Кіріспе
Германиядағы Саксония штатындағы қала. Франц Делич, неміс дінтанушысы және еврей тілінің маманы.
Franz Delitzsch, German theologian and Hebraist
Делич (; славян тілінде delč немесе delcz – төбе) – Германиядағы Саксония штатындағы қала, Лейпцигтен солтүстікке қарай 20 шақырым, Галле (Саале) қаласынан шығысқа қарай 30 шақырым жерде орналасқан. 2015 жылдың соңындағы мәлімет бойынша 24 850 тұрғыны бар, бұл Солтүстік Саксен ауданының ең ірі қаласы. Қала шекарасынан тыс жердегі археологиялық қазбалар неолит дәуіріне дейін баратын елді мекен болғанын көрсетеді. Делич қаласы туралы алғашқы жазба 1166 жылға дейін жетеді, ал кейіннен 17 және 18 ғасырларда Саксония сайлаушысының резиденциясына айналды. Ескі қала жақсы сақталған, онда бірнеше алаңдар, тұрғындар мен ақсүйектердің үйлері, мұнаралар, барокко стиліндегі сарай және қаланың қорғаныс қабырғалары бар. Делич және оның төңірегінде су айдындары, жаяу және велосипед жолдары, сондай-ақ табиғат қорықтары орналасқан.
Орналасқан жері
Делицш Саксониядағы Нордсаксеннің солтүстік-батыс бөлігінде, теңіз деңгейінен 94 метр биіктікте орналасқан. Саксония Анхальтпен шекарасында орналасқандықтан, Делицш Саксонияның ең солтүстік қаласы болып табылады. Қала Гойцше демалыс аймағында орналасқан, ол Саксония және Саксония-Анхальт шекарасынан Биттерфельд-Вольфенге дейін созылады. Шығыс жағында Дюбен даласының бастауы болып табылатын Бад-Дюбен шипажайы орналасқан. Қалалық аумақтың жалпы көлемі – , ал солтүстік-оңтүстікке қарайғы ұзындығы – , ал шығыс-батысқа қарайғы ені – . Қаламен шектес елді мекендер: Лёбниц, Шёнвёлькау, Раквиц және Нойхина, солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша орналасқан.
Аудандар
Аудан атауыАуданы км2 2011 жылғы қыркүйектегі халық саны (тұрақты тұрғын жайы) Тығыздығы/км2 Делицш Гертиц, Кертиц және Вербенмен38.0420,974551 Beerendorf2.38585246 Benndorf3.62382106 Brodau3.1631499 Döbernitz1.17833712 Laue5.2220339 Poßdorf7.78668 Rödgen4.1222454 Schenkenberg2.43832342 Selben3.33664199 Spröda6,4228745 Storkwitz3.5915042 Zschepen2.31407176 Барлығы 83.5725,921310
Тарих
Делич қаласы шамамен 1200 жылы (хроникалар бойынша) қала ретінде негінделді және 1300 жылы ресми қала мәртебесін алды. Қаланың негізі қаланғанға дейін де, кейін де көптеген жаугершіліктер болды: біріншіден, қала құрылмас бұрын сол жерде тұрған славян тайпаларымен күрес, содан кейін, Отыз жылдық соғыста (1618–1648) шведтермен шайқас. Шведтермен болған соңғы кездесуден бір аңыз пайда болды. Аңыз бойынша, швед әскері Лобер өзеніне жеткенде, мұнара күзетшісінің қызы оларды байқап, дабыл шалып, қала тұрғындарына қауіптен хабар берді. Осының арқасында қала тұрғындары қауіпсіз жерге үлгеріп, қорғануға дайындалды және нәтижесінде жаугершілер жеңіліске ұшырады. Осы жеңісті құрметтеу үшін жыл сайын ортағасырлық стильдегі тарихи жәрмеңке өткізіледі, және жәрмеңке кезінде дүкендер сенбі күні ашық болады. 1814–15 жылдары Вена конгресінің шешімімен Делич Саксония корольдігінен Пруссияға қосылды. Әкімшілік жұмыстарды ұйымдастыру үшін Делич ауданы құрылды. 1815 жылдан 1944 жылға дейін Делич Саксонияның Пруссия провинциясының, 1944 жылдан 1945 жылға дейін Галле-Мерзебург провинциясының, 1945 жылдан 1952 жылға дейін Саксония-Анхальт штатының, 1952 жылдан 1990 жылға дейін Шығыс Германияның Лейпциг облысының және 1990 жылдан бері Саксонияның құрамында. Екінші дүниежүзілік соғыс (1939–1945) кезінде тек бір ғимарат – вокзал өртенді, бұл көптеген неміс қалаларымен салыстырғанда аз шығын болды. 1996 жылғы халық санауы бойынша Деличте 27 000-нан астам тұрғын тұрды.
