Кіріспе

2002 жылы 25 наурызда ұшырылған Қытайдың пилотсыз ғарыш сапары – Қытайдың Шэньчжоу ғарыш кемесінің үшінші ұшырылуы. Бұл ғарышқа адамды тасымалдауға мүмкіндігі бар алғашқы Шэньчжоу ғарыш кемесі болды, сондықтан миссияның басты мақсаты ғарышта адамды қамтамасыз етуге қажетті жүйелерді сынау еді. Бортында адамның физиологиялық көрсеткіштерін – жүрек соғысын, пульсін, тыныс алуын, тамақтануын, метаболизмін және зәр шығаруын имитациялайтын манекен тасымалданды. Дизайндық өзгерістерге байланысты ұшыру бірнеше айға кешіктірілді. Шэньчжоу 3-тің жаңа интерьер дизайнын пайдалану жоспарланған еді, бірақ іске асырудағы қиындықтар бұрынғы нұсқаға қайта оралуға әкелді. Зымыран мен ғарыш кемесі 2002 жылдың наурыз айының басында өткен Тоғызыншы Ұлттық Халық Конгресінің бесінші сессиясы және Қытай Халық Саяси Кеңестік Конференциясының Тоғызыншы Ұлттық Комитетінің бесінші сессиясы барысында ұшыру алаңына шығарылды.

Орбиталық

Шенчжоу-3 миссиясы кезінде екі рет орбитасын өзгерткен деп саналады. Біріншісі 29 наурызда 10:15 UTC-де болды, онда артқы маневрлік қозғалтқыштар шамамен 8 секунд бойы жұмыс істеп, оны 330,2 км x 337,2 км орбитаға түсірді. Екіншісі 31 наурызда болды. Екі рет те орбитасын жоғарылату үшін жасалды. Шенчжоу-3 бұрынғы Шенчжоу-1 және Шенчжоу-2 ұшуларына қарағанда 42,40° бұрыштағы орбитада, ал Шенчжоу-1 және Шенчжоу-2 ұшулары шамамен 42,59° бұрыштағы орбитада болды.

Ғылыми пайдалы жүктеме

Кемеде 44 түрлі эксперимент тасымалданды. Олардың ішінде бейнелеу спектрографы, бұлт сенсоры, сәулелену сенсоры, күн ультракөк сәуле мониторы, күн тұрақтылығы мониторы, атмосфералық құрамды анықтағыш, атмосфералық тығыздықты анықтағыш, көп камералы ғарыш кристалдану пеші, ғарыш протеин кристалдарына арналған жабдық, жасуша биореакторы, қатты денені қадағалау детекторы және микрогравитация өлшегіші болды. Сонымен қатар, кеме терезесі арқылы көрінген Жердің суреттерін тікелей эфирде көрсететін бейнекамера да болды. Радио байланыс жүйесін сынау үшін бұрыннан жазылған әйел дауысы таратылды.

Қайта кірісу

Шэньчжоу-3 107 рет орбитаға шығып, сәтті қонды. Шэньчжоу-2 кемесінен айырмашылығы, онда қону капсуласының суреттері жарияланбаған еді, ал осы жолы сәтті қонғанын растайтын суреттер жарияланды. Шэньчжоу-2 сияқты, орбиталық модуль де ұзақ миссия үшін орбитада қалды. Осы кезеңде ол орбиталық түзетулер жасап, орбитасын көтерді. Бұл модуль Шэньчжоу-4 үшін түйісу нысаны ретінде пайдаланылуы мүмкін деген болжам болғанмен, олай болмады. Оның миссиясы 2002 жылдың қазан айында аяқталды және 12 қарашада шамамен 06:38 UTC бойынша 22° оңтүстік ендік, 109° шығыс бойлықтан Батыс Австралияның жанындағы Үнді мұхиты үстінен атмосфераға қайта кірді.

Іске қосу

"Шенчжоу-3" зымыранның ұшырылуына Қытай Коммунистік партиясының Бас хатшысы және президент Цзян Цзэминь қатысты. Оған бірге Қытай Коммунистік партиясы Саяси бюросының мүшесі және вице-премьер Ву Банггуо, Саяси бюроның орынбасар мүшесі және Қытай Коммунистік партиясы Хатшылығының мүшесі Цзэнь Циньхоң, Орталық әскери комиссияның мүшесі және Халықтық азаттық армиясының Бас саяси басқармасының директоры Ю Юйбо, Орталық әскери комиссияның мүшесі және Халықтық азаттық армиясының Бас қару-жарақ басқармасының директоры Цао Ганчуань да қатысты.

Құтылу жүйесі

Шэньчжоу-3 – 2F Ұзақ марш тасымалдағышының алғашқы ұшырылуы болды, және ол жұмыс істейтін ұшырудан қашу жүйесімен жабдықталған еді. Апат жағдайында ғарышкерге жүйені қолмен іске қосуға мүмкіндік беретін екі қосымша жүйе де қосылды. Бұл сынақ ұшыру кезеңінде жүргізілді, бірақ қытай билігі сынақтың сәтті өткенін растамады. Ұшырудан бір күн өткен соң Қытай Орталық Телевизиясы ғарыш кемесінің орбитадағы бейнесін көрсетті. Қызығушылық тудырған нәрсе – орбиталық модульдің алдыңғы бөлігінде жеті элементтен тұратын үш лог-периодикалық антенна орнатылғаны байқалды. Ол 300–1000 МГц жиілік диапазоны үшін жобаланған деп саналады. Сондай-ақ, ғарыш кемесінің қалған бөлігінен ажырағаннан кейінгі орбиталық модульдің анимациясы көрсетілді. Алдыңғы бөлімнен үш икемді құрылғы (бум) созылды, біреуі солға, екіншісі оңға, үшіншісі алға қарай. Бұл ELINT құрылғысы болуы мүмкін деген болжам бар.