АҚШ-тың жеңілдетілген жер-әуе қорғаныс құралы "Stinger"

Кіріспе

АҚШ-та қолмен тасымалданатын жер-әуе зымыраны

FIM-92 Stinger – американдық қолмен тасымалданатын әуе қорғанысы жүйесі (MANPADS), инфрақызыл басқару жүйесімен жабдықталған жер-әуе зымыраны (SAM) ретінде жұмыс істейді. Оны түрлі құрлық көліктерінен, сондай-ақ тікұшақтар мен дрондардан ауадан-ауаға Stinger (ATAS) ретінде ату үшін бейімдеуге болады. 1981 жылы қолданысқа енгізілді және АҚШ және тағы 29 елдің қарулы күштері қолданады. Оны негізінен Raytheon Missiles & Defense компаниясы шығарады, ал лицензия бойынша Германиядағы Airbus Defence and Space және Түркиядағы Roketsan компаниялары да өндіреді.

Сипаттама

FIM 92 Stinger – бір оператордың иығынан атылатын пассивті жер-әуе ракетасы (әскери стандартты процедурада екі оператор – команда басшысы мен мергенші қажет). Stinger FIM 43 Redeye жүйесін алмастыруға арналған, басты айырмашылығы, Redeye-ден айырмашылығы, Stinger нысананы бастан-ақ анықтай алады, бұл нысананы табу және жою үшін көбірек уақыт береді. FIM 92B зымыранын M1097 Avenger және M6 Linebacker-ден де атуға болады. Сонымен қатар, зымыранды Humvee Stinger тірегінен іске қосуға болады және оны әуе десанттық әскер қолдана алады. Вертолеттен ұшырылатын нұсқасы бар, ол Air to Air Stinger (ATAS) деп аталады. Ракетаның ұзындығы және диаметрі , ал қанаттары бар. Ракетаның салмағы шамамен , ал ұшыру түтігі мен интегралды нысанасы, тұтқасы және досты немесе жауды анықтау (IFF) антеннасы бар зымыранның салмағы шамамен . Оның нысанаға алу қашықтығы 4800 м-ге дейін жетеді және 3800 м-ге дейін төмен биіктіктегі жаудың қауіптерін жоюға болады.

Stinger оператордан қауіпсіз қашықтықта қалдыру үшін кішкентай итергіш қозғалтқышпен іске қосылады, содан кейін негізгі екі сатылы қатты отынмен жұмыс істейтін қозғалтқыш қосылады, ол оны максималды 2.54 Мах (750 м/с) жылдамдыққа дейін үдетеді. Жарылыс бөлігінде HTA 3 (HMX, TNT және алюминий ұнтағының қоспасы) жарылғыш заттары, соққыға сезімтал оқшаулағыш және ұшырылғаннан кейін 17 секундтан соң жұмыс істейтін өзін-өзі жою таймері бар. Зымыранды ату үшін BCU (Батареяны салқындату блогы) тұтқаға енгізіледі. Бұл құрылғы іздеушіні жұмыс температурасына дейін криогендік түрде салқындату үшін жоғары қысымды газ тәрізді аргонды және нысананы анықтау үшін қуат беретін жылу батареясын қамтиды: бір BCU шамамен 45 секунд бойы қуат пен салқындатқышпен қамтамасыз етеді, ал зымыран атылмаған жағдайда тағы біреуін енгізу қажет. BCU-лар қолдану кезінде өте сезімтал және аргонның ағып кетуіне байланысты қызмет ету мерзімі шектеулі. IFF жүйесі IFF сұрақ қою құрылғысының бөлігі болып табылатын, тұтқаның пистолет тұтқасының түбіне қосылатын қайта зарядталатын батареядан қуат алады. Нысанаға бастапқы бағыттау пропорционалды навигация арқылы жүзеге асырылады, содан кейін зымыранды оның құйрық бөлігіне емес, нысананың корпусына бағыттайтын басқа режимге ауысады. Қолданыстағы үш негізгі нұсқасы бар: Stinger Basic, Stinger Passive Optical Seeker Technique (POST) және Stinger Reprogrammable Microprocessor (RMP). Бұл сәйкесінше FIM 92A, FIM 92B және FIM 92C және кейінгі нұсқалары. POST және RMP нұсқаларында екі детектор бар: IR және UV. Бұл оларға тек IR детекторлары бар Redeye және FIM 92A-ға қарағанда нысаналарды қарсы шаралардан жақсы ажыратуға мүмкіндік береді. Қазіргі заманғы шамыраулардың инфрақызыл сәулесі ұшақтың қозғалтқышының түтініне ұқсас болуы мүмкін, бірақ шамыраулар мен реактивті қозғалтқыштар арасындағы ультракөк сәулелік белгіде анық айырмашылық бар. Stinger RMP оның қоректенушіге ROM чипі арқылы жаңа бағдарламалық жасақтаманы жүктеу мүмкіндігіне байланысты осылай аталады. Егер зымыранға жүктеу іске қосылған кезде сәтсіз болса, негізгі функционалдық борттағы ROM-нан жұмыс істейді. Төрт процессорлы RMP-де әр процессор үшін 4 КБ жедел жад бар. Жүктелген код жедел жадтан орындалғандықтан, бос орын аз, әсіресе іздеуші кіріс өңдеуге және нысананы талдауға арналған процессорлар үшін.

