Абенсберг шайқасы: 1809 жылғы Бесінші коалиция соғысы

Кіріспе

1809 жылы Бесінші коалиция соғысының шайқасы

Абенсберг шайқасы 1809 жылғы 20 сәуірде Франция императоры I Наполеонның басшылығындағы франко-герман әскерлері мен Австрияның фельдмаршал-лейтенанті Людовик басқарған күшейтілген австриялық корпус арасында өтті. Күндіздің басында фельдмаршал-лейтенант Иоганн фон Хиллер Австрияның сол жақ қанатын құрайтын үш корпусқа басшылық ету үшін күштермен келді. Шайқас франко-германдық толық жеңісімен аяқталды. Шайқас алаңы Абенсбергтің оңтүстік-шығысында орналасты, және Оффенштеттен, Бибург-Зигенбург, Төменгі Бавариядағы Рор, және Роттенбург-ан-дер-Лаабердегі шайқастарды қамтыды. Сол күні Регенсбургтегі француз гарнизоны капитуляциялады. Маршал Луи Николас Давудың күні бұрынғы Тюгенхаузен шайқасындағы қиын жеңісінен кейін, Наполеон Австрия қорғанысын Абенс өзенінен бұзып өтуге бекінді. Император Даву корпусының бір бөлігінен және кавалериядан уақытша корпус құрып, маршал Жан Ланнеске оған басшылық етуді тапсырды. Наполеон Бавария және Вюртемберг корольдықтарынан келген одақтастарына Абенстен батысқа шабуылдауға, ал Ланне солтүстіктен Рорға қарай шабуылдауға бұйрық берді. Австриялықтар бастапқыда өзен бойында тұрақтап, Ланненің шабуыл тобы Луидің қорғанысын шығысқа қарай бұзып өтті. Сол жақта австриялықтар тиімді артқы күзет операциясын жүргізе алды, бірақ күні бойы француздар қарсыластарының оң жақ қанатын талқандап, мыңдаған әскерді тұтқынға алды. Күн Австриялықтардың Гроссе-Лабер өзенінің арғы жағындағы қорғанысын сақтап қалумен аяқталды. Келесі күні Хиллер Ландшутке шегінді, сол жақ қанатты Регенсбург (Ратисбон) маңындағы Бас қолбасшы, Тешен герцогы Карл басқаратын бас әскерден бөліп тастады. 20 сәуірде Регенсбургтің француздарға берілуі Карл әскеріне Дунайдың солтүстік жағалауына қарай шегінуге мүмкіндік берді. Ландшут шайқасы 21 сәуірде болды.

Операциялар

1809 жылғы 10 сәуірде оның әскері Бавария Корольдігіне шабуыл жасаған кезде, архиегер Карл Наполеонға басымдыққа ие болды. Австрия армиясы шекарадағы Инн өзенінен Исар өзеніне дейін баяу жылжуға алты күн жұмсағанымен, бұл қимыл Франция армиясы мен олардың германдық одақтастарын қауіпті жағдайға түсірді. Наполеонның бас қолбасшысының орынбасары, маршал Луи Александр Бертье, Ұлы Армияның шоғырлануын дұрыс ұйымдастыра алмады, оның бөлімдері кең майданға шашырап, жағдайы шатас болды. Архиегер Карлдың 209 600 сарбазы 16 сәуірде Ландшутта Исар өзенінен өтті, бірақ келесі күні император Наполеон Парижден майданға келді. Архиегерден бастаманы қайтарып алуға тырысқан Наполеон күштерін біріктіріп, маршал Андре Массенаның IV корпусына және дивизия генералы Николя Одиноттың II корпусына оң жақтан Ландшутқа шабуыл жасап, австриялықтардың байланыс жолын кесуді бұйырды. Ол маршал Франсуа Жозеф Лефеврдің Баварияның VII корпусын Абенсбергте ұстап тұруды жоспарлады, ал Давудың сол жақтан III корпусы Карлдың бас күштері мен Дунай арасында қоршаудан қашу үшін батысқа шегінді. 19 сәуірде Карл Давуды жою мүмкіндігі бар екенін түсінді. Ол солтүстік-батысқа қарай үш күшті колоннамен 65 000 әскерін жіберді, ал Даву оның алдына флангпен шабуыл жасауға тырысты. Француздардың сәтіне орай, Лихтенштейн князі Иоганн I Иосифтің 20 000 әскері австриялық оң жақта қарсылыққа ұшырамады. Орталықта дивизия генералы Луи Пьер Монбрунның 3 800 атты және жаяу әскері фельдмаршал лейтенант принц Франц Сераф Розенберг Орзинидің әлдеқайда күшті IV армия корпусын күні бойы шеберлікпен тежеп тұрды. Сол жақта Хоэнцоллерн-Хехингеннің III армия корпусының фельдмаршал лейтенант принц Фридрих Франц Ксавер дивизия генералы Луи Винсент Ле Блон де Сен-Илердің дивизиясына шабуыл жасады, қызу шайқас басталды. Екі тарап та Теуген-Хаузен шайқасында қатарлас қырқалар үшін күрескенде күшін арттырды. Ақырында, Даву кешке жоғары күшін пайдаланып, австриялықтарды аз ғана кері итерді. Сол түні Карл Хоэнцоллернге негізгі күштеріне жақын шығысқа қарай аздап шегінуді бұйырды. 19 сәуір күні таңертең Карл Хоэнцоллерннен III және V армия корпустарын байланыстыруды сұрады. Сәйкесінше, III армия корпусының командирі генерал-майор Людвиг Тьерридің 6 000 сарбаздан тұратын жаяу әскер бригадасын сол жағына жіберді. Тьерри мен III армия корпусы арасындағы қосымша байланыс ретінде Хоэнцоллерн генерал-майор Жозеф Фрайхерр фон Пфанцельтерді Гренц жаяу әскер батальонымен және екі гусар эскадрильясымен, шамамен 1 000 адаммен жіберді. Теуген-Хаузен шайқасы кезінде Тьерри Арнхофен маңында бавариялық әскерлермен қақтығысып, Оффенштеттенге шегінді.

