Кіріспе

Британдық виконт (1894–1972)

Сирил Джон Рэдклифф, 1-ші виконт Рэдклифф (30 наурыз 1899 – 1 сәуір 1977) – британдық заңгер және құқық лорды, ең белгілісі Үндістанның бөлінуіне қатысқандығымен танымал. Ол 1965 жылдан 1977 жылға дейін Уорвик университетінің алғашқы канцлері болды.

Түп-басқасы, білімі және алғашқы мансабы

Рэдклиф Уэльстегі Денбигширдің Лланичан қаласында әскери капитанның ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасының әкесі 1890-1891 жылдар аралығында Заң қоғамының президенті болған. Рэдклиф Хейлибери колледжінде білім алды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа шақырылды, бірақ нашар көру қабілеті салдарынан қызмет ету мүмкіндіктері шектелді, сондықтан ол Еңбек корпусына жіберілді. Соғыстан кейін Оксфордтың Нью-колледжінде стипендиямен оқыды және 1921 жылы literae humaniores саласында үздік нәтиже көрсетті. 1922 жылы Оксфордтағы All Souls College-дегі сыйлық стипендиясына ие болды. 1923 жылы Элдон заң стипендиясын жеңіп алды. 1924 жылы Инер Темплде адвокаттыққа қабылданды және кейін Роллздің шебері болған Уилфред Гриннің кеңсесіне қосылды. Ол Канцелярия сотында жұмыс істеді және 1935 жылы Корольдің кеңесшісі қызметіне тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рэдклифф Ақпарат министрлігіне қосылып, 1941 жылы оның бас директоры болды, онда министр Брендан Брэккенмен тығыз байланыста жұмыс істеді. 1944 жылы Британ империясы орденінің кавалер-командоры (KBE) атағымен марапатталды. 1945 жылы адвокаттық практикасына қайта оралды.

Үнді шекара комитеттері

Париждің шығысына ешқашан бармаған Радклифке Үндістанның тәуелсіздік туралы заңын қабылдағанда құрылған екі шекара комитетінің төрағалығы тапсырылды. Радклифке Пакистан мен Үндістанның жаңа мемлекеттерінің шекараларын салу міндеті жүктелді, осылайша мүмкіндігінше көптеген сикхтер мен индуистерді Үндістанда, ал мұсылмандарды Пакистанда қалдыру қажет болды. Оған бұл жұмысты аяқтауға бар болғаны 5 апта берілді. Радклифтің күш-жігері салдарынан, шамамен жеті миллионнан әр жақтан барлығы 14 миллионға жуық адам жаңа шекаралардың өзін "бұрыс" елде қалдырғанын білген соң, шекарадан қашып өтті. Тәуелсіздік алғаннан кейін болған зорлық-зомбылықта, бөлініске байланысты немесе оған себеп болған адам шығынының саны бірнеше жүз мыңнан екі миллионға дейін бағаланады. "Өлім-жітімдер саны әлі де даулы, көрсеткіштер 200 мыңнан 2 миллионға дейін жетеді." Ақын У.Х. Оуден 1966 жылғы "Бөлініс" өлеңінде Радклифтің Үндістан мен Пакистанның бөлінуіне қатысқан рөлін атап өтті.

Кейінгі мансап

1949 жылы Радклифке кезекті апелляциялық лордтығы берілді, ол Таяу кеңеске ант берді және Ланкастер графтығындағы Вернет бароны Радклифтің өмірлік пэрі ретінде тағайындалды. Ерекше жағдай, ол бұрын судья болған емес. 1940-1950 жылдары заңдық міндеттерімен қатар көптеген қоғамдық сауалдарды жүргізді және өмірінің соңына дейін көптеген сенімділік, басшылық және төрағалық лауазымдарды атқаруын жалғастырды. Ол 1948 жылы Британдық кино институтының болашағын зерттеу комитетіне төрағалық етті, оның ұсыныстары соғыстан кейінгі кезеңде BFI-дің жаңартылуына әкелді. 1957 жылдан бастап ол ақша-кредит жүйесінің жұмысын зерттеу үшін шақырылған Радклиф комитетінің төрағасы болды. Комитет "Радклиф есебі" деп белгілі болған есепті жариялады, онда ақша-кредит саясатын жүргізу тәсілдерін реформалау ұсынылған. Ол сонымен қатар көпшілік алдында жиі сөйлейтін және көптеген кітаптар жазған: 1951 жылы ол BBC Reith лекциясын оқыды – демократиялық қоғамның ерекшеліктерін зерттеген және билік пен құқық билігінің күмәнді ұғымдарын қарастырған жеті бағдарламадан тұратын серия. 1963 жылы Оксфорд университетінде Маунтстуарт Элфинстон туралы Романс лекциясын оқыды. 1962 жылы ол Уорик графтығындағы Хэмптон Люсидің виконты Радклиф ретінде мұрагерлік пэрі тағайындалды.

Жеке өмір

1939 жылы лорд Радклиф, 1-ші барон Чарнвудтың қызы және Джон Теннанттың бұрынғы әйелі Антония Мэри Робиге үйленді. 1977 жылдың сәуір айында 78 жасында қайтыс болды. Оның балалары болмады, және Радклиф виконттығы оның өлімімен тоқтатылды. 2006 жылы Линкольн Инніндегі Chancery адвокаттары кеңселерінің екі тобы бірігіп, "Радклифф кеңселері" деген атты қабылдады.