The Stinger is launched by a small ejection motor that pushes it a safe distance from the operator before engaging the main two stage solid fuel sustainer, which accelerates it to a maximum speed of Mach 2.54 (750 m/s). The warhead contains of HTA 3 (a mix of HMX, TNT, and aluminium powder) explosive with an impact fuze and a self destruct timer that functions 17 seconds after launch. To fire the missile, a BCU (Battery Coolant Unit) is inserted into the gripstock. This device consists of a supply of high pressure gaseous argon, which is injected into the seeker to cryogenically cool it to operating temperature, and a thermal battery, which provides power for target acquisition: a single BCU provides power and coolant for roughly 45 seconds, after which another must be inserted if the missile has not been fired. The BCUs are somewhat sensitive to abuse and have a limited shelf life due to argon leakage. The IFF system receives power from a rechargeable battery, which is part of the IFF interrogator box, which plugs into the base of the gripstock's pistol grip. Guidance to the target is initially through proportional navigation, then switches to another mode that directs the missile towards the target airframe instead of its exhaust plume. There are three main variants in use: the Stinger Basic, Stinger Passive Optical Seeker Technique (POST), and Stinger Reprogrammable Microprocessor (RMP). These correspond to the FIM 92A, FIM 92B, and FIM 92C and later variants respectively. The POST and RMP variants have a dual detector seeker: IR and UV. This allows it to distinguish targets from countermeasures much better than the Redeye and FIM 92A, which have IR only. While modern flares can have an IR signature that is closely matched to the launching aircraft's engine exhaust, there is a readily distinguishable difference in UV signature between flares and jet engines. The Stinger RMP is so called because of its ability to load a new set of software via ROM chip inserted in the grip at the depot. If this download to the missile fails during power up, basic functionality runs off the onboard ROM. The four processor RMP has 4 KB of RAM for each processor. Since the downloaded code runs from RAM, there is little space to spare, particularly for processors dedicated to seeker input processing and target analysis.

