АҚШ-тың «Терроризм туралы ақпарат және алдын алу жүйесі» бағдарламасы және жеке құпиялықтың бұзылуы
Operation TIPS
АҚШ-та 2002 ж. құпия бақылау бағдарламасы – Operation TIPS. Азаматтардың күдікті әрекеттерді хабарлауы, жеке өмірге қол сұғу туралы сын. Қауіпсіздік, бақылау.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2002 жылғы АҚШ-тың жоспарланған ішкі бақылау бағдарламасы
2002 American planned domestic surveillance program
Operation TIPS, соңғы бөлігі Терроризм туралы ақпарат және алдын алу жүйесі деген аббревиатура, президент Джордж Буш жасаған, АҚШ азаматтары күдікті қызмет туралы хабарлауға бағытталған ішкі барлау бағдарламасы болды. Бағдарламаның сайтында жеке тұлғалардың үйлеріне кіре алатын АҚШ жұмыскерлері, мысалы, көптеген кабельдік желілерді орнатушылар мен телефон жөндеушілер, егер ол "күмәнді" деп табылса, үйлерде не болып жатқаны туралы хабарлайтыны айтылды. 2002 жылдың шілдесінде «Вашингтон Пост» газетінің редакциондық мақаласында бағдарламаның дұрыс анықталмағаны туралы мәлімдеме жасағанда, бағдарлама қатаң сынап талданды. Ал тергеуші саяси журналист Ритт Голдштейн Австралияның «Сидней Морнинг Геральд» газетінде TIPS АҚШ-қа бұрынғы Шығыс Германияның «Штази» құпия полициясынан гөрі көбірек «азамат-тыңшыларды» ұсынар еді деп жазды. Голдштейн кейіннен 10 наурызда Испанияның екінші ірі газеті «Эль Мундода» TIPS операциясы туралы жаңалықты жариялағанын, бірақ оқиғаны басып шығаруға келісетін ірі ағылшын тілді газетті табу үшін шілде айына дейін күрескенін айтты. Голдштейннің бұл ашылуынан кейін «Reason» либертариандық журналы және содан кейін «Boston Globe» сияқты басылымдар «Штази» аналогиясын ерекше атап көрсетіп, TIPS операциясының кемшіліктерін кеңінен жариялады. Азаматтық бостандықтарды бұзу мүмкіндігіне байланысты алаңдаушылықтар туындағаннан кейін TIPS тоқтатылды.
Operation TIPS, where the last part is an acronym for the Terrorism Information and Prevention System, was a domestic intelligence gathering program designed by President George W. Bush to have United States citizens report suspicious activity. The program's website implied that US workers who had access to private citizens' homes, such as many cable installers and telephone repair workers, would be reporting on what was in people's homes if it were deemed "suspicious." It came under intense scrutiny in July 2002 when the Washington Post alleged in an editorial that the program was vaguely defined, and investigative political journalist Ritt Goldstein observed in Australia's Sydney Morning Herald that TIPS would provide America with a higher percentage of 'citizen spies' than the former East Germany had under the notorious Stasi secret police. Goldstein later observed that he broke news of Operation TIPS on March 10 in Spain's second largest daily, El Mundo, but that he struggled until July before finding a major English language paper which would print the story. In the days immediately following Goldstein's revelation, publications such as the libertarian magazine Reason, and then the Boston Globe, emphasized the Stasi analogy, widely highlighting Operation TIPS' shortcomings. TIPS was subsequently cancelled after concerns over civil liberties violations.
