Энтони Бенезет: Аболиционист және педагог өмірі мен қызметі

Кіріспе

Француз туған американдық құлдыққа қарсы күрескер және мұғалім Энтони Бенезе (31 қаңтар 1713 – 3 мамыр 1784) – Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында белсенділік танытқан американдық құлдыққа қарсы күрескер және педагог. Солтүстік Америкадағы құлдықты жою қозғалысының көрнекті өкілі Бенезе әлемдегі алғашқы құлдыққа қарсы қоғамдардың бірі – Заңсыз түрде құлдықта ұсталған еркін негрлерге көмек қорының негізін қалады. Ол сондай-ақ Солтүстік Америкадағы қыздарға арналған алғашқы мемлекеттік мектепті және Филадельфиядағы негрлер мектебін құрды, ол 19 ғасырға дейін жұмыс істеді. Бенезе жануарларға мейірімділікпен қарауды, нәсілдік теңдікті және әмбебап сүйіспеншілікті қолдады.

Өмірбаян

Антуан Францияның Сен-Кентен қаласында Жан Этьен де Бенезе (кейін Джон Стивен Бенезе деп аталды) мен оның әйелі Джудит де ла Межанель отбасында дүниеге келді, олар француз гугеноттары (протестанттар) еді. 1685 жылы Нант эдиктының күшін жоюдан бастап гугеноттар Францияда қуғынға ұшырап, зорлық-зомбылыққа тап болды. Біраз уақыт бойы оның отбасы жоғары байланыстарының арқасында қорғауға ие болды. Бірақ 1715 жылы оның әкесінің мүлкі тәркіленді, сондықтан көптеген адамдар сияқты олар да дінінен бас тартпай Франциядан кетіп қалды. Олар алдымен Роттердамға, содан кейін қысқа ғана уақытқа Гринвичке, ал кейін Лондондағы гугеноттардың көптеген қашқын қауымына қоныстанды. 1727 жылы Бенезе Достар діни қоғамына (квакерлер) қосылды. 1731 жылы Бенезе отбасы квакерлердің құрған Филадельфияға (Пенсильвания) көшті, ол Солтүстік Американың ағылшын колонияларының бірі еді. 18 жасқа толған Энтони Бенезе Джон Вулманмен бірге Америкадағы алғашқы аболиционистердің бірі болды. Вулман сияқты, Бенезе де соғыс салығына қарсылық көрсетуді жақтады. Бірнеше жылдан кейін, 1736 жылы ол Джойс Мариоттқа үйленді. Филадельфияда Бенезе квакер достарын құл ұстаудың христиан доктринасына қайшы екеніне көндіруге тырысты. Ол Ұлыбританиядағы құлдықтың тоқтатылуы Солтүстік Америка мен Кариб теңізіндегі колонияларға да таралуы керек деп есептеді. (Америкалықтар Революциялық соғыста тәуелсіздік алғаннан кейін, Бенезе АҚШ-ты құлдықты тыйым салуға шақыруын жалғастырды, ал Пенсильвания штаты 1780 жылы құлдықты біртіндеп жою туралы заң қабылдады.) Бірнеше жыл сәтсіз саудагер болып жұмыс істегеннен кейін, 1739 жылы Бенезе Германтаун мектебінде сабақ бере бастады, ол Филадельфияның солтүстік-батысындағы жеке сот юрисдикциясында орналасқан. 1742 жылы ол Филадельфиядағы Достардың ағылшын мектебіне (қазіргі Уильям Пенн Чартер мектебі) көшті. 1750 жылы ол қара құлдарға арналған кешкі сабақтарды сабақ кестесіне қосты. 1755 жылы Бенезе Достардың ағылшын мектебінен кетіп, өзінің жеке мектебін ашты, ол Америка құрлығындағы алғашқы мемлекеттік қыздар мектебі болды. Оның студенттерінің арасында Дебора Норрис және Салли Вистер сияқты көрнекті отбасылардың қыздары болды. 1770 жылы ол Филадельфиядағы қара балаларға арналған Негр мектебін құрды. Филадельфиядағы еркін қара нәсілділер қауымы өсіп, штат құлдықты жойғаннан кейін одан да көбейді. Абигейл Хоппер Гиббонс сияқты аболиционистік көзқарастағы адамдар Америка Азамат соғысына дейінгі жылдары Бенезенің Негр мектебінде сабақ беруді жалғастырды. 1775 жылы ол құлдыққа қарсы алғашқы қоғамды, заңсыз құлдықта ұсталған еркін негрлерге көмектесу қоғамын құруға көмектесті. Сегіз жылдан кейін, 1783 жылы Бенезе Штрелицтің Шарлоттасына "құлдықтың қатыгездігі және құл саудасына қарсылығы" туралы хат жазды. Бенезенің қайтысынан кейін Бенджамин Франклин және доктор Бенджамин Раш осы бірлестікті Пенсильвания құлдықты жоюға жәрдемдесу қоғамы ретінде қайта құрды. Бенезе бақшасындағы егеуқұйрықтарды тамақтандыру сияқты жануарларға мейірімді қарым-қатынасымен белгілі болды. 1775 жылы Филадельфияның халқы шамамен 40 000 адамды құрады, бұл оны барлық колониялардың ең үлкен қаласы етті. 1817 жылы аболиционист Робертс Во Энтони Бенезе туралы өмірбаян жариялады.