Тарих

Ракета General Dynamics компаниясының 1967 жылғы FIM 43 Redeye-дің жетілдірілген нұсқасын жасау бағдарламасы ретінде басталып кетті. Redeye-дің өндірісі 1969 жылдан 1982 жылға дейін созылды, барлығы шамамен 85 000 дана ракета өндірілді. 1971 жылы АҚШ армиясы бұл бағдарламаны Redeye II ретінде одан әрі дамытуға қабылдады және оған FIM 92 атауы берілді, ал 1972 жылы Stinger деген ат таңдалды. Техникалық қиындықтар сынақтарды қиындатқандықтан, алғашқы иықтан ату 1975 жылдың ортасына дейін күтілді. FIM 92A ракетасының өндірісі 1978 жылы басталды. 1983 жылдан бастап FIM 92A-мен қатар, жаңа іздеу құрылымы бар жетілдірілген Stinger, яғни FIM 92B ракетасы да өндірілді. А және В типтерінің өндірісі 1987 жылы аяқталды, осы кезде шамамен 16 000 ракета жасалды. FIM 92C ракетасын әзірлеу 1984 жылы басталды, ал өндіріс 1987 жылы іске қосылды. Алғашқы үлгілер 1989 жылы майдандық бөлімдерге жеткізілді. C типіндегі ракеталар қайта бағдарламаланатын микропроцессормен жабдықталды, бұл бағдарламалық құралды жаңартуға мүмкіндік берді. Кейінірек жасалған D типіндегі ракеталар қарсы шараларды жеңу қабілетін арттыру мақсатында жетілдірілді, ал D ракетасына жасалған келесі жаңартулар G деп аталды. FIM 92E немесе Stinger RMP Block I ракетасын әзірлеу 1992 жылы басталды және 1995 жылдан бастап жеткізілімдер жүзеге асырылды (кейбір дереккөздерде FIM 92D ракетасы да Block I әзірлемесінің бір бөлігі екені айтылады). Негізгі өзгерістер сенсор мен бағдарламалық құралда болды, бұл ракетаның аз көзге түсетін нысаналарға қарсы тиімділігін арттырды. 2001 жылғы бағдарламалық құралды жаңарту FIM 92F деп аталды. Stinger RMP Block II ракетасын әзірлеу 1996 жылы басталды, мұнда жаңа фокальдық жазықтық сенсор тізімі қолданылды, бұл ракетаның "жоғары кедергілі" ортада тиімділігін арттыруға және ұрыс қашықтығын шамамен 25 000 футқа (7600 м) дейін ұлғайтуға мүмкіндік берді. Өндіріс 2004 жылға жоспарланған, бірақ бюджеттің қысқартылуына байланысты тоқтатылды. 1984 жылдан бері Stinger ракеталары көптеген АҚШ әскери кемелеріне нүктелік қорғаныс үшін беріліп келеді, әсіресе Таяу Шығыс суларында, және үш адамнан тұратын команда Стингерді оқыту немесе техникалық қызмет көрсетумен айналыспағанда басқа да міндеттерді орындай алады. 1993 жылдың қыркүйегінде қызметтен шығарылғанға дейін АҚШ теңіз күштерінде Вирджиния штатындағы Литтл-Криктегі 2-ші Бетчмастер бөлімшесіне кем дегенде бір Стингер артиллериялық отряды бекітілген болатын. Бұл отрядтың теңізшілері ұрыс тобының командирлерінің сұрауы бойынша кемеге екіден төрт теңізшіден тұратын топтармен тасымалдаушы ұрыс топтарына жіберілді.

The missile began as a program by General Dynamics to produce an improved variant of their 1967 FIM 43 Redeye. Production of the Redeye ran from 1969 to 1982, with a total production of around 85,000 missiles. The program was accepted for further development as Redeye II by the U. S. Army in 1971 and designated FIM 92; the Stinger appellation was chosen in 1972. Because of technical difficulties that dogged testing, the first shoulder launch was not until mid 1975. Production of the FIM 92A began in 1978. An improved Stinger with a new seeker, the FIM 92B, was produced from 1983 alongside the FIM 92A. Production of both the A and B types ended in 1987 with around 16,000 missiles produced. The replacement FIM 92C began development in 1984, and production began in 1987. The first examples were delivered to frontline units in 1989. C type missiles were fitted with a reprogrammable microprocessor, allowing for incremental firmware updates. Later missiles designated D received improvements to improve their ability to defeat countermeasures, and later upgrades to the D were designated G.

The FIM 92E or Stinger RMP Block I was developed from 1992 and delivered from 1995 (certain sources state that the FIM 92D is also part of the Block I development). The main changes were again in the sensor and the software, improving the missile's performance against low signature targets. A software upgrade in 2001 was designated FIM 92F. The development of the Stinger RMP Block II began in 1996 using a new focal plane array sensor to improve the missile's effectiveness in "high clutter" environments and increase the engagement range to about 25,000 feet (7,600 m). Production was scheduled for 2004, but was cancelled due to budget cuts. Since 1984 the Stinger has been issued to many U. S. Navy warships for point defense, particularly in Middle Eastern waters, with a three man team that can perform other duties when not conducting Stinger training or maintenance. Until it was decommissioned in September 1993, the U. S. Navy had at least one Stinger Gunnery Detachment attached to Beachmaster Unit Two in Little Creek Virginia. The sailors of this detachment would deploy to carrier battlegroups in teams of two to four sailors per ship as requested by Battle Group Commanders.

