Кіріспе

Баллистикалық зымыранға қарсы AST USFT#2 сынағы бір айдан кейін, 26 тамызда NAS Point Mugu орталығында өткізілді. Бұл сынақ "Arrow" жүйесінің, бөлінетін баллистикалық зымыранның жарылғыш бөлігін анықтау мүмкіндігін тексеруге бағытталған. Жүйе нақты нысананы анықтады, бірақ техникалық бұзушылық оның нысананы жою үшін маневр жасауына кедергі келтірді, нәтижесінде сынақ тоқтатылды. "Arrow" жүйесінің толыққанды сынағы 2005 жылдың желтоқсан айында жаңартылды, онда жүйе белгісіз, бірақ рекордтық ең төмен биіктікте нысананы сәтті жойды.

3-бөлім

2007 жылдың 11 ақпанында "Арроу-2" блогы 3 баллистикалық зымыранды жоғары биіктікте имитациялаған "Қара көбелек" нысаналық зымыранын сәтті ұстап, жойды. Келесі блок прототипі 2007 жылдың 26 наурызында оның ұшу және өнімділік туралы мәліметтерді жинау мақсатымен нысанасыз ұшырылды, аппараттық және электроникалық құралдарына белгілі бір өзгерістер енгізіліп, өндіріс құны шамамен 20 пайызға төмендетілді. IMDO-ның сол кездегі директоры Ариех Херцог: "Біздің "Arrow" операциялық жүйеміз, әсіресе Иран мен Сирияда, Таяу Шығыстағы барлық операциялық қауіптермен күресе алады" деді.

4-блок

2008 жылдың 15 сәуірінде "Arrow" қару жүйесі жаңа нысанаға бағытталған зымыранды, сондай-ақ, хабарлама бойынша, Иранның "Шахаб-3" зымыранын сәтті анықтап, имитациялық жойғыш шабуыл жасады. 2008 жылдың қыркүйегінде Израиль қорғаныс күштері "Көк көбелекке" қарсы "Arrow-2" блогының 4-ші нұсқасын сынақтан өткізуге тырысты. Бірақ, ұшырылғаннан кейін қысқа уақыттан кейін нысана зымыраны бұзылып, жаттығу тоқтатылды. Ақырында, 2009 жылдың 7 сәуірінде "Arrow 2" блогының 4-ші нұсқасы "Blue Sparrow" нысанасына қарсы сәтті сынақтан өтті. "Нысананы іздеу жақсы жұмыс істеді, бірақ радардың ұрыс басқару орталығына жіберген траекториялық ақпараты қате көрсетіп, біздің белгіленген қауіпсіздік шегінен шығатынымызды көрсетті, сондықтан миссия тоқтатылды", - деді бағдарламаның өкілі. Бұл сәтсіздік жоспарланған сынақтың алдында болған екі бұрынғы сәтсіздіктен кейін орын алды, алғашқы сынақ 17 шілдеге жоспарланған болатын. Алғашқы әрекет C 17 ұшағындағы техникалық ақаулық салдарынан тоқтатылды, ал 20 шілдеде жоспарланған әрекет "Arrow" жүйесінің маңызды бөлігіне жеткілікті қуат бермейтін электр батареясының істен шығуына байланысты күшін жойды. Тест кеңінен сәтсіздікке ұшырады деп есептелді.

2011 жылдың 22 ақпанында "Arrow" жүйесі ұзақ қашықтықтағы нысананы сәтті жойды. Сынақ "Arrow 2" жойғышының ажырату қабілетін жақсартуға арналған жаңа 4-ші блок нұсқаларын растады. Бұл нысананы толық жойған тіке соққы болды. Арие Герцогтың сөзіне сәйкес, 4-ші блоктың жаңартулары "аспандағы оқиғаларды ажырату процесін және жағдайды жақсырақ бақылау үшін нысана туралы мәліметтерді беруді жақсартады". 2014 жылдың 9 қыркүйегінде Жерорта теңізінде операциялық жүйенің 4.1 блогымен жойғыш сынақ жүргізілді. Нәтижелер нақты болған жоқ және деректер толық талданғанға дейін солай қалды. 2015 жылдың ақпанында IMDO-ның бір өкілі сынақтың сәтті өтті, бірақ нысананы шамадан тыс жіберіп алғанын мойындады.

5-ші блок

2011 жылдың сәуірінде IMDO толық Arrow жүйесіне жаңа 5-блок жаңартуының бастапқы нұсқасын ұсынды, ол төменгі деңгейдегі Arrow 2 және экзосфералық Arrow 3-ті бірыңғай ұлттық зымыранға қарсы қорғаныс жүйесіне біріктіруді көздейді. Арие Герцогтың сөзіне сәйкес, жоспарланған 5-блокқа жаңа жер және әуе сенсорлары, басқару-бақылау жүйесі және жаңа нысаналық зымыран – Silver Sparrow кіреді.

Жоспарланған 5-блок қолданыстағы Super Green Pine радарының AN/TPY 2 радарымен және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминецтеріндегі баллистикалық зымыранға қарсы радарларды басқарумен жұмыс істеуі үшін оңтайландырылады. АҚШ радарлары Израиль мен АҚШ-тың аймақтағы нысаналары шабуылға ұшыраған жағдайда жабық циклды операцияларды қолдау үшін пайдаланылады.