Шолу
Бағдарламаның веб-сайтында жеке азаматтардың үйлеріне кіре алатын АҚШ жұмысшылары, мысалы, кабель орнатушылар мен телефон жөндеушілері, егер "күмәнді" деп табылса, адамдардың үйлерінде не бар екені туралы хабарлайтыны айтылды. Бағдарламаның бастапқы жоспары 2002 жылдың тамызында іске қосылып, он АҚШ қаласында бір миллион жұмысшыны қамтуды көздеген, содан кейін ауқымы кеңейтілетін болатын. "Operation TIPS" АҚШ Конституциясын "айналып өтуге" тырысқан деп айыпталды, нәтижесінде веб-сайттың бастапқы мәтіні өзгертілді. Президент Буштың сол кездегі Бас прокуроры Джон Эшкрофт жеке азаматтардың, үкіметтік тыңшылар ретінде әрекет ете отырып, жеке тұрғын үйлерді бақылауы мүмкін емес екенін мәлімдеді. Дегенмен, Эшкрофт бағдарламаны қорғады, азаматтардың бір-бірі туралы берген хабарламалары мемлекеттік деректер базасында сақталады ма, жоқ па деген сұраққа нақты жауап бермеді. Бұл ақпарат операцияның бір бөлігі ретінде орталықтандырылған деректер базасында сақталмайтынын айтқанмен, әртүрлі құқық қорғау органдарының деректер базаларында сақталады деп мәлімдеді. Мұндай деректер базаларының болуы, сол және оң жақтағы азаматтық бостандықтарды қорғайтын ұйымдардың алаңдаушылығын тудырды. Олардың пікірінше, мұндай деректер базаларында азаматтар туралы жалған ақпарат болуы мүмкін, ал азаматтар өздері туралы жиналған ақпараттың болуын білмейді, түзету мүмкіндігіне де, айыптаушыларымен беттесуге де құқылы болмайды. АҚШ Пошта қызметі, бастапқыда бағдарламаны қолдағандай көрінгеннен кейін, кейіннен өз қызметкерлерінің бағдарламаға қатысуына қарсылық көрсетті. Себебі, пошта тасымалдаушылары құқық қорғау қызметкерлері ретінде қарастырылса, олар қауіпті жағдайға түсіп, оған дайындыққа жеткілікті жабдықталмайды, ал бағдарламаның салдары оның тиімділігінен әлдеқайда артық болар еді. Пошта тасымалдаушыларының ұлттық қауымдастығы осы бағдарламаға қарсы ең белсенді қарсылық білдірді.
The program's website implied that US workers who had access to private citizens' homes, such as cable installers and telephone repair workers, would be reporting on what was in people's homes if it were deemed "suspicious." The initial start of the program was to be August 2002 and would have included one million workers in ten US cities and then to be expanded. Operation TIPS was accused of doing an "end run" around the United States Constitution, and the original wording of the website was subsequently changed. President Bush's then Attorney General, John Ashcroft denied that private residences would be surveilled by private citizens operating as government spies. Mr. Ashcroft nonetheless defended the program, equivocating on whether the reports by citizens on fellow citizens would be maintained in government databases. While saying that the information would not be in a central database as part of Operation TIPS, he maintained that the information would still be kept in databases by various law enforcement agencies. The databases were an explicit concern of various civil liberties groups (on both the left and the right) who felt that such databases could include false information about citizens with no way for those citizens to know that such information was compiled about them, nor any way for them to correct the information, nor any way for them to confront their accusers. The United States Postal Service, after at first seeming supportive of the program, later resisted its personnel being included in this program, reasoning that if mail carriers became perceived as law enforcement personnel that they would be placed in danger at a level for which they could not reasonably be expected to be prepared, and that the downside of the program hence vastly outweighed any good that it could accomplish. The National Association of Letter Carriers, a postal labor union, was especially outspoken in its opposition.
Ұшып өту әрекеті
Конгресс депутаты Дик Арми (республикалық, Техас) және сенатор Патрик Лихи (демократ, Вермонт) алаңдаушылық білдірді. Сенатор Лихи бұл 1960 жылдары Ж. Эдгар Гувердің ФБР-ді қанаушылықпен пайдаланғанына ұқсас екенін айтты, ол кезде Гувер саяси наразылық білдірген көршілерін бақылау үшін азаматтарды жалдаған. Арми Өкілдер палатасының Ұлттық қауіпсіздік заңына TIPS операциясын құруға тыйым салатын ұсыныстар енгізді, бірақ Джо Либерман Сенаттағы заң жобасынан бағдарламаны алып тастауға кедергі келтірді. Дегенмен, Сенат бағдарламаны жойған Өкілдер палатасының нұсқасын қабылдады. 2002 жылдың қарашасында Конгресс Ұлттық қауіпсіздік заңын қабылдаған кезде TIPS операциясы ресми түрде тоқтатылды. 880-тармақ бағдарламаға тыйым салды. Мақалада сондай-ақ ТЛО-лар тағы алты штат пен Колумбия округінде белсенді жұмыс істеп жатқандығы айтылды.
Both Congressional Representative Dick Armey (Republican, Texas) and Senator Patrick Leahy (Democrat, Vermont) raised concerns. Senator Leahy said that it was similar to J. Edgar Hoover's misuse of the FBI during the 1960s when Hoover hired citizens to spy on neighbors who were political protesters. Rep. Armey included legislation in the House's Homeland Security Bill that explicitly prohibited the creation of Operation TIPS; but Joe Lieberman blocked the program's removal from the Senate version of the bill. The Senate, however, essentially passed the House version that eliminated the program. Operation TIPS was officially cancelled when the Homeland Security Act was passed by Congress in November 2002. Section 880 explicitly prohibited the program. The article also stated that TLOs were already active in six other states and the District of Columbia.