Ауыстыру

Бастапқы Стингердің қайта бағдарламаланатын микропроцессоры 2023 жылы қолданыстан шықты, ал қызмет мерзімін ұзарту I блогын 2030 жылға дейін қолданыста ұстайды. Қару-жарақтардың қолданыстан шығуына байланысты азаюымен, 2020 жылдың 10 қарашасында АҚШ Армиясы MANPADS-ты ауыстыру үшін ақпарат сұранысын жариялады. Жаңа жүйе IM SHORAD-та қолданылатын Stinger Vehicle Universal Launcher-мен үйлесімді болады және тұрақты және айналмалы қанатты ұшақтарды, сондай-ақ 2 және 3 топтағы БПҰ-ларды Stinger-ден кем емес немесе одан да жақсы жеңе алады. 2026 жылға дейін 8000-ға дейін зымыранға келісімшарт жасау жоспарлануда. Қызығушылық танытқан компанияларға ақпарат сұранысы 2022 жылдың сәуірінде ғана жіберілді, ал RTX және Lockheed Martin 2023 жылдың қыркүйегінде Stinger-ді ауыстыруды бәсекелі түрде әзірлеуге таңдалды. Рейтер агенттігінің хабарлауынша, АҚШ үкіметі Украинаға жіберілген қорды толықтыру үшін жалпы құны 687 миллион доллар болатын 1468 "Стингер" зымыранына келісімшартқа қол қойды. 2023 жылдың қаңтарында АҚШ Армиясы 2025 жылға қарай Стингер өндірісін айына 60 зымыранға дейін ұлғайтуды күтетінін мәлімдеді, бұл қазіргі көрсеткіштен 50% жоғары. Екі детекторлы жиналым (DDA) қайта жобаланады, себебі бұрынғы DDA бөлігі енді өндірілмейді. Ескі DDA өндірісте қолданыла береді, қорлар таусылғанша, бұл 2026 жылға дейін күтілуде, осы кезде жаңа компоненттері бар Stinger-лерді жеткізу басталады.

Нұсқалар

Ауадан ауаға қарсы ракета (ATAS): Қысқа қашықтықтағы ауадан ауаға қарсы ракета ретінде қолданылады. Жүйе негізінен шабуылдық тікұшақтарға арналған. FIM 92A: Stinger Basic: Негізгі модель. FIM 92B: Stinger POST: Бұл нұсқада инфрақызыл іздеуші басы, розеткалық сканерлеуді пайдаланатын біріктірілген IR/UV іздеушімен ауыстырылды. Бұл жаудың қарсы шараларына (шашыратушылар) және табиғи бұзылыстарға айтарлықтай жоғары төзімділікке қол жеткізді. 1981 жылдан 1987 жылға дейін өндірілді; барлығы 600 зымыран өндірілді. FIM 92C: Stinger RMP: Қозғалыс кедергісіне төзімділік қуаттырақ цифрлық компьютерлік компоненттерді қосу арқылы тағы да арттырылды. Сонымен қатар, зымыранның бағдарламалық жасақтамасын жаңа қарсы шараларға тез және тиімді жауап беру үшін қысқа мерзімде қайта құруға болады. 1991 жылға дейін тек АҚШ армиясы үшін 20 000-ға жуық дана шығарылды. FIM 92D: Бұл нұсқада кедергіге төзімділікті арттыру үшін әртүрлі өзгерістер жасалды. FIM 92E: Stinger—RMP Block I: Жаңа айналу сенсоры мен қайта қарастырылған басқару бағдарламалық жасақтамасын қосу арқылы ұшу мінез-құлқы айтарлықтай жақсарды. Сонымен қатар, кішкентай нысаналарға, мысалы, дрондарға, зымырандарға және жеңіл барлау тікұшақтарына қарсы тиімділік жақсарды. Алғашқы жеткізілімдер 1995 жылы басталды. АҚШ-тың Стингер зымырандарының басым бөлігі осы нұсқамен ауыстырылды. FIM 92F: E нұсқасының және қазіргі өндіріс нұсқасының одан әрі жетілдірілуі. FIM 92G: D нұсқасының нақтыланбаған жаңартуы. FIM 92H: D нұсқасы, E стандартына жаңартылған. Stinger—RMP Block II: Бұл нұсқа E нұсқасына негізделген жоспарланған даму болды. Жаңартуларға AIM 9X-тен алынған бейнелеу инфрақызыл іздеуші басы кірді. Бұл өзгерістердің арқасында анықтау қашықтығы мен кедергіге төзімділік едәуір арттырылуы тиіс болды. Сондай-ақ, ұшақ корпусын өзгерту қашықтықты айтарлықтай арттыруға мүмкіндік берер еді. Зымыран сынақ кезеңіне жеткенімен, 2002 жылы бюджеттік себептермен бағдарлама тоқтатылды. FIM 92J: Блок I зымыранды жаңарту, ескірген компоненттерді ауыстыру арқылы қызмет ету мерзімін қосымша 10 жылға ұзарту. Жаңартуларға жақындығынан жарғыш бөлімі кіреді, ол ұшқыштарға қарсы тиімділікті арттыру үшін нысананы анықтау құрылғысымен жабдықталған, жаңа ұшу қозғалтқышы және газ генераторы патроны, сондай-ақ шығыр сақиналары мен интегралды құрғату патрондары үшін жаңа жобалар кіреді. FIM 92K: FIM 92J нұсқасы, нысананы көздеу үшін зымыранның өз іздеушісін емес, көліктің дерек байланысын пайдалану үшін жасалған. ADSM: Пассивті радиолокациялық іздеушімен жабдықталған, радиолокациялық толқындарды таратушыларға қарсы қолдануға арналған тоқтатылған эксперименттік нұсқа. Бағдарлама 1983 қаржы жылында басталды және соңғы есеп 1986 жылдың 3 желтоқсанында жарияланды.