Archduke Charles stole a march on Napoleon when his army invaded the Kingdom of Bavaria on 10 April 1809. Even though the Austrian army took six days to slowly march from the Inn River at the frontier to the Isar River, the move placed the army of France and their German allies in grave danger. Napoleon's deputy commander Marshal Louis Alexandre Berthier mismanaged the Grande Armée's concentration, leaving its units scattered across a broad front in a confused state. The central mass of Archduke Charles' 209,600 man host crossed the Isar at Landshut on 16 April, but the next day Emperor Napoleon arrived at the front from Paris. Desperately trying to wrest the initiative back from the archduke, Napoleon consolidated his forces and ordered Marshal André Masséna's IV Corps and General of Division Nicolas Oudinot's II Corps on the right flank to march on Landshut to cut the Austrian line of communications. He planned for Marshal François Joseph Lefebvre's Bavarian VII Corps to hold in the center at Abensberg while Davout's left flank III Corps withdrew west to escape being trapped between Charles' main body and the Danube. On 19 April, Charles realized he had an opportunity to destroy Davout. He launched 65,000 troops in three powerful columns northwest as Davout attempted a flank march across his front. Luckily for the French, General of Cavalry Johann I Joseph, Prince of Liechtenstein's 20,000 troops found no opposition on the Austrian right. In the center, General of Division Louis Pierre Montbrun's 3,800 cavalry and infantry skilfully held off Feldmarschall Leutnant Prince Franz Seraph of Rosenberg Orsini's much stronger IV Armeekorps for most of the day. On the left flank, Feldmarschall Leutnant Prince Friedrich Franz Xaver of Hohenzollern Hechingen's III Armeekorps crashed into General of Division Louis Vincent Le Blond de Saint Hilaire's division and a terrific fight blazed up. Both sides fed in reinforcements as the infantry battled over a pair of parallel ridges in the Battle of Teugen Hausen. Ultimately, Davout brought superior forces to bear in the late afternoon and pushed back the Austrians a short ways. That night, Charles ordered Hohenzollern to withdraw a little to the east, closer to his main body. On the morning of 19 April, Archduke Charles requested that Hohenzollern provide a link between the III and V Armeekorps. Accordingly, the III Armeekorps commander detached General Major Ludwig Thierry's 6,000 man infantry brigade to his left. As an additional link between Thierry and III Armeekorps, Hohenzollern detached General Major Joseph Freiherr von Pfanzelter with a Grenz infantry battalion and two squadrons of hussars, about 1,000 men. While the Battle of Teugen Hausen raged, Thierry clashed with Bavarian troops near Arnhofen and fell back to Offenstetten.

Австрияға жіберілу

20 сәуірде Карл-архигерцогтың негізгі күші III, IV және I резервтік армия корпустарынан тұрды. Олар Дюнзлинг және Экмюльге жақын орналасқан еді. Фельдзегмайстер Иоганн Коллоураттың II армия корпусы 19 сәуірде Дунайдың солтүстігінен Регенсбургке шабуыл жасады. Қаланы сәтті қорғаған кезде полковник Луи Кутардың 2000 сарбазы бар 65-ші қатарлы жаяу әскер полкі шағын оқ-дәрі жетіспеушілігіне тап болды. Кавалерия генерал-графы Генрих фон Беллегардтың I армия корпусы да Дунайдың солтүстігінде қалды. Карл-архигерцог өзінің V армия корпусын Абенс өзенінің артына, батысқа қарай жайылды. Фельдмаршал лейтенант Карл Фридрих фон Линденаудың дивизиясын Лихтенштейнге жібергеннен кейін, фельдмаршал лейтенанттары принц Генрих XV Реус Плауэн және Винценц Фрайхерр фон Шустех Херве дивизиялары ғана Карлдың қол астында қалды. Фельдмаршал лейтенант Михаэль фон Кинмайердің II резервтік армия корпусы, номиналды түрде 7975 адамнан тұрады, Людманнсдорфта қолдау күтіп тұрды. Кинмайердің генерал-майор Андреас фон Шнеллер басқаратын кирасир бригадасы Лихтенштейнмен бірге қызмет етті, ал Тьерри бригадасына төрт драгун эскадрильясы қосылды. 19-шы күні кешке Хиллердің VI армия корпусының көп бөлігі оңтүстікке қарай Майнбургке жетті. V және II резервтік армия корпустары сияқты, VI корпус та бөліністерден зардап шекті. Соғыс басталғанда Карл фельдмаршал лейтенант Франц Йеллачичтің дивизиясын Баварияның астанасы Мюнхенді ұстауға жіберді, ол сол жерде қалды. Хиллер сондай-ақ генерал-майор Арман фон Нордманды шағын күшпен Мосбург ан дер Исарға жіберіп, оңтүстік фланғын бақылауға тапсырды. Хиллердің үш корпусының ресми тізімінде 75 880 әскер тіркелген, бірақ бөліністерден кейін сол қанатта 42 000 сарбаз ғана қалды.