Қалалық кеңес
Қалалық кеңес лорд-мэрден және 30 қала кеңесшісінен тұрады. Әр бес жыл сайын қалалық кеңес жаңадан сайланады. Жаңадан сайланған кеңестің ашылу отырысы әрқашан қалалық әкімдіктің конференц-залында өтеді. Қазіргі кеңес соңғы жергілікті сайлаудан бері (2019 жылдың 26 мамырында өткізілді) қызмет етеді және мынадай құрамда:
Party % of vote2019 Seats2019 % of vote2014 Seats2014 % of vote 2009 Seats2009 CDU CDU 25,9 % 8 34,4 % 11 34,9 % 11 FWG FWG 23,3 % 7 18,5 % 6 14,6 % 4 AfD Alternative for Germany 16,0 % 5 – – – – SPD SPD 14,3 % 4 20,5 % 6 20,5 % 7 LINKE The Left 10,0 % 3 15,6 % 5 8,9 % 6 BI Bürgerinitiative Menschenskinder e. V. 3,9 % 1 – – – – HV Heimatverein Döbernitz e. V. 3,5 % 1 3,3 % 1 2,7 % 0 GRÜNE Alliance 90/The Greens 3,1 % 1 2,4 % 0 – – NPD NPD – – 4,4 % 1 3,8 % 1 FDP FDP – – 1,0 % 0 4,6 % 1Total 100% 30 100% 30 100% 30% of Vote 53,7 % 42,4 % 39,5 %
The next council elections are scheduled for 2024.
Партия | 2019 ж. дауыс үлесі | 2019 ж. орын саны | 2014 ж. дауыс үлесі | 2014 ж. орын саны | 2009 ж. дауыс үлесі | 2009 ж. орын саны
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
CDU | 25,9 % | 8 | 34,4 % | 11 | 34,9 % | 11
FWG | 23,3 % | 7 | 18,5 % | 6 | 14,6 % | 4
AfD (Германия үшін Альтернатива) | 16,0 % | 5 | – | – | – | –
SPD | 14,3 % | 4 | 20,5 % | 6 | 20,5 % | 7
LINKE (Сол) | 10,0 % | 3 | 15,6 % | 5 | 8,9 % | 6
BI (Bürgerinitiative Menschenskinder e. V.) | 3,9 % | 1 | – | – | – | –
HV (Heimatverein Döbernitz e. V.) | 3,5 % | 1 | 3,3 % | 1 | 2,7 % | 0
GRÜNE (Альянс 90/Жасылдар) | 3,1 % | 1 | 2,4 % | 0 | – | –
NPD | – | – | 4,4 % | 1 | 3,8 % | 1
FDP | – | – | 1,0 % | 0 | 4,6 % | 1
Барлығы | 100 % | 30 | 100 % | 30 | 100 % | 30
Party % of vote2019 Seats2019 % of vote2014 Seats2014 % of vote 2009 Seats2009 CDU CDU 25,9 % 8 34,4 % 11 34,9 % 11 FWG FWG 23,3 % 7 18,5 % 6 14,6 % 4 AfD Alternative for Germany 16,0 % 5 – – – – SPD SPD 14,3 % 4 20,5 % 6 20,5 % 7 LINKE The Left 10,0 % 3 15,6 % 5 8,9 % 6 BI Bürgerinitiative Menschenskinder e. V. 3,9 % 1 – – – – HV Heimatverein Döbernitz e. V. 3,5 % 1 3,3 % 1 2,7 % 0 GRÜNE Alliance 90/The Greens 3,1 % 1 2,4 % 0 – – NPD NPD – – 4,4 % 1 3,8 % 1 FDP FDP – – 1,0 % 0 4,6 % 1Total 100% 30 100% 30 100% 30% of Vote 53,7 % 42,4 % 39,5 %
The next council elections are scheduled for 2024.