Air to Air Stinger (ATAS): Used as short range air to air missile. The system is mainly designed for attack helicopters. FIM 92A: Stinger Basic: The basic model. FIM 92B: Stinger POST: In this version, the infrared seeker head was replaced by a combined IR/UV seeker that utilized rosette scanning. This resulted in achieving significantly higher resistance to enemy countermeasures (flares) and natural disturbances. Production ran from 1981 to 1987; a total of 600 missiles were produced. FIM 92C: Stinger RMP: The resistance to interference was increased again by adding more powerful digital computer components. Moreover, the software of the missile could now be reconfigured in a short time in order to respond quickly and efficiently to new types of countermeasures. Until 1991, some 20,000 units were produced for the U. S. Army alone. FIM 92D: Various modifications were continued with this version in order to increase the resistance to interference. FIM 92E: Stinger—RMP Block I: By adding a new rollover sensor and revised control software, the flight behavior was significantly improved. Additionally, the performance against small targets such as drones, cruise missiles and light reconnaissance helicopters was improved. The first deliveries began in 1995. Almost the entire stock of U. S. Stinger missiles was replaced by this version. FIM 92F: A further improvement of the E version and the current production version. FIM 92G: An unspecified upgrade for the D variant. FIM 92H: Indicates a D variant that has been upgraded to the E standard. Stinger—RMP Block II: This variant was a planned developed based on the E version. The improvements included an imaging infrared seeker head from the AIM 9X. With this modification, the detection distance and the resistance to jamming was to be greatly increased. Changes to the airframe would furthermore enable a significant increase in range. Although the missile reached the testing phase, the program was dropped in 2002 for budgetary reasons. FIM 92J: Block I missile upgrade to replace aging components to extend service life an additional 10 years. Upgrades include a proximity fuze warhead section, equipped with a target detection device to increase effectiveness against unmanned aerial vehicles, a new flight motor and gas generator cartridge, as well as new designs for the o rings and integral desiccant cartridge. FIM 92K: Variant of FIM 92J designed to use a vehicle datalink rather than the missile's own seeker for targeting. ADSM: : Cancelled experiment variant fitted with a passive radar seeker, designed to be used against radar wave transmitters. The program began in FY 1983 and a final report was issued 3 December 1986.

Фолкленд соғысы

Стингердің жауынгерлік дебюті Ұлыбритания мен Аргентина арасындағы Фолкленд соғысында болды. Соғыс басталғанда, британдық әскердің Арнайы Әуе Қызметі (SAS) жасақтарына құпия түрде алты зымыран берілді, бірақ оларды қолдану бойынша аз ғана нұсқау алған. Жүйе бойынша оқытылған және басқа әскерлерді оқытуға тиіс болған SAS әскерінің жалғыз адамы 19 мамырда тікұшақ апатында қаза тапты. Дегенмен, 1982 жылғы 21 мамырда SAS сарбазы Аргентинаның Пукара жердегі шабуылдаушы ұшағын Стингер зымыранымен атып түсірді. 30 мамырда, шамамен сағат 11:00-де, Кент тауының маңында Aérospatiale SA 330 Puma тікұшағы тағы бір зымыранмен, сондай-ақ SAS-тың атысымен құлады. Аргентинаның Ұлттық Жандармериясының арнайы күштерінің алты адамы қаза тауып, тағы сегізі жараланды. Фолкленд соғысы кезінде екі тараптан да қолданылған негізгі MANPADS – Blowpipe зымыраны болды.

