Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томас Эдвард Сиддон (9 қараша 1941 жылы туған) – канадалық саясаткер және ғарыш инженері.
Canadian politician
Thomas Edward Siddon, (born November 9, 1941) is a Canadian aerospace engineer and politician.
Ерте өмір және білім
Альберта штатының Драмхеллер қаласында туған Сиддон 1963 жылы Альберта университетін инженерлік мамандық бойынша бітірді, содан кейін Торонто университетінің ғарыш әуе акстика институтында магистратураны және докторантураны аяқтады. Ол Британдық Колумбия университетінде профессор болып жұмыс істеді және аэроакустикалық фирма – «Сиддон Харфорд және әріптестері» компаниясын құрды. Сиддон 1962 жылы Патриция Якимецке үйленді, олардан 5 бала дүниеге келді. Якимец – канадалық-американдық психолог Альберт Бандураның қарындасының қызы.
Born in Drumheller, Alberta, Siddon pursued engineering, graduating from the University of Alberta in 1963, followed by earning his Masters and Doctorate in aeroacoustics from the University of Toronto, Institute of Aerospace. He became a professor at the University of British Columbia and founded an aero acoustics firm, Siddon Harford & Associates. Siddon married Patricia Yackimetz in 1962, with whom he has 5 children. Yackimetz is the niece of Canadian American psychologist Albert Bandura.
Саяси мансап
Ричмонд қаласында екі жыл қалалық кеңесші қызметін атқарғаннан кейін, ол 1978 жылы прогрессивті консерваторлық партиядан парламент депутаты болып алғаш рет сайланды. 1978 мен 1993 жылдар аралығында ол бес рет федералды сайлауда жеңіске жетіп, бірнеше премьер-министрмен бірге жұмыс істеді. Брайан Малруни Консервативтік партияның басшысы болған кезде, Сидон партияның көлеңкелі кабинетінде ғылым жөніндегі сарапшы болып тағайындалды. 1984 жылы консерваторлар сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, оған Ғылым және технология жөніндегі мемлекеттік хатшы лауазымы берілді. Осы қызметте ол Канада Ғарыш агенттігінің құрылуына негіз салды және 1984 жылы АҚШ-пен Халықаралық ғарыш станциясы туралы келісімге қол қойды. 1985 жылғы 21 қарашада Сидон бұрынғы министр Джон Фрейзердің отставкаға кетуіне себеп болған туннель жанжалынан кейін Балық шаруашылығы және мұхиттар министрі болып тағайындалды. Сидон 1990 жылға дейін Балық шаруашылығы министрі лауазымында бес жыл қызмет етті, ол Канаданың балық аулау тарихындағы маңызды кезеңдердің бірін бақылады. 1980-жылдардың ортасына қарай, балықтың шамадан тыс аулану салдары жақын арада сезіле бастағаны анық болды. Сондықтан Сидон аулауға қатаң квоталар енгізуге тырысты, бірақ кейіннен ол жеткілікті шаралар қабылдамағанын түсінді, нәтижесінде 1991 жылы треска балығын аулауға толық мораторий енгізуге тура келді. 1990 жылы Сидон Үндістер ісі жөніндегі және Солтүстік даму министрі лауазымына ауысты. Оның қызметке кіріскеннен кейін көп ұзамай, провинциялық әріптесі Джон Цяччиамен бірге Ока дағдарысы басталғанда тағы бір қиын жағдайды шешуге кірісті. Сидонның ең маңызды жетістіктері Үндістер ісі жөніндегі министр ретінде жұмыс істеген кезінде орын алды, оның ішінде 1992 жылы Нунавут жаңа аумағын құру туралы келісімге қол қою, Саскачеван жер иеленуі туралы келісімге қол қою, Юконның түпкілікті келісіміне қол қою және Британдық Колумбия келісім процесін құру. Министрлік қызметінде атқарған жұмысының нәтижесінде Сидон Канада тарихындағы ең табысты жер дауы туралы келіссөздер жүргізуші ретінде танылды. 