Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдіктер туысы, "өлім камерасы" немесе "өлімді камасы" деп аталатын өсімдіктер. Автоматты taxobox.
|taxon = Camassia
|image = Camassia quamash 6374. JPG
|image upright = 0.8
|image caption = Үнді камасы (Camassia quamash)
|authority = Lindl.
|type species = Camassia quamash (Pursh) Greene
|synonyms ref= Liliaceae тұқымдасы бөлінген кезде, кейбір жіктемелерде Camassia Hyacinthaceae (қазір Scilloideae) деп аталатын тұқымдасқа жатқызылды. ДНК және биохимиялық зерттеулер нәтижесінде, Гүлді өсімдіктер филогенезия тобы Camassia-ны Asparagaceae тұқымдасына, Agavoideae қосымша тұқымдасына қайта жіктеді.
Genus of plants
the plants called death camas or deathcamas
Automatic taxobox
|taxon = Camassia
|image = Camassia quamash 6374. JPG
|image upright = 0.8
|image caption = Indian camas (Camassia quamash)
|authority = Lindl. |type species = Camassia quamash (Pursh) Greene
|synonyms ref= When the Liliaceae was split, in some treatments Camassia was placed in a family called Hyacinthaceae (now the subfamily Scilloideae). DNA and biochemical studies have led the Angiosperm Phylogeny Group to reassign Camassia to the family Asparagaceae, subfamily Agavoideae.
Синонимдер
Камассия эскулента термині шатастыратын болып келеді. Бұл ресми қабылданған атау емес, ол екі рет қолданылған, әрі Камассия квамаш, әрі Камассия сциллоид түрлері үшін. Осы себепті Camassia esculenta (Ker Gawl.) B. L. Rob. C. scilloides-тің синонимі ретінде жарамсыз деп есептеледі, ал Camassia esculenta (Nutt.) Lindl. C. quamash subsp. quamash-тың қабылданбаған атауы (синонимі) болып табылады. Сондықтан, ешқандай нақтылаусыз бағбандар арасында осы атаудың қолданылуы жаңсақтыққа әкелуі мүмкін.
The term Camassia esculenta is a confusing one. Not an accepted name, it has been used twice, both for Camassia quamash and for Camassia scilloides. Consequently, the reference to Camassia esculenta (Ker Gawl.) B. L. Rob. as a synonym for C. scilloides is deemed illegitimate, while reference to Camassia esculenta (Nutt.) Lindl. is a non accepted name (synonym) for C. quamash subsp. quamash. Hence the continuing horticultural usage without qualification is potentially confusing.
Жергілікті өсіру әдістері
Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті халықтар көк кама (Квеетла) өсімдігін белсенді басқару және өсірумен айналысты. Олар жерді тазарту және өсу жағдайларын жақсарту үшін бақыланатын өрттен пайдаланды. Көк кама өсімдігі Тынық мұхитының солтүстік-батысында табиғи түрде өссе де, жергілікті халықтар оны арамшөптерді жою, топырақты өңдеу, кама түйірлерін жинау және қайта отырғызу арқылы күтімге алды. Кама өсірілетін жерлерді жеке адамдар немесе туысқандық топтар жинап, олар сол жердің өсірушілері немесе күтушілері ретінде танылды. Күтім көбінесе рулық байланысқа негізделген, ал белгілі бір жерге өсіру құқығы қатаң сақталды. Көптеген ұрпақтар бір кама өсірілетін жерден жинауды дәстүр ретінде сақтады. Жер учаскелерінің физикалық шекара белгілері болғандығы туралы мәліметтер бар, сондай-ақ белгілі бір адам немесе туысқандық топқа тиесілі жерден жинаудың салдары да болды.
Indigenous peoples of the Pacific Northwest engaged in active management and cultivation of blue camas (Kweetla). They used controlled burning to clear land and improve growing conditions. While blue camas plots occurred naturally in the Pacific Northwest, Indigenous peoples would maintain a plot through weeding, tilling, harvesting Camas bulbs, and replanting. Camas plots were harvested by individuals or kin groups, who were recognized as a particular plot’s cultivators or stewards. Stewardship was typically lineage based, and cultivation rights to a particular plot were fiercely guarded. Multiple generations would often harvest the same Camas plot. Plots have been recorded as possessing physical boundary markers, and there were social consequences for harvesting from a plot that was recognized as being maintained by a particular individual or kin group.
