Кіріспе

АҚШ, Джорджиядағы тарихи үй, Гарри С. Трумэн Флорида штатының Ки-Уэст қаласында пайдаланған үйі.

Кіші Ақ үй – АҚШ-тың 32-ші президенті Франклин Д. Рузвельттің жеке резиденциясы, ол Джорджия штатының Уорм-Спрингс тарихи ауданында орналасқан. Ол алғаш рет 1924 жылы полиомиелиттен емделу үшін Уорм-Спрингске (бұрын Булоквилл деп аталған) келді және бұл аймақ оған настолько ұнады, Нью-Йорк штатының губернаторы ретінде жақын орналасқан Пайн тауында үй салдырды. Үй 1932 жылы құрылысын аяқтады. Рузвельт президент болғаннан кейін де үйді сақтап, президенттік демалыс орны ретінде пайдаланды. Ол 1945 жылдың 12 сәуірінде, төртінші мерзімі басталғалы үш ай өткен соң, осы жерде қайтыс болды. 1948 жылы үй музей ретінде жұртшылыққа ашылды. Музейдің ең қызықты экспонаты – суретші Элизабет Шуматоффтың оның қайтыс болған сәтінде салған портреті, қазір ол «Аяқталмаған портрет» деп белгілі. Ол Шуматоффтың кейінірек эскиздер мен естеліктерінен салған аяқталған портреттің жанында ілінген. Үйді Джорджия штаты Кіші Ақ үй тарихи орны ретінде басқарады, сонымен қатар Рузвельттің Кіші Ақ үй тарихи орны деп те аталады.

Тарих

Грузия тұрғындары, әсіресе Саванна, 18-шы ғасырдың соңында сары қызбадан құтылу үшін Булоквиллде демалыс өткізе бастады, оған ыңғайлы жағдай жасаған жердегі көптеген жылы бұлақтар тартып тұрды. 19-шы ғасырдың соңында Атлантадан қашудың ыңғайлы тәсілі – жылы бұлақтарға сапар шегу еді. Темір жолмен Дуранға жеткен соң, адамдар Булоквиллге баратын. Бұл орынның артықшылығын көргендердің бірі – Мериуэтер қонақ үйі болды. 20-шы ғасырдың басында автомобильдер танымал болғаннан кейін, туристер басқа жақтарға бет бұра бастады, бұл қонақ үйдің құлдырауына себепкер болды. 1921 жылы 39 жастағы Рузвельт полиомиелитпен ауырды. Оның ауыртпалығын жеңілдеткен аз нәрселердің бірі – жылы суға шому, ванна қабылдау және дене шынықтырумен айналысу еді. Уорм-Спрингске алғаш рет 1924 жылдың қазан айында келді. Ол қаладағы тұрақты табиғи бұлағы бар курортқа барды, бірақ оның бас үйі «жарамсыз» деп сипатталды. Рузвельт 1927 жылы курортты және оны қоршаған шаруашылықты сатып алды (курорт Рузвельттің жылы бұлақтар институты ретінде танылды). Бес жыл өткен соң, 1932 жылы, президенттікке алғаш рет сайланғаннан кейін, ол мүлікке алты бөлмелі Джорджия қарағайынан салынған үй салдыруды бұйырды. Бұл үй оның президенттік кезеңіндегі резиденциясы болды және «Кішкентай Ақ үй» деп аталды. Ол президенттік кезеңінде барлығы 16 сапар жасады, әдетте екі-үш аптаға созылатын, өйткені Вашингтондан пойызбен Уорм-Спрингске жету үшін бір күн қажет болды. Кішкентай Ақ үй – Джорджия қарағайынан салынған алты бөлмелі колониалды стильдегі құрылыс. Үш бөлмесі – жатын бөлмелер: біреуі Рузвельт үшін, біреуі оның әйелі Элеонора үшін және біреуі жеке хатшысы үшін. Қалған бөлмелер – кіреберіс, қонақ бөлмесі және ас үй. Кішкентай Ақ үйге кіру үшін, қазір тек бір бөлігі ғана сақталған, тоспаланбаған жол болды. Гараж және қызметшілер бөлмесі 1932 жылы, содан кейін 1933 жылы қонақ үй ретінде пайдаланылған бір қабатты каркасты коттедж, ал 1934 жылы Джорджия Уилкинстің коттеджі салынды. Уилкинс отбасы бұл жердің түпкілікті иелері болған. Рузвельт Кішкентай Ақ үйді оның саясатын қолдамаған Джорджия саясаткерлерін ауыстыру үшін база ретінде пайдаланды. Бұл 1938 жылы Рузвельт АҚШ сенаторы Уолтер Джорджты, екеуі де демократтар болғанымен, өзіне адал адаммен алмастыруға тырысқанда ерекше көзге түсті. Оның Кішкентай Ақ үйге соңғы сапары 1945 жылдың 30 наурызында болды. Ол өзінің Хайд-парктегі үйінде жеткілікті демалмағанын сезінді. Уорм-Спрингстегі бақылаушылардың айтуынша, Рузвельт «өте нашар» көрінді және оның тұрғындарға деген әдеттегі жылы лебізі әлсіз болды. Бұрынғы сапарларынан айырмашылығы, ол бұрынғы сапарларында көңіл көтеру үшін пайдаланған бассейнге бармады. 1945 жылдың 12 сәуірінде ол Кішкентай Ақ үйде портретіне отырғанда инсульт алды. Рузвельт екі сағаттан кейін ми қан кетуінен қайтыс болды. Рузвельт мүлкінің көп бөлігі Джорджия Уорм Спрингс қорына қалдырылды, ол 1948 жылы барлық мүлікті басқару құқығын алды, бірақ Вилкинс 1959 жылға дейін өмір сүрген Джорджия Уилкинс коттеджінен басқа. 1960 жылы Джон Ф. Кеннеди де, 1976 жылы Джимми Картер де президенттік науқаны үшін бұл мүлікті пайдаланды; Картер тіпті өзінің науқанын сол жерде бастады. 2011 жылдың 9 тамызында Рузвельт институтының ауруханалық аумағындағы Маккарти коттеджі мен Э.Т. Кертис коттеджі, Рузвельт Уорм-Спрингсте болған кезіне жататын өрт салдарынан қирады. Тергеушілер өртті сол кездегі аймақта болған найзағай мен дауылдан туған деп санайды.