Француздық орналасу

Ланес майданға келгенде, Наполеон оны дереу уақытша корпусқа қолбасшы етіп тағайындады. Бұл арнайы құрылым негізінен III корпустың бөлімдерінен тұрды, олар ертеректе Карл архиегерінің тұзағынан құтылған еді, атап айтқанда, генерал-дивизион Шарль Антуан Моранның 1-ші дивизиясы, генерал-дивизион Шарль Этьен Гудин де Ла Саблоньердің 3-ші дивизиясы, генерал-дивизион Реймонд Гаспар де Бонарди де Сент-Сулпистің 2-ші ауыр кавалерия дивизиясы және бригада генерал-дивизион Шарль Клод Жаккиноның Монбрун дивизиясының жеңіл кавалерия бригадасы. Сондай-ақ, кавалерия резервінен генерал-дивизион Этьен Мари Антуан Чемпион де Нанкутидің 1-ші ауыр кавалерия дивизиясы қосылды. Сент-Сулпистің бригадаларының бірі Сааль-ан-дер-Донауды, Ланнес пен Даву арасындағы тар жолды күзетуге жіберілді. 20 сәуірдің таңында Наполеон Карл архиегерінің әскерінің көп бөлігі өзінің алдында деп жаңылысты. Сәйкесінше, ол оңтүстік-шығысқа қарай Ландшут бағытына шабуыл жасауға бұйрық берді. Ланнестің міндеті – оңтүстікке қарай Рорға қарай жылжу арқылы австриялықтардың оң фланкінен айналып өту болды. Дивизия генерал-майоры Доминик Вандамме өзінің Вюртемберг Корольдігінің шағын корпусымен Зигенбургке шабуыл жасауға тиіс болды. Лефеврдің қалған VII корпусының дивизиялары, III корпустың резервтік дивизиясының генерал-дивизионы Жозеф Лоран Демонтпен бірге Ланнес пен Вандаммені байланыстыруға көмектесетін еді. Наполеон Массенаның IV корпусына Ландшут пен Изар өзенінің арналарын басып алып, австриялықтардың байланыс жолын үзуге бұйрық берді.