1993 жылы британдық Колумбиялық және одақтас Ким Кэмпбелл Консервативтік партияның басшысы және премьер-министр болғанда, Сидон жоғары деңгейдегі кабинетке көтеріліп, 1993 жылғы 25 маусымда Ұлттық қорғаныс министрі болды. Осы лауазымда ол ескірген Sea King тікұшақтарын жаңа EH 101 тікұшақтарымен алмастыруға жауапты болды. Келісім жасалды, бірақ оппозициядағы Канаданың Либералдық партиясы оны сайлау науқанының мәселесіне айналдырып, тікұшақтар тым қымбат екенін мәлімдеді. Сайлауда жеңіске жеткен либералдар келісімшартты бұзды және 500 миллион доллар (CAD) көлеміндегі ақы төледі. Содан бері Sea King тікұшақтары бірнеше рет апатқа ұшырап, әрбір ұшу сағатына 30 сағаттық техникалық қызмет көрсетуді қажет етеді. Сидон 1993 жылғы сайлауға қиын күрес күтіп кірді. Оның жергілікті халықтардың жер талаптарын қолдауы және балық аулау квоталары оны Канаданың жаңа Реформа партиясының басты нысанына айналдырды. Нәтижесінде Сидон Либералдық партияның Реймонд Чан мен Реформа партиясының Ник Лоэненнен кейін үшінші орынды иеленді.
After serving as City Councillor in Richmond, British Columbia, for two years, he was first elected to parliament in a 1978 by election as a Progressive Conservative Member of Parliament (MP) to represent the British Columbia riding of Burnaby—Richmond—Delta. He was successively elected in five federal elections between 1978 and 1993, and worked under several prime ministers. When Brian Mulroney became leader of the PC Party, Siddon was appointed the party's science critic in the shadow cabinet. After the Tories won the 1984 election, he was given the post of Secretary of State for Science and Technology. During his time in this role, he established the foundation for the Canadian Space Agency and signed the International Space Station Agreement with the United States in 1984. Siddon was promoted to the Minister of Fisheries and Oceans position on November 21, 1985, in the wake of the tunagate scandal that had forced the resignation of previous minister, John Fraser. Siddon remained in the Fisheries post for five years, until 1990, overseeing one of the most important eras in Canadian fishing history. By the mid 1980s, it was evident that severe overfishing was soon going to have consequences. Siddon thus attempted to impose stiff quotas on the catch; however, in retrospect, Siddon did not go far enough, and in 1991, a complete moratorium on cod fishing had to be imposed. In 1990, Siddon moved to the Minister of Indian Affairs and Northern Development position. Shortly after his swearing in, Siddon was left to tackle another crisis alongside his provincial counterpart John Ciaccia, as the Oka Crisis broke out. Siddon's greatest legacies and successes were also achieved as Minister of Indian Affairs including the agreement in 1992 to create the new territory of Nunavut, the signing of the Saskatchewan Treaty Land Entitlement Framework Agreement, the signing of the Yukon Umbrella Final Agreement, and the establishment of the British Columbia Treaty Process. As a result of his work during his tenure as Minister, Siddon is recorded as the most successful comprehensive land claim negotiator in Canadian history. When fellow British Columbian and ally Kim Campbell became PC leader and prime minister in 1993, Siddon was promoted to the senior cabinet, becoming Minister of National Defence on June 25, 1993. In this role, he was responsible for ordering new EH 101 navy helicopters to replace the aging Sea King helicopters. The deal was finalized, but the opposition Liberal Party of Canada made it an election issue and argued that the helicopters were too expensive. After winning the election, the Liberals cancelled the contract and incurred cancellation fees of $500 million (CAD). The Sea Kings have since had numerous crashes and require 30 hours of maintenance for every hour of flight time. Siddon entered the 1993 election expecting a tough battle. His support for native land claims and his earlier fishing quotas had made him one of the top targets of the new Reform Party of Canada. Siddon ended up finishing third behind Raymond Chan of the Liberal Party and Nick Loenen of Reform.
