Кіріспе

Фармакологиялық белсенді заттың мөлшерін өлшеу бірлігі. Фармакологияда халықаралық бірлік (IU) – заттардың ұқсас түрлерін оңай салыстыру үшін бір заттың әсерін немесе биологиялық активтілігін өлшеуге арналған өлшем бірлігі. Халықаралық бірліктер витаминдерді және биологиялық препараттарды (гормондар, кейбір дәрілер, вакциналар, қан өнімдері және басқа да ұқсас биологиялық активті заттарды) сандық бағалау үшін қолданылады. Фармакологияда қолданылатын халықаралық бірліктер Халықаралық жүйе бірліктерінің (SI) құрамына кірмейді. Зерттеудің негізгі мақсаты – талдау әдістері және стандарттауға қатысты келісімге келу, соның арқасында нәтижелерді салыстыру мүмкін болады. Зерттеу жоғары тазартылған, көбінесе лиофилизацияланған заттардың – халықаралық эталондық препараттар немесе IRP деп аталатын препараттарды пайдалану арқылы жүргізіледі.

Мысалдар

1 ХЭРЭГФ бірлігі – бұл "91/530" стандарттық құтыдағы 0,001 мкг рекомбинантты ЭГФ-тің белсенділігі. Бір өндіруші өздерінің ХЭРЭГФ-і "91/530" стандартынан 1,4 есе күшті екенін хабарлайды. 12,5 бірлік окситоцин – бұл "76/575" стандарттық құтыдағы 21 мкг таза пептидтің белсенділігі. Пенициллиннің тазарту әдісі жетілдірілмей тұрған кезде, партиялар арасындағы айырмашылықты ескеру үшін мөлшерлер "Халықаралық бірліктерде" (ал одан бұрын, кейбір халықаралық емес, кездейсоқ "бірліктерде") сипатталған. Қараңыз.

Витаминдер үшін

Бірқатар витаминдердің әртүрлі биологиялық белсенділіктері бар ерекше витаминдері болады. Осы әртүрлі молекулалық формалардың салыстырмалы күшін сипаттау үшін халықаралық бірлік деп аталатын жүйе де бар. Биологиялық халықаралық бірлік сияқты, витаминдер үшін IU да әртүрлі әрекет түрлері арасында өзара алмастырылмайтын шартты сан. 1934 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (бұрынғы Ұлттар лигасының Денсаулық сақтау ұйымы) А, В1, С және D витаминдері үшін халықаралық бірліктерді анықтады. Соның салдарынан, IU-ды массалық түрлендіру (талдаудан өзгеше) жеткілікті:

1 IU А витамині = 0.3 мкг ретинол (~0.1 нмоль) = 0.6 мкг бета-каротин. IU/RE эквиваленттілігі RAE түрлендіруімен алмастырылды. 1 IU Е витамині = 2/3 мг d-альфа-токоферол = 0.90 мг dl-альфа-токоферол. В1 витаминін күріш қабығын fuller’s earth-ке сіңіру арқылы, С витаминін лимон шырынынан, ал D витаминін майдағы сәулеленген ергостеролдан алған. 1935 жылы А, С және D стандарттары таза заттарға: майдағы таза бета-каротинге, кристалдық аскорбин қышқылына және кристалдық эргокальциферолға өзгертілді. 1944 жылы Ұлттар лигасының өкілдері Корольдік қоғаммен бірлесіп, пенициллиннің алғашқы халықаралық стандартын құрды.

Тілдер

Халықаралық бірлік атауы ағылшын және басқа тілдерде көбінесе үлкен әріппен жазылады, бірақ ағылшын тілінің негізгі сөздіктері оны жалпы есім ретінде қарастырып, кіші әріптерді қолданады. Атаудың бірнеше қабылданған аббревиатурасы бар. Ол әдетте ағылшын тілінде IU, ал роман тілдерінде UI деп қысқартылады (мысалы, испан тілінде unidad internacional, португал тілінде unidade internacional, француз тілінде unité internationale, итальян тілінде unità internazionale, румын тілінде unitate internațională), герман тілдерінің бірнешесінде IE (мысалы, неміс тілінде internationale Einheit, голланд тілінде internationale eenheid) немесе басқа да түрлерде (мысалы, орыс тілінде МЕ, международная единица [международная единица], венгр тілінде NE, nemzetközi egység) қолданылады. "I" әрпін "1" цифрымен шатастыру мүмкіндігін болдырмау үшін кейбір ауруханалар "I" әрпін жоюды, яғни доза туралы айтқанда және жазғанда тек U немесе E қолдануды қатаң сақтайды, ал басқа ауруханалар "бірліктер" (немесе "халықаралық бірліктер") сөзін толық жазуды талап етеді. (Мысалы, "бір литрге үш халықаралық бірлік" "3 U/L" деп қысқартылуы мүмкін. "Литр" таңбасы (L) одан аз шатастырады, себебі оның жазылуында аз түсініксіздіктер кездеседі.)