Абенсберг

Архиегер Карл 20 сәуірде таңғы сағат 7:30-да ағасы, архиегер Луиге бұйрық жіберді. Ол Луиге Роттенбургке шегінуді және Гроссе Лабердің артында қорғануды бұйырды. Карл Хиллердің Пфеффенхаузенде Луидің сол жағында орналасуын қалады. Карл бұйрықтарды кешіктіріп жібергенімен және Хогенцоллерннің шығысқа шегінгенін Луиге хабарламағанымен қателесті. Бұл қимыл V армия корпусының оң қанатын әлсіз қалдырды. Пфанцельтер Бахлды оң қанатында ұстады. Бахлдан батысқа қарай Тьерри үш және үштен бір батальонмен Оффенштеттенді ұстады. Оның қалған екі және үштен екі батальоны күні бұрын бөлініп, Бибург маңында алты батальоны бар генерал-майор Фредерик Бьянкиге қосылды. Луи Шустехты төрт гусар эскадрильясымен және Рорда бір және үштен бір батальонмен орналастырды. Шустехтің жаяу әскері генерал-майор Жозеф, барон фон Меско де Фелсо Кубинидің жасағымен Майнбургтен келген соң V армия корпусына қосылды. Бір дерек бойынша, Ланнның алғы шебі 20 сәуірдің таңын Бахлға жақындап, Австрияның III армия корпусының шағын жасағын, Пфанцельтерді шығысқа қарай ығыстырды. Баварияның тәж шаһзадасы Людвиг басқарған 1-бавария дивизиясы және генерал-лейтенант Бернхард Эразм фон Дерой басқарған 3-бавария дивизиясы Демонттың III корпусы дивизиясымен бірге Оффенштеттенге шабуыл жасады. Таңғы сағат 10:00-де олар Тьерридің бригадасын жеңіп, Ланн солтүстіктен жақындағанда Бахлға кері шегінуге мәжбүр етті. Тьерри Рорға асығып жетті, ол сағат 14:00-де жетті. Тарихшы Джеймс Р. Арнольд басқаша пікір білдіреді. Ол Пфанцельтердің жасағы III армия корпусының командирі Гогенцоллерннің бұйрығымен кері шақырылғанын, Бахл арқылы солтүстік-оңтүстік жол ашық қалғанын жазады. Осы уақытта Тьерридің драгун әскерлері Абенсберг пен оның маңындағы жолдарда жау әскерлерінің қозғалысын байқады. Таңғы сағат 8-ге жуық Тьерри Бахлға шабуыл жасады және француз атты әскерінің ауылды басып алғанын көрді. Тьерридің әскері қолдау драгундарынан бөлініп қалғаннан кейін, Жакиноның атты әскері оларды орманға қуды. Одан кейін австриялықтар Рохрға қарай өрледі. Автор Фрэнсис Лорейн Петре Гудиннің Бахлдан солтүстікке қарай Пфанцельтермен кездесіп, оны таңғы сағат 9:00 шамасында ығыстырғанын айтады. Баварияның 1-дивизиясы және генерал-майор Хюгельдің Вюртемберг бригадасы Тьерриді Оффенштеттен сағат 10:00 шамасында ығыстырды. Австриялықтар Бахлға жеткенде Жакиноға тап болды, ол шабуыл жасады, олар "орманға шашырады". Пфанцельтер шығысқа қарай Лангквидке қарай жол тартты, онда ол Хогенцоллерн корпусына қосылды. Сол жақтағы орманды австриялықтар басып алған болуы мүмкін деп қорқып, Ланн шығыстағы жерді барлау үшін жүрісін баяулатты. Дегенмен, оның колоннасы Тьерридің жаяу әскерінен бұрын Рорға жетіп қалды. Пфанцельтердің жасағы болмағандықтан, Ланн колоннасының келуі Шустехті таң қалдырды. Австриялық командир Жакиноның алғы шебіне төрт гусар эскадрильясын жіберді. Ақырында Жакино бүкіл бригадасын іске қосып, австриялық гусарларды Рордан оңтүстікке қарай Гренц пехотасының үштен бір бөлігі мен қолдау батальонына кері шегіндірді. Осы кезде Тьерридің жаяу әскері пайда болды. Гудиннің 17-жеңіл жаяу әскері мен артиллерия батареясының көмегімен Жакиноның аңшылары Тьерридің жаяу әскерін жеңіп, оларды қайтадан орманға қуды. Жаяу әскерге көмектесу үшін Шустех қайтадан шабуыл жасады, дәл Тьерридің жоғалған драгундары пайда болған кезде. Бастапқыда шабуыл сәтті болды, бірақ кейін австриялық атты әскерлер курассирлерге тап болды. Нәтижесінде Габсбургтердің атты әскері өз жаяу әскерінің қатарынан өтіп, жеңіліске ұшырады. Француз шабуылшылары мен курассирлері Тьерри мен Месконың әскерлерін аямай, қашқындарды шауып тастады. 