Ауғанстандағы Кеңес соғысы

1985 жылдың соңында Free the Eagle сияқты бірнеше топтар ЦРУ-ның совет-афған соғысында моджахедтерді қолдау үшін жеткілікті шара қабылдамай отырғанын айтып, пікір таластыңға бастады. Майкл Пиллсбери, Винсент Каннистраро және басқалар ЦРУ-ға үлкен бюрократиялық қысым көрсетіп, көтерілісшілерге "Стингер" беруді талап етті. Бұл идея даулы болды, себебі сол кезге дейін ЦРУ түрлі себептермен АҚШ соғысқа тікелей қатыспағанын көрсетуге тырысып келді. Осы уақытқа дейін жеткізілген қару-жарақтардың бәрі АҚШ-та жасалмаған, оның ішінде Қытай мен Египетте жасалған Калашников автоматтары болды. "Циклон" операциясының аясында ЦРУ соңында Ауғанстандағы моджахедтерге 500-ге жуық "Стингер" (кейбір дереккөздер 1500-2000 дейін) және 250 пулеметтік орнату құрылғысын жеткізді. "Стингердің" соғыс нәтижесіне тигізген әсері күмәнді, әсіресе тактикалық майдандағы әсерді стратегиялық деңгейдегі шегінумен салыстыруда, және біріншісі екіншісіне қаншалықты әсер еткендігі туралы мәселе даулы. Бұл пікірді Йосеф Боданский де қолдады. Кеңес, кейіннен ресейлік дереккөздер соғысты стратегиялық тұрғыдан аяқтау үшін "Стингердің" роліне аса мән бермеді. 1993 жылғы АҚШ әуе қорғанысы артиллериясының жылнамасына сәйкес, моджахедтер "Стингерді" қолданып, шамамен 340 ұрыста 269 ұшақты жоқ қылды, бұл 79% тиімділік деңгейін көрсетті. Егер бұл есеп дұрыс болса, онда Ауғанстандағы 451 совет ұшағының құлауының жартысынан астамы "Стингердің" есебінен болған. Пәкістан армиясы жаудың ұшақтарына 28 "Стингер" атып, бірақ ешқайсысын түсіре алмады. Александр Прохановтың мәліметтерін пайдаланған Крилдің айтуынша, "Стингер" – "шешімді момент" болды. Басқа бір дереккөз (Джонатан Стил) "Стингердің" советтік тікұшақтар мен шабуылдық ұшақтарды жоғарыдан бомбалауға мәжбүр еткенін, бірақ қытайдың ауыр пулеметтері мен басқа да қарапайым әуе шабуылына қарсы қару-жарақтан көп ұшақты түсірмегенін мәлімдеді. Соңғы "Стингерлер" 1988 жылы Иранға сату туралы хабарлар көбейгеннен кейін және Мәскеумен қарым-қатынастың жақсаруына байланысты жеткізілді. 1989 жылы Кеңес Одағы Ауғанстаннан шыққаннан кейін АҚШ "Стингер" зымырандарын қайта сатып алуға тырысты, 1990 жылы шамамен 300 зымыранды (әрқайсысы 183 300 АҚШ долларынан) қайта сатып алу үшін 55 миллион долларлық бағдарлама іске қосылды. АҚШ үкіметі жеткізілген "Стингерлердің" көп бөлігін қайта жинады, бірақ 1996 жылға қарай шамамен 600-ы із-түзсіз жоғалып кетті және кейбіреулері Хорватия, Иран, Шри-Ланка, Катар және Солтүстік Кореяға жетті. ЦРУ мәліметінше, АҚШ 1988 жылдың тамызында Катардан "Стингер" зымырандарын қайтаруды талап еткен. Уилсон кейінірек CBS телеарнасына "азаматтық ұшақтың "Стингерден" зардап шегуінен қатты қорқып өмір сүргенін" айтты, бірақ кеңестіктерді жеңу үшін "Стингерді" ұсынғанына өкінуі жоқ еді. Ауғанстандағыдай, жаулық аяқталғаннан кейін зымырандарды қайта табуға жасалған әрекеттер толыққанды нәтиже бермеді. "Стингердің" батареясы төрт-бес жылға дейін қызмет етеді, сондықтан 1980-ші жылдары жеткізілген кез келген батарея қазірде жұмыс істемейді, бірақ Сирия азаматтық соғысы кезінде көтерілісшілер әртүрлі батареяларды, соның ішінде автомобиль батареяларын, бірнеше MANPADS модельдері үшін қуат көзі ретінде пайдаланудың қаншалықты оңай екенін көрсетті.

