Жақын достардың сынағы немесе миллион долларлық тәуекел

Кіріспе

1993 жылы Адриан Лайнның американдық драмалық фильмі.

Майкл Тадросс

Фильм сыншылардан сюжетінің ойдан шығарылғандығы мен ықпалсыздығы үшін көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Сонымен қатар, фильмнің идеясы проституцияны және әйелдерді мүлік ретінде қарауды қолдайды деген пікір тудырып, феминистер арасында дауға себеп болды. Бұған қарамастан, фильм кассада сәтті болды және $38 миллиондық бюджетпен әлем бойынша шамамен $267 миллион табыс әкелді, 1993 жылдың ең табысты фильмдерінің алтыншысы атанды.

Сюжет

Дэвид пен Диана Мерфи Калифорнияда тұратын мектептегі сүйікті жұбайлар. Диана жылжымайтын мүлік агенті болып жұмыс істейді, ал Дэвид армандайтын үйін жобалап, өзін сәулетші ретінде танытуға үміттенеді. Ерлі-зайыптылар бар нәрселерін Дэвидтің жобасына салады, Санта-Моникадағы жағажайдағы мүлікті сатып алып, құрылыс жұмыстарын бастайды, бірақ дағдарыс Диананы сатуға үйсіз қалдырады, ал Дэвид жұмыссыз қалады. Олар жерлерін қайтарып алудан құтқару үшін 50 000 долларға мұқтаж болғандықтан, ақшаны жеңуге бел буып, Лас-Вегасқа сапар шегеді. Казинода Диана миллиардер Джон Гейдждің назарына түседі, ал Дэвид құмар ойындарда 25 000 доллардан астам ұтып алады. Диана жеңіске жеткендерін көріп, ақшаға қарамастан, Дэвидті жақсы көретінін айтады. Келесі күні олар рулеткада бәрін жоғалтады; казинодан шығып, олар Гейдждің баккара ойнағанын көруге жиналған көпшілікті байқайды. Гейдж Дианадан өзіне сәттілік тілеуін сұрайды, ол оның 1 миллион долларлық ставкасында жеңіске жетеді. Алғыс ретінде Гейдж Мерфилердің қонақ үйі үшін ақы төлеп, оларға қонақ үйдің сәнді бөлмесін және Диананың сүйікті киіміне ие болуды талап етеді. Бірге өткізген кештен кейін Гейдж ерлі-зайыптыларға Дианамен бір түнді өткізуге рұқсат беру үшін 1 миллион доллар ұсынады, бірақ ол Дэвидпен бас тартады. Диана Дэвидті бұл мәселені шешуге көндіру үшін көп күш салады, бірақ олар ақыр соңында Гейдждің ұсынысына келіседі. Дэвид өзінің заңгеріне хабарласып, келісімшарт жасасады. Диананы Гейджпен қалдырып, Дэвид олардың жүрегін өзгертіп, оларды тоқтатуға асығады, бірақ олар тікұшақпен кетіп бара жатқанда келеді. Гейдж Диананы жеке яхтасына ұшады және егер ол бақытты монетасын лақтырып жіберсе, келісімін бұзып, күйеуіне қайтару мүмкіндігін ұсынады. Ол жеребе тастап, жеңіске жетеді, Диана онымен түнде болады. Мерфилер оқиғаны ұмытуға келісіп, үйлеріне оралады, ал олардың меншігі алып тасталғанын және қайта сатылғанын біледі. Қызғаныштан абыржыған Дэвид Диананы Гейдждің визит карточкасын өзінің әмиянінен тапқаннан кейін онымен кездесуді жалғастыра береді деп айыптайды, ол бұл туралы білгенін мойындамайды. Гейдж олардың жерін сатып алғанын білген Диана ашуланып, оған қарсы шығады және оның оны қудалау әрекеттерін қабылдамайды. Ол Дэвидке хабарласа, олардың қысымы бұзылу нүктесіне жетеді және олар бөлінеді; Диана кейіннен оған барлық ақшаны өзіне қалдыруды айтады. Бірнеше аптадан кейін Гейдж Диананың жұмысына барып, тағы да жақындап келеді. Бастапқыда қарсылық білдіреді, ақырында ол онымен уақыт өткізуге келіседі, содан кейін олардың арасында романтика пайда болады. Әйелі туралы қуанышты естеліктермен қиналған Дэвид түбін табады, бұл Гейдж пен Дианамен жариялы қарсыласуға әкеледі. Ол өмірін қалпына келтіріп, ұстаздық қызмет табады, ал Диана ажырасу туралы өтініш береді. Дэвид Гейджпен бірге жануарлар дүниесіндегі жәрдемақыға барып, барлық 1 миллион долларды қайырымдылық аукционына тапсырады, содан кейін Дианамен татуласып, ажырасу құжатына қол қояды. Диананың өзін ешқашан Дэвидті сүйгендей сүймейтінін түсінген Гейдж оған "миллиондық клубтың" ең жаңа мүшесі екенін айтады. Оның алдауын көріп, ол қарым-қатынастарын ризашылықпен тоқтатады; жолдар бөліну алдында, ол оған екі жақты екенін білетін сәтті монетасын береді. Диана Дэвидтің жеті жыл бұрын оған ұсыныс жасаған теңіз жағасына қайта оралады. Олар бір-біріне махаббат білдіріп, қолын бір-біріне ұстайды.