3000-нан астам австриялық тұтқынға түсіп, оның ішінде Тьерри де болды, ал төрт зеңбірек жоғалды. Алдыңғы күні Хиллердің VI армия корпусы Майнбургте демалды. Майнбургтен Луидің сол жақ қанатына дейін тікелей жол болғанымен, Сигенбургке дейін 13 шақырым қашықтықта, Хиллер әріптесіне Пфеффенхаузен арқылы айналып өтуді жөн көрді. Ол келгеннен кейін Хиллер сол жақ үш корпустың да басқару құқығын алды. Хиллер Сейгенбургке Луимен кеңесу үшін түскі уақытта келді. Оң жақтан алаңдатарлық хабарлар келген соң, ол фельдмаршал лейтенант Карл фон Винсентті генерал-майор Йозеф Хоффмайстер мен Николаус Вайссенвольфтің желілік бригадаларымен, сондай-ақ Rosenberg Chevauxlegers полкінің 6-шы полкінің төрт эскадрильясымен Роттенбургке жіберді. Петре екі желілік жаяу әскер бригадасының командирлерін атады. Луи князь Рейссті және генерал-майор Йозеф Радецки фон Радецкині төрт батальонмен және 12 атты әскер эскадрильясымен Сигенбургке орналастырды. Бьянки Бибургке қарсы Абенс өзенінің шығыс жағалауын ұстады. Генерал-лейтенант Карл Филипп фон Вреде Сигенбургке шабуыл жасады, бірақ оның 2-бавария дивизиясы Радецки мен 12 фунттық зеңбірек батареясымен оңай жеңіліске ұшырады. Осы уақытта Луи француз әскері Тьерриге шабуыл жасағанын естіп, Радецкиге оң қанатына екі батальонды жіберуді және Людмансдорфтан Кинмайердің жасағын шақыруды бұйырды. Вреде Бибургке солтүстікке қарай жылды, онда ол Абенс өзенінен қайтадан өтуге тырысты. Бастапқыда ол сәттілікке жете алмады, бірақ Бьянки Кирхдорфқа шегінді, бұл 2-бавария дивизиясына өзеннің шығыс жағалауына өтуге мүмкіндік берді. Осы уақытта дивизия генералы Доминик Вандамның Вюртемберг жасағы (кейін VIII корпус ретінде белгілі болды) Сигенбург алдында Вреденің орнына келді. Вандам Сигенбургте өтудің бекер екенін түсінді, сондықтан ол да солтүстікке қарай жылды, Абенсбергте өзеннен өтіп, Кирхдорфқа оңтүстікке қарай жылды. Мұнда бавариялықтар мен вюртембергтіктер Бьянкиді күшейтілген бригадасымен және атты әскер эскадрильясымен кездесті. Рейс Радецкидің екі батальонымен келді. Сағат 14:00 шамасында қызу шайқас болды, одан кейін австриялықтар оңтүстік-шығысқа қарай шегінді. Бір дерек бойынша, II корпусының дивизия генералы Жан Виктор Тарроның атты әскері де Кирхдорфтағы шайқасқа қатысқан. Вреденің 7-бавариялық жаяу әскер полкімен және Хюгельдің Вюртемберг батальондарының екеуімен қысым көрсеткен Радецки Сигенбург жолымен тәртіпті шегінді, Гренцтер мен генерал-майор Константин Гилиан Карл д'Аспре басқаратын Кинмайердің гренадерлерімен қорғалды. Ол бавариялықтар оны қоршап алмас бұрын V армия корпусының пойыздарын Пфеффенхаузен арқылы қауіпсіз өткізуге үлкерді. Вреде қарқынды түрде қуды және көптеген тұтқынды ұстады, бірақ австриялықтар өртеп жіберген көпірді басып алуға жетпеді. Дегенмен, бавариялықтар қысымды сақтап, Гроссе Лабердің саяз суынан сағат 23:00-де шабуыл жасады. Радецки Хорнбах деп аталатын төбеге шегінді, онда оның артқы күзеті таңғы сағаттарға дейін бавариялықтармен шайқасты. Винсенттің колоннасы Роттенбургке жақындағанда, ол III армия корпусының пойыздарымен толы жолға тап болды. Rosenberg Chevauxlegers полкінің шабуылы француз курассирлерін тоқтатып, оның жаяу әскері Гроссе Лабердің шығыс жағында бекем орналасуға мүмкіндік берді. Хиллер кешке Роттенбургке келді және сағат 19:00-де қарсы шабуылға бұйрық берді. Винсент сол қанатын алға жылдырып, бавариялық бөлімді жылдам басып алып, 300 әскерді тұтқынға алды. Одан кейін Deutschmeister жаяу әскер полкінің 4-ші полкі бавариялық және француз жаяу әскерімен қатысты қақтығысқа түсті. Көрер көзге, австриялықтар басым күшпен кері шегінді, 600 қаза тапты, бірақ олар өз жауына тоқтатуға үлкерді. Радецкидің колоннасы III армия корпусының пойыздарымен толы болғандықтан, Винсенттің колоннасы Роттенбургке жақындағанда, ол III армия корпусының пойыздарымен толы жолға тап болды. Rosenberg Chevauxlegers полкінің шабуылы француз курассирлерін тоқтатып, оның жаяу әскері Гроссе Лабердің шығыс жағында бекем орналасуға мүмкіндік берді. Хиллер кешке Роттенбургке келді және сағат 19:00-де қарсы шабуылға бұйрық берді. Винсент сол қанатын алға жылдырып, бавариялық бөлімді жылдам басып алып, 300 әскерді тұтқынға алды. Одан кейін Deutschmeister жаяу әскер полкінің 4-ші полкі бавариялық және француз жаяу әскерімен қатысты қақтығысқа түсті. Көрер көзге, австриялықтар басым күшпен кері шегінді, 600 қаза тапты, бірақ олар өз жауына тоқтатуға үлкерді.