In late 1985, several groups, such as Free the Eagle, began arguing the CIA was not doing enough to support the Mujahideen in the Soviet–Afghan War. Michael Pillsbury, Vincent Cannistraro, and others put enormous bureaucratic pressure on the CIA to provide the Stinger to the rebels. The idea was controversial because up to that point, the CIA had been operating with the pretense that the United States was not involved in the war directly, for various reasons. All weapons supplied up to that point were non U. S. sourced weapons, including Kalashnikov style assault rifles made in China and Egypt. As part of Operation Cyclone, the CIA eventually supplied nearly 500 Stingers (some sources claim 1,500–2,000) to the Mujahideen in Afghanistan, and 250 launchers. The impact of the Stinger on the outcome of the war is contested, particularly in the translation between the impact on the tactical battlefield to the strategic level withdrawal, and the influence the first had on the second. This opinion was shared by Yossef Bodansky. Soviet, and later, Russian, accounts give little significance to the Stinger for strategically ending the war. According to the 1993 US Air Defense Artillery Yearbook, the Mujahideen gunners used the supplied Stingers to score approximately 269 total aircraft kills in about 340 engagements, a 79% kill probability. If this report is accurate, Stingers would be responsible for over half of the 451 Soviet aircraft losses in Afghanistan. The Pakistan Army fired 28 Stingers at enemy aircraft with no kill. According to Crile, who includes information from Alexander Prokhanov, the Stinger was a "turning point". Another source (Jonathan Steele) states that Stingers forced Soviet helicopters and ground attack planes to bomb from higher altitudes with less accuracy, but did not bring down many more aircraft than Chinese heavy machine guns and other less sophisticated anti aircraft weaponry. The last Stingers were supplied in 1988 after increasing reports of fighters selling them to Iran and thawing relations with Moscow. After the 1989 Soviet withdrawal from Afghanistan, the U. S. attempted to buy back the Stinger missiles, with a $55 million program launched in 1990 to buy back around 300 missiles (US$183,300 each). The U. S. government collected most of the Stingers it had delivered, but by 1996 around 600 were unaccounted for and some found their way into Croatia, Iran, Sri Lanka, Qatar, and North Korea. According to the CIA, already in August 1988 the U. S. had demanded from Qatar the return of Stinger missiles. Wilson later told CBS he "lived in terror" that a civilian airliner would be shot down by a Stinger, but he did not have misgivings about having provided Stingers to defeat the Soviets. As in Afghanistan, efforts to recover missiles after the end of hostilities proved incomplete. The battery of a Stinger lasts for four or five years, so any battery supplied in the 1980s would now be inoperative but during the Syrian Civil War, insurgents showed how easily they switched to different batteries, including common car batteries, as power sources for several MANPADS models.

Ливияның Чадқа басып кіруі

Француз армиясы Чадтағы операциялар үшін 1983 жылы сатып алынған 15 оқ ату орны мен 30 зымыранды пайдаланды. 35-ші парашюттік артиллерия полкі 1987 жылдың 10 қыркүйегінде Ливия бомбалау кезінде сәтсіз атыс жасады және 1988 жылдың 7 шілдесінде "Геркулес" көлік ұшағын атып түсірді. Ливия Африка елінің солтүстік бөлігін басып алған кезде, Чад үкіметі АҚШ-тан "Стингер" зымырандарын алды. 1987 жылдың 8 қазанында Чад күштері атып түсірген FIM 92A зымыранымен Ливияның Су-22МК ұшағы атып түсірілді. Ұшқыш, капитан Дия әл-Дин, катапульданып, тұтқынға алынды. Кейіннен Франция үкіметі оған саяси баспана берді. Құтқару операциясы кезінде FIM 92A зымыранымен Ливияның МиГ-23МС ұшағы атып түсірілді.

Тәжікстан азаматтық соғысы

1992–1997 жылдардағы тәжік азамат соғысы кезінде Ауғанстаннан әрекет еткен тәжік исламист оппозициялық күштері Ресей мен Өзбекстанның Душанбедегі үкіметті қолдау мақсатымен жүргізген қарқынды әуе шабуылына тап болды, бұл шабуылдар шекаралық және шекарадан тыс шабуылдарды да қамтыды. Осы операциялардың бірінде 1993 жылғы 3 мамырда оппозиция тарапынан атылған "Стингер" зымыратымен "Сухой Су-24М" ұшағы құлатылды. Екі ресейлік ұшқыш құтқарылды.