Antoine was born in Saint Quentin, France, to Jean Étienne de Bénézet (later known as John Stephen Benezet) and his wife Judith de la Méjanelle, who were Huguenots (French Protestants). The Huguenots had been persecuted and suffered violent attacks in France since the 1685 revocation of the Edict of Nantes, which had provided religious tolerance. For a while his family had received protection owing to their powerful connections. However in 1715 his father's goods were seized, so, like many others, the family left France rather than give up their religion. They moved first to Rotterdam, then briefly to Greenwich before settling in London, where there was a sizeable Huguenot refugee community. In 1727, Benezet joined the Religious Society of Friends (also known as Quakers). In 1731, the Benezet family migrated to Philadelphia, Pennsylvania, founded by Quakers and one of the English colonies of North America. Then 18 years old, Anthony Benezet joined John Woolman as one of the earliest American abolitionists. Like Woolman, Benezet also advocated war tax resistance. Several years later in 1736, he married Joyce Marriott. In Philadelphia, Benezet worked to persuade his Quaker brethren that slave owning was not consistent with Christian doctrine. He believed that the ban on slavery in the British Isles should be extended to the North American and Caribbean colonies. (After the Americans gained independence in the Revolutionary War, Benezet continued to urge the United States to ban slavery, and the state of Pennsylvania legislated slavery's gradual abolition in 1780.) After several years as a failed merchant, in 1739 Benezet began teaching at a Germantown school, then a separate jurisdiction northwest of Philadelphia. In 1742, he moved to the Friends' English School of Philadelphia (now the William Penn Charter School). In 1750 he added night classes for black slaves to his schedule. In 1755, Benezet left the Friends' English School to set up his own school, the first public girls' school on the American continent. His students included daughters from prominent families, such as Deborah Norris and Sally Wister. In 1770, he founded the Negro School at Philadelphia for black children. There was a growing free black community in Philadelphia, which increased after the state abolished slavery. Abolitionist sympathizers, such as Abigail Hopper Gibbons, continued to teach at Benezet's Negro School in the years before the American Civil War. In 1775, he helped found the first anti slavery society, the Society for the Relief of Free Negroes Unlawfully Held in Bondage. Eight years later in 1783, Benezet wrote a letter to Charlotte of Mecklenburg Strelitz discussing "the cruelty of slavery and his opposition to the slave trade." After Benezet's death, Benjamin Franklin and Dr. Benjamin Rush reconstituted this association as the Pennsylvania Society for Promoting the Abolition of Slavery. Benezet was known for his kindness to animals such as feeding rats in his garden. The estimated population of 1775 Philadelphia was 40,000 people, making it the biggest city in all the colonies. In 1817, the abolitionist Roberts Vaux published a biography about Anthony Benezet.