Тамақпен пайдалану
Камасия түрлері Американың ежелгі Батысының кейбір аймақтарындағы жергілікті халықтар мен қоныс аударушылар үшін маңызды тағам болған. Камасия түрлері жеуге жарамды және қоректік заттарға толы болса, сол өңірлерде өсетін ақ гүлді өлім-жітім (қамасия тұқымдасына жатпайтын, бірақ Мелантиеялар тайпасының көптеген тұқымдарына кіретін) түрлері уытты, ал олардың түйірлері сыртқы түрімен өте ұқсас. Өсімдіктерді гүлдеген кезде ажырату оңай. Куамаш Солтүстік Американың батысындағы көптеген жергілікті халықтар үшін тағам көзі болды. Көк кама көктемде немесе жаздың басында гүлдеген кезде жиналды. Жиыннан кейін түйірлерді шұңқырда пісіріп немесе қайнатып дайындады. Шұңқырда пісірілген кама түйірінің толық пісуіне екі күнге дейін уақыт кетеді. Піскен түйірдің сыртқы түрі мен дәмі пісірілген тәтті картопқа ұқсас, бірақ одан тәтті, және түйірдегі инулиннің болуынан кристалды талшықтары көп. Мұндай пісірілген түйірлерді тым көп жеу, әсіресе жартылай пісірілген болса, инулин мен басқа да олигосахаридтердің құрамында болуына байланысты, ішек газдануына себеп болуы мүмкін. Пісіргеннен кейін түйірлерді ұнтақтап, нан жасауға болады. Кама жеген жергілікті американдық халықтардың арасында Нез Персе (Нимипуу), Кри, Калапуя, Блэкфут, Якама және Жағалау Салиш тайпалары, соның ішінде қазіргі Виктория, Британдық Колумбияда кама жинаған Леквунгендер немесе Сонгис тайпалары бар. Леквунгендер бұл жерді Камосун, яғни "кама жиналатын орын" деп атаған. Кутенэй тайпасы каманы "хапи" (Ктунакса) деп атаған. Кама түйірлері Льюис және Кларк экспедициясының мүшелерінің аман қалуына көмектескен. Ұлы Аймақта ақтардың қоныстануын кеңейтумен және мал мен шошқаларды кама далаларына жіберумен жергілікті тайпаларға қол жетімді тағам азайды және американдықтар мен қоныс аударушылар мен саяхатшылар арасындағы шиеленіс күшейді. Бір кезде кеңінен таралған кама далалары қазіргі заманғы даму мен ауыл шаруашылығының салдарынан азайғанмен, бүгінде көптеген кама далалары мен батпақтарды көруге болады.
Camassia species were an important food staple for Indigenous peoples and settlers in parts of the American Old West. While Camassia species are edible and nutritious, the white flowered deathcamas species (which are not in the genus Camassia but in a number of genera in the tribe Melanthieae) that grow in the same areas are toxic, and the bulbs are quite similar in appearance. It is easiest to tell the plants apart when they are in flower. The quamash was a food source for many indigenous peoples in western North America. Blue camas was harvested when in bloom, in spring or early summer. After being harvested the bulbs were pit roasted or boiled. A pit cooked camas bulb can take up to two days to fully cook. The look and taste is something like baked sweet potato, but sweeter, and with more crystalline fibers due to the presence of inulin in the bulbs. The eating of too many such baked bulbs – especially if undercooked – can cause excessive flatulence, due to their containing inulin and other oligosaccharides. After cooking, the bulbs could be pounded into a paste and made into cakes. Native American peoples who ate camas include the Nez Perce (Nimíipuu), Cree, Kalapuya, Blackfoot, Yakama, and Coast Salish, including the Lekwungen or Songhees who collected camas in what is now Victoria, British Columbia, the Lekwungen name for which was Camosun, or "place to gather camas". The Kutenai called the camas "xapi" (Ktunaxa). Camas bulbs contributed to the survival of members of the Lewis and Clark Expedition. In the Great Basin, expanded settlement by whites accompanied by turning cattle and hogs onto camas prairies greatly diminished food available to native tribes and increased tension between Native Americans and settlers and travelers. Though the once immense spreads of camas lands have diminished because of modern developments and agriculture, numerous camas prairies and marshes may still be seen today.