Чечен соғысы

Ресейлік шенеуніктер бірнеше рет чечендік жасақтар мен бүлікшілердің АҚШ-та жасалған Стингер зымырандарына ие екенін мәлімдеді. Олар өздерінің кейбір әуе кемелерінің жоғалуын американдық МАНПАД-тарға байланыстырды. Мұндай зымырандардың болуы фотосуреттер арқылы расталды және олар Ауғанстаннан контрабанда арқылы Грузия арқылы өткен жолдардан келгендігі айтылды. Екінші Чечен соғысы кезінде бір Су-24 ұшағы Стингер зымыранымен атып түсірілген деп саналады.

Шри-Ланкадағы азаматтық соғыс

Тамил Иламның азат ету жолбарыстары бір немесе бірнеше "Стингер" зениттік құралдарын, мүмкін бұрынғы моджахедтер қорындарынан алған, және кем дегенде біреуін 1997 жылдың 10 қарашасында Шри-Ланка Әуе күштерінің Ми-24 тікұшағын түсіру үшін қолданды.

Америка Құрама Штаттары

2000 жылы АҚШ-тың қару-жарақ тізімінде 13 400 зымыран болды. Бағдарламаның жалпы құны 7 281 000 000 долларды құрайды. АҚШ Құпия қызметінің Президентті қорғау үшін Stinger зымырандарына ие екендігі туралы әңгімелер тарады, бұл пікір ешқашан жоққа шығарылмады; алайда, АҚШ Құпия қызметінің жоспарлары шабуыл болған жағдайда Президентті қауіпсіз жерге көшіруге басымдық береді, ұшақты түсірудің орнына, себебі зымыран (немесе нысана ұшағының қирандылары) бейкүнә адамдарға зиян келтіруі мүмкін. 1980 жылдары Stinger зымыраны АҚШ-қа жақын түрлі партизандық күштерді қолдау үшін пайдаланылды, атап айтқанда Ауғанстан моджахедтерін, Ливияның басқындығына қарсы Чад үкіметін және Анголаның UNITA ұйымын. Никарагуалық контралар Сандинист үкіметінің қанатты ұшақтары болмағандықтан Stinger зымырандарымен қамтамасыз етілмеді, сондықтан бұрынғы буын FIM 43 Redeye жеткілікті деп есептелді. 2020 жылдың 27 ақпанында, Сирия режимі (Ресей, Иран және Хезболла қолдауымен) 2019 жылдың желтоқсан айында бастаған солтүстік-батыс шабуылы кезінде Ресей және Сирия әуе күштері (көбінесе Ресейдің Су-34 және Сирияның Су-22 ұшақтары деп хабарланды) Идлиб маңында түрік әскери колоннасына шабуыл жасап, 36 түрік сарбазын қаза қылды. Сол күні, түрік сарбаздарының (Сириялық оппозиция күштерді қолдап) Roketsan өндірісіндегі Stinger зымыранына ұқсайтын қаруды Ресей немесе Сирия ұшақтарына (немесе екеуіне де) атқандарының видеожазбасы пайда болды.

Елдер

Ауғанстан Ислам Республикасы: Ауғанстан моджахедтері қолданады. Бұрын Ауғанстандағы SASR қолданған. Әскер және теңіз жаяу әскері қолданады. Пакистан армиясында 350 дана қызмет етеді. 2021 жылы Португалия армиясы жаңа зымырандар мен оқшаулау құралдарын сатып алды. Әуе күштері қолданады. Рокетсан лицензиясы бойынша өндірілген "Стингер" зымырандары. "Stinger Air Defense Guided Missile System European Common Production Program" бағдарламасы аясында 4800-нен астам "Стингер" зымыраны жеткізілді. 2000 жылдың шілдесінде қосымша 1000 "Стингер" зымыраны қажет екені анықталды және 2003 жылы жеткізілімдер аяқталды. Литва мен Латвия АҚШ Мемлекеттік департаментінен бекіту алғаннан кейін Украинаға өздерінің қорындағы "Стингер" зымырандарының белгісіз мөлшерін жіберді. Нидерланды Украинаға 200 "Стингер" зымыранын жеткізеді. Германия 500 "Стингер" зымыраны жеткізеді. 2022 жылдың 16 наурызында АҚШ бұрын 600-дан астам зымыран жеткізілгеннен кейін қосымша 800 "Стингер" зымыраны жеткізілетінін хабарлады. Италия 2022 жылдың көктемінен бастап белгісіз мөлшерде "Стингер" зымырандарын жіберді.