Archduke Charles sent orders to his brother Archduke Louis at 7:30 AM on 20 April. He instructed Louis to fall back to Rottenburg and defend behind the Große Laber. Charles intended Hiller to take position on Louis' left at Pfeffenhausen. Charles erred in sending the orders so late and in not informing Louis of Hohenzollern's withdrawal to the east. The latter move left the V Armeekorps' right flank exposed. Pfanzelter held Bachl on the extreme right flank. To the west of Bachl, Thierry held Offenstetten with three and one third battalions. His other two and two thirds battalions had become separated the previous day and joined General Major Frederick Bianchi, Duke of Casalanza who had six battalions near Biburg. Louis posted Schustekh with four squadrons of hussars and one and one third battalions at Rohr. Schustekh's infantry had just rejoined V Armeekorps after marching from Mainburg with General Major Joseph, Baron von Mesko de Felsö Kubiny's detachment. In one account, Lannes' advance guard approached Bachl in the late morning of 20 April, forcing Pfanzelter's small detachment from the Austrian III Armeekorps eastward. The 1st Bavarian Division under Lieutenant General Crown Prince Ludwig of Bavaria and the 3rd Bavarian Division led by Lieutenant General Bernhard Erasmus von Deroy, together with Demont's III Corps Division advanced on Offenstetten. Around 10:00 AM, they defeated Thierry's brigade, forcing him back on Bachl as Lannes approached from the north. Thierry hastily withdrew to Rohr, which he reached at 2:00 PM. Historian James R. Arnold offers a different narrative. He writes that Pfanzelter's command was withdrawn on the III Armeekorps commander Hohenzollern's orders, leaving the north–south road through Bachl wide open. Meanwhile, Thierry's attached dragoons discovered that Abensberg and its nearby roads were alive with moving columns of enemy troops. Around 8:00 AM, Thierry fell back on Bachl and found to his dismay that French cavalry already occupied the village. Having become separated from his supporting dragoons, Thierry's men were chased into the woods by Jacquinot's horsemen. From there the Austrians hiked cross country toward Rohr. Author Francis Loraine Petre states that Gudin encountered Pfanzelter north of Bachl and brushed him aside about 9:00 AM. The 1st Bavarian division and General Major Hügel's Württemberg brigade drove Thierry from Offenstetten around 10:00 AM. When the Austrians reached Bachl they stumbled upon Jacquinot who attacked and they "scattered through the woods". Pfanzelter marched east to Langquaid where he rejoined Hohenzollern's corps. Because he feared that the woods to his left might contain Austrians, Lannes slowed his march so he could scout the terrain to the east. Even so, his column arrived at Rohr before Thierry's infantry. Without Pfanzelter's detachment to warn him, the arrival of Lannes' column surprised Schustekh. The Austrian commander gamely threw four squadrons of hussars at Jacquinot's advance guard. Eventually, Jacquinot got his entire brigade into action and pressed the Austrian hussars back on the supporting battalion and one third of Grenz infantry south of Rohr. At this time, Thierry's winded infantry appeared on the scene. With the help of Gudin's 17th Light Infantry and a battery of artillery, Jacquinot's chasseurs broke Thierry's foot soldiers and hounded them into the woods again. To take the pressure off the infantry, Schustekh charged again, just as Thierry's lost dragoons showed up. At first, the attack went well, but then the Austrian horsemen came up against a mass of cuirassiers. The result was a rout of the Habsburg cavalry, who rode through the ranks of their own foot soldiers. The French chasseurs and cuirassiers rode roughshod over the troops of Thierry and Mesko, cutting down the fugitives. Over 3,000 Austrians became prisoners, including Thierry, and four cannon were lost. The previous evening, Hiller's VI Armeekorps bivouacked at Mainburg. Though a road ran directly from Mainburg to Louis' left flank at Siegenburg, a distance of only 13 kilometers, Hiller elected to join his colleague by a roundabout march via Pfeffenhausen. Once he arrived, Hiller was authorized to take command of all three left wing corps. Hiller personally arrived in Siegenburg to confer with Archduke Louis around midday. Hearing troubling reports from the right flank, he sent Feldmarschall Leutnant Karl von Vincent toward Rottenburg with the line brigades of Generals Major Josef Hoffmeister and Nikolaus Weissenwolf, plus four squadrons of the Rosenberg Chevauxlegers Regiment # 6. Petre names the two line infantry brigade commanders. Archduke Louis posted Prince Reuss and General Major Joseph Radetzky von Radetz with four battalions and 12 cavalry squadrons at Siegenburg. Bianchi held the east bank of the Abens opposite Biburg. Lieutenant General Karl Philipp von Wrede probed at Siegenburg but his 2nd Bavarian Division was easily fended off by Radetzky and a battery of 12 pdr cannon. At this time, Louis heard that the French attacked Thierry, so he ordered Radetzky to send two battalions to the right flank and called up Kienmayer's command from Ludmannsdorf. Wrede moved north to Biburg, where he tried to get across the Abens again. At first he was not successful, but Bianchi withdrew to Kirchdorf, allowing the 2nd Bavarian Division to cross to the east bank of the stream. Meanwhile, General of Division Dominique Vandamme's Württemberg contingent (later known as the VIII Corps) replaced Wrede in front of Siegenburg. Vandamme soon realized that crossing at Siegenburg was futile, so he too marched north, crossed the river at Abensberg and moved south to Kirchdorf. Here the Bavarians and Württembergers found Bianchi with his reinforced brigade and a cavalry squadron. Reuss soon arrived with Radetzky's two battalions. Around 2:00 PM a sharp combat took place after which the Austrians retreated to the southeast. According to one account, General of Division Jean Victor Tharreau's cavalry of the II Corps also became involved at Kirchdorf. Pressed by Wrede's 7th Bavarian Infantry Regiment, plus two of Hügel's Württemberg battalions, Radetzky conducted an orderly retreat on the Siegenburg road, covered by the grenzers and Kienmayer's grenadiers under General Major Konstantin Ghilian Karl d'Aspré. He managed to shepherd the V Armeekorps trains safely through Pfeffenhausen before the Bavarians cut him off. Wrede pursued aggressively and scooped up many prisoners but failed to capture the bridge, which the Austrians burned. Even so, the Bavarians kept up the pressure, crossing the shallow Große Laber at 11:00 PM to attack. Radetzky fell back to a hill called the Hornbach where his rear guard skirmished with the Bavarians into the early morning hours. When Vincent's column neared Rottenburg, he found the road jammed with the III Armeekorps trains. A charge by the Rosenberg Chevauxlegers halted the French cuirassiers long enough for his infantry to gain solid positions on the east side of the Große Laber. Hiller arrived at Rottenburg in the late afternoon and ordered a counterattack at 7:00 PM. Vincent swung his left brigade forward and quickly overran a Bavarian unit, capturing 300 troops. Soon after, the Deutschmeister Infantry Regiment # 4 got into a vicious firefight with Bavarian and French infantry. In the twilight, the Austrians were forced back by superior numbers with 600 casualties, but they had finally stopped their enemies.