David and Diana Murphy are married high school sweethearts living in California. Diana works as a real estate agent, while David hopes to establish himself as an architect by designing their dream home. The couple invest everything they have in David's project, purchasing beachfront property in Santa Monica and beginning construction, but the recession leaves Diana without houses to sell and David without a job. In desperate need of $50,000 to save their land from being repossessed, they travel to Las Vegas, determined to win the money. At a casino, Diana catches the eye of billionaire John Gage, while David wins over $25,000 at craps. Reveling in their winnings, Diana assures David that she loves him regardless of the money. The next day, they lose everything at roulette; leaving the casino, they notice a crowd gathered to watch Gage play baccarat. Gage asks Diana to join him for good luck, and she makes a winning craps roll on his $1 million bet. As thanks, Gage insists on paying for the Murphys' stay, giving them a lavish hotel suite and a dress he saw Diana admire. After an enjoyable evening together, Gage offers the couple $1 million to allow him to spend a night with Diana, but she and David refuse. Diana works very hard to convince David to let it go but they ultimately agree to Gage's proposal. David contacts his lawyer, who prepares a contract for the arrangement. Leaving Diana with Gage, David has a change of heart and races to stop them, but arrives just as they depart by helicopter. Gage flies Diana to his private yacht, and offers her a chance to void their deal and return to her husband if he loses a toss of his lucky coin. He wins the toss, and Diana spends the night with him. Agreeing to forget the incident, the Murphys return home, and learn their property was foreclosed and resold. Overcome with jealousy, David accuses Diana of continuing to see Gage after finding his business card in her wallet, which she denies knowing about. Discovering that it was Gage who bought out their land, Diana angrily confronts him, and rejects his attempts to pursue her. When she informs David, their tension reaches a breaking point and they separate; Diana later tells him to keep all the money. Weeks later, Gage visits Diana at work and renews his advances. Initially resistant, she eventually consents to spending time with him, and a romance develops between them. Haunted by happy memories of his wife, David hits rock bottom, leading to a public confrontation with Gage and Diana. He pulls his life back together and finds a teaching position, and Diana files for divorce. Finding her at a zoo benefit with Gage, David donates the entire $1 million in a charity auction bid, then makes his peace with Diana and signs their divorce papers. Realizing that Diana will never love him the way she loves David, Gage lies to her that she is merely the latest member of his "million dollar club" of women. Seeing through his deception, she gratefully ends their relationship; before parting ways, he gives her his lucky coin, which she realizes is double headed. Diana returns to the pier where David proposed to her seven years earlier, finding him there. Repeating their unique declaration of love, they join hands.

Түсірілім

Фильмді түсіру 1992 жылдың маусым айында Лас-Вегаста басталды. Казино сахналары Лас-Вегастағы Вестгейтте түсірілді. Лайн фильмнің пост-өндіріс жұмысын 1993 жылдың сәуірінде көрсетіліміне шамамен екі апта бұрын аяқтады. Романға жазылған рецензияда "Нью-Йорк Таймс" газеті оның тақырыптарын "неке қасиеттілігіне қарсы ақшаға деген құштарлық, еврейлерге қарсы маңызды еврей емес тұлғалар, мысалы, шікшалар мен шейхтер, дағды мен сәттілік, материализмге қарсы руханилық, Израиль мен араб елдері, өткен мен болашақ, діни әлем мен секулярлық әлем" деп баяндады.

