңа қару 1974 жылдың қаңтарында Кеңес әскері қарулануына қабылданды.
Сипаттама
Strela 2-ге қарағанда ең маңызды өзгеріс – жаңа инфрақызыл іздеуші бастың енгізілуі болды. Жаңа іздеуші FM модуляциясы (консканер) принципі бойынша жұмыс істеді, бұл оны бұрынғы AM (спинсканер) іздеушілерге қарағанда кедергіге және алдау шараларына (фальш-мақсаттарға) төмен сезімтал етеді. Ескі AM іздеушілер фальш-мақсаттарға және тіпті ең қарапайым инфрақызыл кедергі таратқыштарға оңай алданып қалған. Жаңа іздеуші сондай-ақ детектор элементін салқындатуды қамтамасыз етті, ол лақтырғышқа бекітілген қысымды азот баллоны арқылы жүзеге асырылды. Салқындату нәтижесінде іздеушінің қорғасын сульфид детектор элементінің сезімталдық диапазоны ұзартылды (салқындатылмаған PbS элементтерінің 2,8 мкм-іне қарағанда 4 мкм-ден сәл артық). Бұл практикада салқынырақ нысаналарды ұзақ қашықтықтан қадағалауға және қолайлы жағдайларда ұшақтардың алдыңғы жарты шарға шабуыл жасауына мүмкіндік берді. Іздеушінің қадағалау жылдамдығы да жақсарды, бұл зымыранға жылдам және жақындап келе жатқан нысаналардың маневрін қадағалауға мүмкіндік берді. Аталған жақсартулардың кері жағы зымыран салмағының артуы болды, бұл бастапқы Strela 2 (SA 7) зымыранының кинематикалық көрсеткіштерінің сәл төмендеуіне әкелді. Баяу, төмен биіктіктегі әуе шабуылдарына қарсы тиімділігі айтарлықтай артты. "Стрела-3" зымырандары 30-дан астам елге экспортталды. Бастапқы "Стрела-3" зымыраны 9M36 болып саналды. "Стрела-3" зымыранының жаңаруы – "Игла" болды. Бұл зымыранның теңіздік нұсқасы НАТО классификациясы бойынша SA N 8 деп аталады.
Ирак
2003 жылғы 22 қарашада Бағдад халықаралық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін Airbus A300 жүк ұшағына Strela 3 зымыраны тиді, бірақ гидравликалық жүйесінен айырылса да қауіпсіз жерге қонды. 2006 жылғы 6 мамырда 847-эскадрильяның Ұлыбритания Корольдік теңіз күштеріне қарасты Westland Lynx AH.7 тікұшағы Басра үстінде Strela 3 зымырасымен атып түсірілді, нәтижесінде бес экипаж мүшесі қаза тауып, үйге құлады.
Грузия
Абхазиядағы соғыс кезінде (1992–1993) 1992 жылғы 14 желтоқсанда грузин армиясының SA-14 зымырандық комплексі ресейлік Ми-8 тікұшағын атып түсірді, нәтижесінде 3 экипаж мүшесі мен 58 жолаушы, олардың басым бөлігі ресейлік босқындар қаза тапты. 1993 жылғы 4 шілдеде грузин әуе күштерінің Су-25 ұшағы Нижняя Ешера үстінде SA-14 зымырандық комплексімен атып түсірілді, сондай-ақ екі тараптан да бірнеше ұшақ SA-14 зымырандық комплексімен атылып түсірілген болуы мүмкін.
Бұрынғы Югославия
1994 жылғы 16 сәуірде ұшақ тасымалдаушыдан жұмыс істейтін 801 теңіз әскери-әуе эскадрильясының британдық Sea Harrier FRS1 ұшағы Боснияда екі Republika Srpska T 55 танкысына шабуыл жасағанда атып түсірілді. Ұшқыш, лейтенант Ник Ричардсон, катапульданып, достық босандық мұсылмандар бақылауындағы аумаққа қонды.
Конго
Зимбабве әуе күштеріне тиесілі Ил-76 ұшағы 1998 жылғы 11 қазанда Екінші Конго соғысы барысында конголық көтерілісшілер қолданған SA-14 зымырандық комплексімен атып түсірілді, салдарынан 40 әскер мен экипаж мүшесі қаза тапты.
Ауғанстан
Солтүстік Альянс қолданатын SA-14 зениттік-ракеталық кешендері Талоқанға қарсы 2000 жылғы талибан шабуылы кезінде 8 МиГ-21 және Су-22 талибандық истребителін атып түсіргені хабарланды.
Түркия
2019 жылдың маусымында Солтүстік Ирактың Хакурк аймағында ПКК-ға тиесілі SA-14 (9К34 «Стрела-3») жеңіл әуе шабуылына қарсы қорғаныс құралы («MANPADS») «Тырнақ» операциясы барысында табылған.