Кіріспе

Ирландиялық саясаткер (1851–1931)

Джеймс Генри Муссен Кэмпбелл, 1-ші барон Гленэви (4 сәуір 1851 – 22 наурыз 1931) – ирландиялық заңгер, британдық парламентте және кейін Ирландия еркін мемлекетінің Ойрехтасында саясаткер болған. Ол сонымен қатар Ирландияның лорд-канцлері де болды.

Адвокат және судья

Ол Дублинде дүниеге келді және Кингстаундағы (қазіргі Дун Лаугер) доктор Стэкпул мектебінде және Дублин Тринити колледжінде білім алды, 1874 жылы бакалавр дәрежесін алды. 1878 жылы Ирландия адвокатурасына қабылданғаннан кейін, Кэмпбелл 1892 жылы Ирландияның королевасының кеңесшісі болды және алты жылдан соң Дублиндегі Сент-Стефанс-Грин округінен Ирландияның юнионист депутаты болып сайланды. Келесі жылы ол Англия адвокатурасына қабылданды, ал 1902 жылдың ақпанында Грей Инннің мүшесі (Bencher) болып сайланды. Кэмпбелл 1901 жылы Ирландияның бас солиситоры болды, ал 1903 жылы Дублин университетінің өкілі ретінде Парламентке сайланды. 1905 жылы ол елдің бас прокуроры болып тағайындалды, сондай-ақ Ирландияның жеке кеңесшісі қызметіне ие болды, ал 1916 жылы Ирландияның Лорд-бас судьясы болды. Оны судьялық қызметке тағайындауға байланысты үлкен даулар туды: оны Ирландияның лорд-канцлері етіп тағайындау туралы бастапқы ұсыныс ирланд ұлтшылдарынан қатты қарсылыққа ұшырады, сондықтан оған басқа лауазым табу үшін көп күш жұмсалды. Барон Аткинсоннан Лордтар палатасынан зейнетке шығуын сұраған, бірақ ол бас тартқан. Содан кейін, ауыр сырқатқа шалдыққан Ирландияның Лорд-бас судьясы Ричард Черриге орнынан кетуге қысым көрсетілді. Денсаулығы нашарлағанға қарамастан, Черри бастапқыда бұған келіспеді, бірақ ақырында 1916 жылдың желтоқсанында зейнетке шығуға мәжбүр болды. Морис Хили өз естеліктерінде Кэмпбеллдің сол кездегі ең көрнекті ирландтық адвокаттарының бірі болғанын, мүмкін Эдвард Карсоннан басқа, бірақ судья ретінде ол мазасыз және шыдамсыз болғанын, сондай-ақ кеңесшілер сөзін үзуге бейім болғанын (бұл судьялар арасында жиі кездесетін құбылыс) айтады.

Ирландияның тәуелсіздік соғысы

1917 жылы Кэмпбелл баронет атағын алды, ал келесі жылы Ирландияның лорд-канцлері болып тағайындалды. Ирландия Тәуелсіздік соғысы кезінде оның позициясы белгісіз болды. Ирландия сот жүйесінің басшысы ретінде, британ үкіметі оның британдық билікті сақтау үшін бар күшін жұмсауын күтті, бірақ оның кейінгі мансабы көрсеткендей, ол Ирландия еркін мемлекетінің болуына қарсы емес еді және жаңа үкіметте рөл атқаруға дайын болды. Осы прагматикалық көзқарас британдық әкімшіліктің наразылығын тудырды, олардың кейбіреулері оны сатқындық деп есептеді. Даблин қамалының шенеунігі Марк Стержис, британдық биліктің соңғы жылдарының жарқын суретін көрсететін күнделіктерінде Кэмпбеллды "ешнәрсе жасамайтын және, көрінетін болса, тек Синн Фейнге бейтарап және әрекетсіз екенін көрсетудің ең жақсы жолын ғана ойлайтын" қорқақ деп айыптады. Кэмпбеллдің лорд-канцлер лауазымын алған сер Джон Росс та осыған ұқсас сын айтты. Ирландия тарихшысы Р. Б. Макдауэлл, Стержис пен Росс Каслмен жұмыстарын аяқтағаннан кейін Оңтүстік Ирландияда қалуға ниеттенбегенін, тиісінше Англияға оралып, Лондон арқылы Тайронға көшіп кеткенін мәлімдейді. 1921 жылы қызметтен босатылғаннан кейін Кэмпбелл Дублин графтығындағы Миллтауннан Барон Гленави атанды.

Еркін мемлекет Сенатының бірінші төрағасы

1922 жылы У.Т. Косгрейвтің ұсынысымен ол жаңа Еркін Мемлекет Сенатына мүше болып тағайындалды және 1922 жылдың 12 желтоқсанында Сенаттың барлық дерлік мүшелері оны бірінші Cathaoirleach (төраға) етіп сайлады. Бұл Ирландия Азамат соғысының қайнаған кезінде болды, ал тағайындалғаннан кейін көп ұзамай оның Дублин қаласындағы Киммедждегі отбасылық үйі келісімге қарсы болған ИРА-ның жаңа мемлекет өкілдеріне қарсы науқанының бөлігі ретінде өртеп жіберілді. 1925 жылғы Сенат сайлауынан кейін ол 1925 жылдың 9 желтоқсанында 40–12 дауыспен қайтадан төраға болып сайланды. 1928 жылы Сенаттағы өкілеттігі аяқталған соң ол қайта сайлануға түспеді.

1924 жылғы Соттар туралы заң

1923 жылдың қаңтарында Гленави Ирландия еркін мемлекетінің атқарушы кеңесіне Ирландия еркін мемлекеті үшін жаңа сот жүйесін құру туралы кеңес беру үшін тағайындалған Сот комитетінің төрағасы болды. Оның ұсыныстары 1924 жылғы Соттар туралы заңда іске асырылды, ол ірікпен қазіргі Ирландия сот жүйесін құрды. Бұл 1920 жылғы Ирландия үкіметі заңымен құрылған бұрынғы сот жүйесін алмастырып, оны қайта құрды. Dáil соттары заңсыз деп жарияланды, бірақ олардың ескі "үкімдері" Оирехтастың жеке заңымен заңдық күшке ие болды. Гленави комитеттің тағы бір мүшесі, Хью Кеннедимен келіспеді, ол жақын арада Ирландияның бірінші бас судьясы болып, Гленави мен комитеттің көпшілігі ұсынғаннан гөрі радикалды өзгерістерді қолдады. Саяси даулар екі адамның жеке басымен ұнамауымен күшейді. Лорд Гленави 1931 жылы Дублинде қайтыс болды және қаланың Маунт-Джером зиратына жерленді.

Отбасы

Оның ата-анасы полковник Уильям Муссен Кэмпбелл және Делия Пул Грэм, Генри Фрэнсис Грэмның Ньютаун Аббат, Кильдар графлығындағы қызы болған. Уильям мен Делия Дублин графтығының Теренур қаласындағы Проспект-хауста тұрды. Оның әкесінің әкесінің отбасы Антрим графтығындағы Гленави және Магерагаллдан шыққан. 1884 жылы ол Эмили Маккалоуға үйленді, және олардың үш ұлы мен бір қызы болды, оның ішінде Чарльз мен Сесил.