Кассалық жинақ

"Адамгершіліксіз ұсыныс" фильмі АҚШ және Канадада 106 614 059 доллар, ал әлем бойынша 159 985 941 доллар жинап, жалпы сомасы 266 600 000 долларға жетті. Фильм 1993 жылдың 7 сәуірінде АҚШ және Канадада 1694 экранда көрсетілді және ашылу аптасында 18 387 632 доллар тауып, АҚШ кассасында көшбасшы болды – сәуір айындағы шығарылымдардың арасында ең табысты ашылу. Ол төрт апта бойы көшбасшы сандығында тұрды. Кейбір журналистер көрермендердің көп болуын Paramount компаниясының күшті маркетингтік кампаниясына және фильмнің қызу пікір-таластар тудырған сенсациялық идеясына байланыстырды. 29 сәуірде Австралияда көрсетілім басталды және тағы да төрт апта көшбасшы болып тұрды. Ұлыбританияда да алдын ала көрсетілімдердің арқасында ашылу аптасында 2,4 миллион доллар (1,5 миллион фунт стерлинг) жинап, Ұлыбритания кассасында бірінші орынға шықты. Ұлыбританияда үш апта бойы көшбасшы болып тұрды. Италияда Paramount / United International Pictures компаниясының екінші ең табысты ашылуы болды, ашылу аптасында 1,6 миллион доллар жинады. Сыншылар фильмді әйелдерді мүлік ретінде көрсететін "Әдемі әйел", "Вегастағы бал айы" және "Жынды ит пен Даңқ" сияқты фильмдердің соңғысы деп атады. Фильмнің қызықты идеясын толық ашпағаны үшін сынға ұшырады. The New York Times газетінен Джанет Маслин: "Барлық сыртқы батылдығына қарамастан, "Адамгершіліксіз ұсыныс" тым сақ. Басты үш кейіпкердің ешқайсысы да оқиғаның нәтижесінде өзгере қоймады. Ашық әңгімелесуге мүмкіндік берілмей, романтикалық көңіл-күй бұзылады. Кейіпкерлердің ешқайсысының да оқиғадан тыс өмірі жоқ, бірақ жалғыз Гейдж үлкен құмар ойында жеңіске жеткенін тойлап, 200 таныс емес, әдемі адамдарға кеш ұйымдастырады". The Telegraph газетінен Энтони Бретт: "Құмарлық триллер ретінде таныстырылған "Адамгершіліксіз ұсыныс" шындығында дәмсіз және баяу романтикалық драма, ол билік, неке және американ арманы туралы биік идеяларды жұмсақ қозғайды, бірақ тым қауіпті нәрсеге тап болмас үшін кері шегінеді" деді. Бірнеше сыншы Харрелсонды актерлік құрамның әлсіз буыны деп тапты, Маккарти актерге "бірінші бөлімде иттің сүйкімділігін және екінші бөлімде стандартты қызғанышты" көрсетуден басқа ештеңе берілмегенін жазды. Алайда, көптеген сыншылар фильмнің қосалқы актерлерін, әсіресе Оливер Платты Мерфилердің ақылды, әдепсіз адвокаты рөлінде мақтады. Фильм әйелдің күйеуінің пайдасына өз денесін сатуын бейнелегені үшін феминистер мен сыншылардың қарсылығын тудырды. Питер Траверс Rolling Stone журналынан фильмді "сексистік пропаганда" деп атады. Активист Бетти Фридан мен режиссер Калли Хури фильм проституция идеясын насихаттайды деп мәлімдеді, Фридан: "Бұл нені білдіреді? Он үш жасар қыздар бұл фильмді көріп, үй тапсырмасын орындауға немесе MBA алуға тырысудың қажеті жоқ, тек анорексияға дейін диета жасау керек, силикон алып, жалғыз миллиардерді іздеу керек деп ойлайды" деді. Джонс кейінірек: "Фильм шыққан кезде үлкен дау туды, өйткені, сіз білесіз бе, мен бір әйелдің бұл жігітпен бір түнді миллион долларға өткізгені туралы қалай жаза аламын? Әйелдер мұндай нәрселерге азғырылмауы керек, немесе олар соншалықты таза болуы керек, сондықтан сіз олардың сезімдері туралы фильм жасай алмайсыз. Мен француз киносын көруге кеңес беремін! Бұл одан да күрделі. Мен феминистпін, бірақ мен үшін феминизмнің бір бөлігі - әйелдерді экранда кемелдік бейнесі ретінде емес, таңдау мүмкіндігі бар толыққанды адам ретінде көрсету" деді. Эберт "Сискел және Эберт" бағдарламасында фильмге жақсы баға берді, ал әріптесі Джин Сискел оған кері баға берді. Өзінің баспа бетіндегі шолуында Эберт "логикаға үлкен қиындықтар туғанын" және сюжет "манипулятивті" екенін мойындады, бірақ "мұнда шынайы романтикалық рух бар" деп, сенімсіздікті тоқтатудың қажеттілігі "неліктен біз билет терезесінде кезекке тұрамыз: Біз нақты әлемді, бір-екі сағатқа тастағымыз келеді" деді. Сондай-ақ, фильмдегі неке бұзушылықтың түнін экраннан тыс қалдырудың ақылды шешім екенін айтты. Көрермендердің жауабы одан да жағымды болды, CinemaScore сауалнамасына қатысқандар орташа бағасын "B" деп берді. Фильм "Алтын малина" сыйлығының негізін қалаушы Джон Уилсонның "Расмий Рази кино нұсқауы" кітабында "ең нашар, бірақ көңілді фильмдердің" бірі ретінде тізімделген.