Регенсбург

20 сәуірде Австрияның II армей корпусы полковник Луи Кутардың Регенсбургтегі 65-ші желілік жаяу әскер полкіне шабуылдауды жалғастырды. Оқ-дәрісін толықтыру үшін жіберілген француз конвойы таңғы сағат 8-де австриялық атқыштардың шабуылына ұшырады. Француз әскерлерінің оқ-дәрісі таусылып, Кутар Коллораттан 24 сағаттық уақытша тынығуға өтініш жасады, егер көмек келмесе, бір тәулікten кейін қаруды тастайтынын уәделеді. Австриялық командир бұл шарттарға ақылсыздықпен келісті. Бірақ, көп ұзамай Лихтенштейннің жасағы оңтүстіктен пайда болды. Лихтенштейн бұл уақытша тынығу оған қатысты емес екенін айтып, дереу капитуляциялауды талап етті. Содан кейін Кутар кешкі сағат 5:00-де капитуляциялады. Француз саперлері Регенсбург көпірін қирату мүмкін емес деп тапқандықтан, көпір бұзылмады. Бұл көпір кейіннен Карл әскерінің қашуына үлкен көмек көрсетті. Екі күндік шайқаста француздар 11 офицер мен 200-ге жуық сарбазды өлтіріп, жаралап, 1988 әскерін тұтқынға алды. Австриялықтар 73 адамды өлтіріп, 220 адамды жаралап, 85 әскерінен хабар алмай қалды, барлығы 378 адам шығынға ұшырады. Шайқас барысында француздар 75 әскер мен бір туды тұтқынға алды, олардың барлығы қайтарылып алынды. Коллорат II армей корпусының сол күні кешке қызметке дайын екенін хабарлағаннан кейін, штаб-пәтер әскерлеріне Дунайдың солтүстік жағалауындағы Хемауға түнде жорық жасауға бұйрық берді. Бірақ таңертең шаршаған әскерлер мақсатсыз саяхаттан кейін Регенсбургке қайтарылды.