Қиыршық тас
Бұл пияз гүлі бақшаларда жақсы табиғи түрде өседі. Пияз жоғары гумусты, жақсы дренаждалған топырақта ең жақсы өседі. Ол жартылай көлеңкелі ормандық аймақтарда және тасты тік беткейлерде, сондай-ақ ашық шалғындарда немесе далаларда өседі. Бұған қоса, ол өзендер мен ағыстардың жанында да өседі. Өсімдіктерді жапырақтары сарғайғаннан кейін күзде бөлуге болады. Пиязды күзде отырғызу керек. Сонымен қатар, бұл өсімдік тамырдан емес, тұқым арқылы көбейеді.
This bulb flower naturalizes well in gardens. The bulb grows best in well drained soil high in humus. It will grow in lightly shaded forest areas and on rocky outcrops as well as in open meadows or prairies. Additionally it is found growing alongside streams and rivers. The plants may be divided in autumn after the leaves have withered. Bulbs should be planted in the autumn. Additionally the plant spreads by seed rather than by runners.
Жер атаулары
Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы көптеген аймақтар осы өсімдіктің атымен аталады, мысалы: Орегон штатындағы Камас алқабы, Вашингтон штатындағы Камас қаласы, Оңтүстік Вашингтондағы Лакамас арнасы, Солтүстік Айдаходағы Камас жазығы (және оның Камас жазығы темір жолы), Оңтүстік Айдаходағы Камас округі және Юта штатындағы Камас.
Many areas in the Pacific Northwest are named for the plant, including Camas Valley, Oregon; the city of Camas, Washington; Lacamas Creek in southern Washington; the Camas Prairie in northern Idaho (and its Camas Prairie Railroad); Camas County in southern Idaho; and Kamas, Utah.
Жергілікті сауда мен мәдениеттегі рөлі
Кама Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы көптеген жергілікті тайпалардың диетасының маңызды құрамы болды. Дегенмен, барлық жергілікті тайпалар каманы өздері жинаған жоқ. Керісінше, көптеген тайпалар оны алу үшін саудаға тәуелді болды. Кама өндірісіне жағдай жасаған ортада өмір сүрген тайпалар, мысалы, жағалау Салиштары, кедр қабығынан тоқылған себеттер мен кептірілген палтус сияқты түрлі тауарлар мен азық-түліктерді алу үшін сауда желілерін құрды. Кама мұндай жағдайларда көбінесе көп көлемде саудаланып тұрды.
Camas was an important component of the diets of most indigenous groups located in the Pacific Northwest. However, not all indigenous groups harvested camas themselves. Instead, many relied on trade in order to procure it. Indigenous groups that lived in environments that suited camas production, such as the Coast Salish, developed networks of exchange in order to procure a variety of goods and foods, such as cedar bark baskets and dried halibut. Camas was frequently traded in large volumes for such occasions.
Адамның таралуының теориясы
Жергілікті жерді басқару тәсілдері Гари еменді экожүйесін сақтауда маңызды рөл атқарғаны туралы теориялар бар, ал Камассия квамашы өсетін негізгі экожүйелердің бірі осы Гари еменді экожүйесі болғандықтан, зерттеушілер Камассия квамашының генетикалық құрылымын зерттеу арқылы адамның араласуы нәтижесінде таралу мүмкіндігін қарастырды. Камассия квамашының генетикалық құрылымын талдау адамның тарату теориясын қолдамады. Камассия квамашының Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағындағы таралуы көбінесе мұз дәуірінен кейінгі қоныс аударудың нәтижесі болып табылады. Осы нәтижелер Камассия квамашының адамның араласуы арқылы таралу деңгейі өсімдіктің генетикалық құрылымында із қалдыратын сияқты үлкен болмағанын көрсетеді.
As indigenous land management techniques have been theorized as having had a significant impact on the maintenance of the Garry oak ecosystem, one of the primary ecosystems in which Camassia quamash grows, researchers have investigated the potentiality of anthropogenic transport through an investigation of the genetic structure of Camassia quamash. analysis of the genetic structures of Camassia quamash have not substantiated theories of anthropogenic dispersal. The distribution of Camassia quamash across the Pacific Northwest is most likely the result of postglacial migration. These results imply that the degree of anthropogenic dispersal of Camassia quamash that occurred was not of such a scale as to leave a marker in the plant’s genetic structure.