Дауыс үлесі: 53,7 % | 42,4 % | 39,5 %
Party % of vote2019 Seats2019 % of vote2014 Seats2014 % of vote 2009 Seats2009 CDU CDU 25,9 % 8 34,4 % 11 34,9 % 11 FWG FWG 23,3 % 7 18,5 % 6 14,6 % 4 AfD Alternative for Germany 16,0 % 5 – – – – SPD SPD 14,3 % 4 20,5 % 6 20,5 % 7 LINKE The Left 10,0 % 3 15,6 % 5 8,9 % 6 BI Bürgerinitiative Menschenskinder e. V. 3,9 % 1 – – – – HV Heimatverein Döbernitz e. V. 3,5 % 1 3,3 % 1 2,7 % 0 GRÜNE Alliance 90/The Greens 3,1 % 1 2,4 % 0 – – NPD NPD – – 4,4 % 1 3,8 % 1 FDP FDP – – 1,0 % 0 4,6 % 1Total 100% 30 100% 30 100% 30% of Vote 53,7 % 42,4 % 39,5 %
The next council elections are scheduled for 2024.
Кезекті қалалық кеңес сайлауы 2024 жылға жоспарланған.
Party % of vote2019 Seats2019 % of vote2014 Seats2014 % of vote 2009 Seats2009 CDU CDU 25,9 % 8 34,4 % 11 34,9 % 11 FWG FWG 23,3 % 7 18,5 % 6 14,6 % 4 AfD Alternative for Germany 16,0 % 5 – – – – SPD SPD 14,3 % 4 20,5 % 6 20,5 % 7 LINKE The Left 10,0 % 3 15,6 % 5 8,9 % 6 BI Bürgerinitiative Menschenskinder e. V. 3,9 % 1 – – – – HV Heimatverein Döbernitz e. V. 3,5 % 1 3,3 % 1 2,7 % 0 GRÜNE Alliance 90/The Greens 3,1 % 1 2,4 % 0 – – NPD NPD – – 4,4 % 1 3,8 % 1 FDP FDP – – 1,0 % 0 4,6 % 1Total 100% 30 100% 30 100% 30% of Vote 53,7 % 42,4 % 39,5 %
The next council elections are scheduled for 2024.
Елтаңбасы
Делицш қаласының эмблемасы екі түрлі қаруды біріктіреді: Веттин үйінің немесе тайпалық белгісі мен Марк Мейсен графтығы. Онда екі тік жота көк түсті (Ландсбергер қазықтары) алтын қорапта орналасқан, және ол үш бөлікке бөлінген. Эмблеманың негізгі қалқанының ортасында, Meissen қара арыстаны алтын қалқанда қорғау құралы ретінде еңкейген күйде көрінеді. Ортаңғы қалқан алға қарай бұрылған, сондықтан арыстан мүмкіндігінше тік немесе жиектес болып көрінеді. Оның екі құйрық шоғы бар, олардың бөлінуі құйрықтың ортасынан басталады, бұл Марк Мейсен графтығына сілтеме жасауы керек. Гербке (1526 жылы енгізілген) қосымша, "Secretum civium in delitzsch" деген жазуы бар желбіреген лента бекітілген (шамамен аударғанда: Делицштің құпия мөрі).
Жол
Қаланың батысында B183a және B184 мемлекеттік жолдары қиылысады.
Әуе қатынасы
Лейпциг / Галле әуежайы Делицштен оңтүстік-батысқа қарай 23 шақырым (14 миль) қашықтықта орналасқан.
Жергілікті кәсіпорындар
Делицштегі ең маңызды өнеркәсіп салалары қант және кондитерлік өнімдер өндірісі болды. Қазіргі уақытта Delitzscher шоколад фабрикасы (2008 жылғы 1 қазанда Halloren Chocolate Factory AG сатып алды), EuroMaint Rail GmbH (бұрынғы теміржол вагондары зауыты SFW Delitzsch GmbH), URSA Insulation және Smurfit Kappa картон қаптама зауыты ірі өнеркәсіптік жұмыс берушілер болып табылады. Бұл ірі компаниялардың көпшілігі оңтүстік-батыс жағындағы өнеркәсіптік аймақта орналасқан. Еуроодақтың қант өндіруге қойған квоталарына байланысты 2001 жылы қант зауыты (Südzucker) жабылды. 1990 жылдардың басында тас көмір кенін өндіру тоқтатылды, қалған кен орындары оңтүстік-батыстан солтүстікке қарай доға тәрізді көлдер мен далалық жерлер жүйесіне айналдыру жоспарлануда.