Салдары

Арнольд одақтастардың 1107 қаза тапқанын, оның ішінде 746 бавариялықты тізімдейді. Ол Австрия жағынан 492 өлген, 2219 жараланған және шамамен 4000 тұтқынға алынған, яғни барлығы 6711 адамның шығынға ұшырағанын хабарлайды. Француздар 8 ту мен 12 зеңбірекке қол жеткізді. Дигби Смит одақтастардың 34 қаза тапқанын және 438 жараланғанын көрсетеді, бірақ бұл көрсеткіш неміс одақтас әскерлеріне ғана қатысты сияқты. Австрияның жалпы шығыны 6872 адамды құрады, оның ішінде 3000-4000 тұтқынға алынды. Бродер Гренцтің 2-ші батальоны (Меско бригадасы) 18 офицер мен 1040 қатардағы сарбазбен бірге жойылды. Смит өлтірілгендер, жараланғандар, тұтқынға алынғандар және хабарсыз жоғалғандар туралы мәлімет береді, бірақ сандардың қосындысы 5824-ке жетеді, сондықтан толық тізімде жоқ. Петре 2710 австриялықтың қаза тапқанын және жараланғанын, сондай-ақ шамамен 4000 адамның тұтқынға алынғанын көрсетеді. Барлығы, Хиллердің үш корпусының 42 000 әскері француздың 55 000 әскері мен олардың неміс одақтастарына қарсы тұрды. Шайқасқа тек 25 000 австриялық және олармен шамалас одақтас әскерлер қатысты. Джон Гиллдің жаңа зерттеулері Австрия әскерлерінің 7200 адам мен 12 зеңбіректі, ал француз және француз одақтас әскерлерінің 1000 сарбазын жоғалтқанын көрсетеді. Сол күні кешке Тьерри мен Шустехтің апатты жағдайы белгілі болғаннан кейін, Хиллер үш корпусын Ландшуттағы Исар өзенінің артына көшіруге шешім қабылдады. Бұл шешімге Массенаның сол жақтан шабуылы мен эрцгерцог Луистен келген қолайсыз хабарлар да ықпал етті. Бұл маңызды шешім Австрияның сол жақ қанатының эрцгерцог Карлдың бас корпусынан жақын арада тәуелсіз әрекет ететінін білдірді. Хиллер өзінің армия қолбасшысымен тек 15 мамырда Венаның солтүстігінде кездесе алатын болды. Наполеон сол жақ қанатын қиратқанда, эрцгерцог Карл таң қалдырарлықтай жайсыз күйде болды. Сағат 6-да ол князь Розенбергпен бірге болды, ал сағат 7:30-да эрцгерцог Луиге бұйрық жіберіп, содан кейін Австрия императоры Франциск I-ге хат жазды. Бірақ 11:00-ден 18:30-ға дейін Австрияның бас қолбасшысы ешқандай бұйрық бермеді. Ол Регенсбургты басып алуға тырысқан болуы мүмкін немесе эпилепсиялық ұстама кезінде өзінің кабинетіне тығылып қалған болуы мүмкін. Эпилепсиялық шабуыл болуы мүмкін, бірақ бұл Карлдың басшылық міндетін орындамауының сылтауы болуы да мүмкін. Белгілі болғандай, 20 сәуірде Австрияның III, IV және I резервтік армия корпустары Давудың Луи Фриан, Сент-Илаир және Монбрун генералдары басқаратын үш дивизиясына кедергі келтірмеді. Саны жағынан кем болғанына қарамастан, Наполеонның 113 000 әскері 161 000 австриялық әскерін екіге бөлді. Карлдың бес корпусы, оның ішінде Регенсбургтің солтүстігіндегі I және II армия корпустарының 48 000 қосымша әскері солтүстікке қарай орналасты, ал Хиллердің үш корпусы Ландшутқа қайта шегінді. (Массена мен Одиноның 57 000 әскері Наполеонның жалпы санына кірмейді.) Екі австриялық әскер де тағы бір маңызды шайқасқа қатысуға мәжбүр болды. Хиллер 21 сәуірде Ландшут шайқасында, ал Карл 22 сәуірде Экмюль шайқасында күш сынасты.

Arnold lists 1,107 Allied casualties, including 746 Bavarians. He gives Austrian losses as 492 killed, 2,219 wounded, and nearly 4,000 captured, or a total of 6,711. The French also captured eight colors and 12 cannons. Digby Smith notes Allied casualties as 34 dead and 438 wounded, but this seems to count only the German allied troops. Austrian total losses are given as 6,872, including 3,000 to 4,000 captured. The 2nd battalion of the Broder Grenz (Mesko's brigade) was annihilated, with 18 officers and 1,040 rank and file counted as lost. Smith gives killed, wounded, captured, and missing, but the numbers only add up to 5,824 so they are not listed. Petre lists 2,710 Austrians killed and wounded, plus about 4,000 captured. Altogether, the 42,000 troops of Hiller's three corps left wing faced 55,000 French and their German allies. Only about 25,000 Austrians and an equal number of Allies were engaged in action. More recent scholarship by John H. Gill attributes losses of 7,200 men and 12 guns to Austrian forces, and 1,000 to French and French allied forces. That evening, as the extent of Thierry and Schustekh's disaster became known, Hiller resolved to pull his three corps behind the Isar at Landshut. In this decision, he was also influenced by Masséna's move against his left rear and unfavorable reports from Archduke Louis. This crucial decision meant that the Austrian left wing would in the near future operate independently from Archduke Charles' main body. Hiller would only reunite with his army commander on 15 May north of Vienna. While Napoleon savaged his left wing, Archduke Charles remained amazingly inert. At 6:00 AM, the archduke was with Prince Rosenberg and at 7:30 AM he sent orders to Archduke Louis and then wrote a letter to Emperor Francis I of Austria. But from 11:00 AM until 6:30 PM, the Austrian generalissimo failed to issue any orders. He either became obsessed with capturing Regensburg or he had an epileptic seizure during which he is supposed to have locked himself in his quarters. The epileptic attack is probable, but there is a possibility it may be a cover story for Charles' failure to exercise command. What is known is that the Austrian III, IV, and I Reserve Armeekorps did not disturb Davout's remaining three divisions under Generals of Division Louis Friant, Saint Hilaire, and Montbrun on 20 April. Despite being outnumbered, Napoleon's 113,000 troops split the 161,000 strung out Austrians into two forces. Charles five corps, including 48,000 additional troops of the I and II Armeekorps north of Regensburg, lay to the north while Hiller's three corps fell back to Landshut. (Massena and Oudinot's 57,000 soldiers are not counted in Napoleon's total.) Both Austrian forces had to fight a second major battle each. Hiller fought the Battle of Landshut on 21 April, while Charles engaged in the Battle of Eckmühl on the 22nd.

Жарыс реті

Төменде шайқас құрамының қысқартылған тізімі келтірілген. Толық шайқас құрамы Абенсберг 1809 шайқасы құрамында кездеседі.