Федералды саясаттан кейін
Сидон жеке секторға оралды, бірақ Тори саясатында белсенді қалды. Ол 2003 жылы Питер МакКейдің көшбасшылыққа үміткерлігін қолдады, ал кейін Торилер мен Канадалық Альянстың бірігуін ерте жақтады. Федералды саяси мансабынан кейін Сидон кеңесші, лектор және корпоративтік кеңес мүшесі ретінде жұмыс істеді. Ол жаһандық климаттың өзгеруімен күресу және сумен жабдықтауды басқарудың ұзақ мерзімді салдары туралы саяси мәселелер туралы жиі сөйлейді. Сидон Оканаган су ресурстарын басқару кеңесінің алғашқы төрағасы және RBC Blue Water консультативтік тобының мүшесі болды. 2007 жылы Британ Колумбия университетінің Оканаган бөлімшесінен заң докторы дәрежесін алды, 2009 жылы Альберта университетінің Құрмет белгісімен марапатталды, 2010 жылы UBC түлектерінің ерекше жетістіктері сыйлығын, ал 2017 жылы Торонто университетінің Инженерлік мамандықтары түлектерінің құрмет залы сыйлығын алды. Сидон саясатқа 2008 жылдың қарашасында Пентиктон қаласының Білім беру кеңесіне сайланғанда қайта оралды. Оның сайлау кампаниясы кеңестің ашықтығын арттыруға және жабық отырыстарды азайтуға бағытталды. Сидон сондай-ақ жергілікті орта мектептегі тарихи аудитория мен спорт залын бұзу туралы кеңестің шешіміне қарсы күресті. Мектеп кеңесінде үш жыл сәтті жұмыс істегеннен кейін, 2011 жылы Сидон қайта сайлануға түспей, Оканаган-Симилкамин аймақтық округінің «D» аймағының директоры лауазымына үміткер болды. Ол екі қарсыласын жеңіп, дауыс беруде 50,5% қолдауға ие болды. 2014 жылы ол «D» аймағының директоры болып қайта сайланды. 2018 жылдың ақпан айында Сидон саясаттан кетіп, 2018 жылдың қазан айында қайта сайлануға түспейтінін хабарлады.
Siddon returned to the private sector, but remained active in Tory politics. He supported Peter MacKay's leadership bid in 2003, and later became an early advocate of union between the Tories and Canadian Alliance. Following his federal political career, Siddon remained active as a consultant, lecturer and corporate board member. He speaks frequently on the political challenges of combating global climate change and the long range implications for water supply management. Siddon was the founding chair of the Okanagan Water Stewardship Council, and a member of the RBC Blue Water Advisory Panel. In 2007, he was awarded a Doctorate of Laws from the University of British Columbia | Okanagan, received the University of Alberta Honour Award in 2009, the 2010 UBC Alumni Award of Distinction, and was the 2017 recipient of the University of Toronto Engineering Alumni Hall of Distinction Award. Siddon made a return to politics when he was elected to the Board of Education in Penticton, BC in November 2008. His campaign was based on more openness by the board with fewer in camera meetings. Siddon was also a strong vocal opponent to the board's decision to tear down a historic auditorium and gymnasium in the local high school. Following a successful three years on the School Board, in 2011 Siddon decided not to seek re election, but rather ran for the position of Area 'D' Director for the Regional District of Okanagan Similkameen. Siddon defeated his two contenders, receiving 50.5% support in ballots cast. In 2014 he was re elected as Area 'D' Director. In February 2018, Siddon announced that he would be retiring from politics, and that he would not be seeking re election in October 2018.
Сот ісі
Сидон 1990 жылдардың ортасында радио комментаторы Раф Мейрге ар-намысқа тиетін айыптамалар бойынша сотқа шақырып, соттан тыс келісім жасауға қол жеткізді. Мейр Сидонға қатысты жасаған мәлімдемелері үшін көпшілік алдында кешірім сұрады.
Siddon was successful in settling out of court after hitting outspoken radio commentator Rafe Mair with a defamation lawsuit in the mid 1990s. Mair publicly apologized for comments made towards Siddon.