Indecent Proposal was a box office success, grossing $106,614,059 in the US and Canada and $159,985,941 internationally for a worldwide total of $266,600,000. The film opened on 1,694 screens in the United States and Canada on April 7, 1993, and grossed $18,387,632 in its opening weekend to top the US box office, the biggest opening at the time for an April release. It was number one for four weeks Some journalists attributed the audience turnout to Paramount’s strong marketing campaign, as well as the film's sensational premise that made for heated debates. It officially opened in Australia on April 29 and remained at number one for four more weeks. In the UK, it also benefited from previews in topping the UK box office with an opening weekend gross of $2.4 million (£1.5 million) including previews. It remained number one in the UK for three weeks. In Italy it was Paramount/United International Pictures' second biggest ever opening with an opening weekend gross of $1.6 million. Critics noted that the film was the latest of a string of movies that involved women being treated as property, such as Pretty Woman, Honeymoon in Vegas, and Mad Dog and Glory. A major criticism was that the film did not fully explore its potentially enticing premise. Janet Maslin of The New York Times wrote, "For all its ostensible daring, 'Indecent Proposal' is much too cautious. None of the three principals really change as a consequence of the story. None of the frankness that might make matters interesting is allowed to sully the romantic mood. None of the characters have lives outside the confines of the story, although the lonely Gage, when celebrating a big gambling win, suddenly gives a party for 200 anonymous, soigne looking friends." In The Telegraph, Anthony Brett said that despite its packaging as a steamy thriller, "Indecent Proposal is in fact a largely distasteful and bizarrely plodding romantic drama, one that gently pokes at lofty ideas about power and marriage and the American dream but scurries away before it hits on anything too dicey." Several critics found Harrelson to be the weak link of the cast, with McCarthy writing the actor is not given much to do except display "puppydog love in the first section and standard issue jealousy in the second". However, multiple critics were complimentary of the film's supporting cast, particularly Oliver Platt as the Murphys' wisecracking, sleazy lawyer. The film also sparked significant backlash from feminists and critics for its depiction of a woman bartering with her body for the benefit of her husband. Peter Travers of Rolling Stone called the film "sexist propaganda." Activist Betty Friedan and filmmaker Callie Khouri argued the film promotes the idea of prostitution, with Friedan saying, "What does it say? Thirteen year old girls will see that movie and be told you don’t need to bother to do your homework or to get an MBA, all you need to do is diet enough to be anorexic, get some silicone and look for that lonely billionaire." Jones later said, "When the film was released, it caused a great deal of controversy, because, you know, how could I write this thing about a woman spending the night with this guy for a million dollars? The idea that a woman should not be tempted by any of those things, or she should be so pure that you can’t make a movie about her feeling that way — I mean, go watch some French cinema! It's more complicated than that. I’m as big a feminist as you’ll find, but part of feminism for me is that women can be portrayed not as visions of perfection on screen, but as whole human beings with choices." Ebert gave the film a thumbs up on Siskel & Ebert, while his colleague Gene Siskel gave it a thumbs down. In his print review, Ebert admitted there "are large challenges to logic" and the plot is "manipulative", but said "there is a genuine romantic spirit at work here", concluding that a necessary suspension of disbelief is "why we line up at the ticket window: We want to leave the real world, for a couple of hours, anyway". He also described the film's decision to keep the actual night of adultery offscreen as wise. Audience response was less negative, with those polled by CinemaScore giving an average grade of "B" on an A+ to F scale. The film is listed in Golden Raspberry Award founder John Wilson's book The Official Razzie Movie Guide as one of the "100 most enjoyably worst movies ever made".

Қайта жасау

2018 жылдың 30 шілдесінде Paramount Players компаниясы фильмнің жаңа нұсқасы дамытылып жатқанын хабарлады, сценарийін Эрин Крессида Уилсон жазып жатыр.

Танымал мәдениетте

Анимациялық сериал "Симпсонның" 2002 жылғы "Жарым лайықты ұсыныс" эпизоды фильмнің негізгі идеясын пародиялайды. "Mad About You" телесериалының "Жүрек жұбы" атты эпизодының соңында Пол мен Джейми Бьюкманға миллион доллар төлеп, Джеймимен бір түн өткізуді ұсынатын адам келеді. Олар дереу "Жарайды!" деп жауап береді, содан кейін шапшаң сүйісіп, Джейми сол адаммен бірге кетеді (көрермендер күледі).