Қатысу

1986 жылғы бастапқы жоспар бойынша, "Ароу" жүйесі 1995 жылы қызметке түсуі керек еді. Эйн Шемер әуежайында екінші батареяны орналастыру жоспарланған. 2012 жылға қарай Израиль қорғаныс күштері (IDF) 50 дана сатып алуды жоспарлады. Хабарлама бойынша, екі "Green Pine" радарымен бірге бір "Great Pine" радары орналастырылған. Жаңа батарея 2012 жылы елдің орталық аймағында пайдалануға берілуі күтілді. Jane's Defence Weekly басылымының мәліметінше, кейбір дереккөздер жаңа "Arrow 2" батареясы 2012 жылы Израиль әуе күштерінің Тал-Шахар базасында, Иерусалим мен Ашдодтың арасында, Бейт-Шемеш қаласының жанында іске қосылғанын көрсетеді.

Экспорт

Израильден басқа ешбір ел толық "Arrow" жүйесін сатып алған жоқ, бірақ Үндістан 2005 жылдың тамызына дейін үш "Green Pine" радарына ие болып, оларды орналастырды. Үндістан үкіметі 1999 жылдан бері "Arrow" жүйесін сатып алуға тырысып келеді. АҚШ ресми тұлғалары бұл сатылым Зымырандық Технологияны Бақылау Режимін (MTCR) бұзатынын мәлімдеді. Түркия да 1 миллиард доллардан астам құны бар зымыранға қарсы әуе қорғаныс жүйесін сатып алуды жоспарлап отыр. "Arrow" әлеуетті кандидат ретінде қарастырылды, бірақ саяси себептермен қабылданбады. Бұрын Ұлыбритания, Жапония және Сингапур "Arrow" жүйесінің әлеуетті шетелдік клиенттері ретінде талқыланған. Өз үкіметтерінен маркетингтік келісім алған АҚШ-Израиль өнеркәсіптік тобы Оңтүстік Кореяға "Arrow" жүйесін ұсынуды жоспарлап отыр. Бұл келісімнің құны 1 миллиард доллардан аспауы мүмкін емес. АҚШ үшін "Arrow" маңызды техникалық және операциялық мәліметтерді қамтамасыз етті. "Arrow" жүйесі Еуропадағы АҚШ-тың баллистикалық қорғаныс қабілетіне енгізілуде. 2015 жылдың қазанына қарай, Перс шығанағы ынтымақтастық кеңесі (GCC) елдері өздері үшін "Arrow" жүйесін сатып алуға қызығушылық танытты. 2022 жылдың ақпанында басталған Украинаға Ресейдің басып кіруіне байланысты, Германия үкіметі Бундесвер үшін "Arrow 3" жүйесін сатып алуды қарастырып жатыр. Нарықта қолжетімді болғандықтан, ол Германияда 2025 жылдың басында қолданысқа енгізілуі мүмкін. Зымырандық қорғаныс қалқаны үшін "Super Green Pine" зымырандық радар жүйелері Германиядағы үш нысанда орнатылады, олар деректерін Уэдемдегі Біріктірілген Әуе Операциялары орталығына жібереді. Германияның "Arrow" батареялары Польша, Румыния және/немесе Балтық елдерін де қамтуы мүмкін. Сосед елдер қосымша "Arrow 3" зымырандарын сатып алуға мәжбүр болады, ал радарлық суретті неміс әскері қамтамасыз етеді. "The Jerusalem Post" газетінің 2022 жылғы 5 сәуірдегі хабарламасына сәйкес, Израиль мен АҚШ Германияға "Arrow 3" жүйесін сату туралы принциптік келісімге келді. 2023 жылдың маусым айында Германия Бундестагы Германия Әуе күштері үшін "Arrow 3" жүйесін сатып алуды мақұлдады. Жеткізілімдер 2025 жылдың соңында күтілуде.

Пайдалану тарихы

2017 жылдың 17 наурызында "Arrow" зымыралы алғашқы операциялық қимылын жасады – Израиль ұшағына бағытталған Сирияның S-200 зымырасын құлатты. Әуе күштерінің жоғары лауазымды офицері бұл ерекше кездесудің, жер-әуе зымыранының ұсталуының операциялық контекстін түсіндірді. Офицердің сөзіне қарағанда, S-200 зымырасы "баллистикалық қауіп сияқты" қимылдады, "биіктігі, қашықтығы және баллистикалық траекториясы" "Arrow-2" зымырасының жоюға арналған "Scud" класындағы нысаналарын еске түсірді. 2023 жылдың 31 қазанында "Arrow-2" зымырасы Йемендегі хуситтерден Израильге ұшырылған ұзақ қашықтықты баллистикалық зымыраны ұстады. Бұл "Arrow-2" зымырасының соғыс кезінде алғаш рет қолданылуы және сәтті ұсталуы болды. 2023 жылдың 9 қарашасында Израильдің ең жетілген әуе қорғаныс жүйесі "Arrow-3" елдің оңтүстік қаласы Эйлатқа қарай ұшырылған "Ghadr-110" зымырасын сәтті құлатты, деп Қорғаныс министрлігі мен Израиль қорғаныс күштері (IDF) хабарлады. 2024 жылдың 13 сәуірінде "Arrow" зымыран қорғаныс жүйесі Иранның "Шын уәде" операциясы барысында ұзақ қашықтықты баллистикалық зымырандарды құлатты. Иранның шабуылына 120 баллистикалық зымыран, 170 шабуылдық дрон және 30 қанатты зымыран кірді, олардың барлығы Израильге бағытталған. "Arrow" жүйесінің зымырандарды сәтті ұстауы, АҚШ, Ұлыбритания және Францияның халықаралық қолдауымен бірге, басқа да зымыранға қарсы қорғаныс жүйелерімен үйлесімді түрде жүргізілген қорғаныс шараларының бөлігі болды, бұл Израиль аумағындағы ауыр зардаптар мен құрбандардың алдын алуға мүмкіндік берді.