Кіріспе

Мамору Ошиидің 2001 жылғы фильмі «Авалон» (アヴァロン), сонымен қатар «Авалонға қақпа» деп те аталады, 2001 жылы Мамору Ошии режиссерлік еткен және Кадзунори Ито жазған поляк тіліндегі ғылыми-фантастикалық драма. Жапония мен Польшаның халықаралық бірлесіп түсірген фильмінде Аш рөлін Мальгорзата Форемняк ойнайды, ол ойынның нақты мәнісі мен мақсатын анықтауға тырысқанда шындық туралы түсінігі күйреуге айналады. «Авалон» Вроцлав, Нова Хута, Модлин бекінісі және Варшава қалаларында түсірілді. 2009 жылғы Ошидің сценарийін жазып, режиссерлік еткен «Assault Girls» фильмі – «Авалон» әлемінде өтетін жеке дамытылған туынды.

Сюжет

Жақын болашақта көптеген адамдар әскери тақырыптағы виртуалды шындықтың атқышу ойыны Авалонға тәуелді. Ойын ішінде жеке ойыншылар немесе топтар жасанды интеллектпен басқарылатын жаулар мен қарсыластармен толған деңгейлерді шабуылдайды. Жеңімпаздар тәжірибе ұпайларымен және ойын ішіндегі ақшамен марапатталады, оны нақты ақшаға айырбастауға болады, бұл шебер ойыншыларға күнкөріс табуға мүмкіндік береді. Ойынға қатысу кезінде милар тікелей әсер ететіндіктен, Авалон ойыншыларға зор психикалық жүктеме келтіреді және көптеген жағдайларда ойыншыларды кататонияға түсіреді. Эш – өте шебер ойыншы, ол өзінің "Wizard Team" тобы таратылғаннан кейін ғана жеке ойнайды. А класындағы миссиядан кейін GM (Ойын шебері) оны келесі деңгейдің қауіптілігі туралы ескертіп, топқа қосылуға кеңес береді. Келесі күні Эш Бишоп класындағы кейіпкердің сол миссиядағы өзінің рекордтық уақытын бұзуын көреді. Қызығып, Эш оның кім екенін және аватарын анықтауға тырысады, бірақ сәтсіз аяқтайды. Ойын терминалынан шыққанда, Бишоп ойыншысы оны қадағалайды. Эш бұрынғы командаласы Станнермен кездеседі, ол оның бұрынғы команда жетекшісі Мерфи туралы айтады. Екеуі Мерфиді ауруханаға барады, онда Станнер Мерфидің Авалон ішіндегі жасырын NPC, "Ghost" лақап атымен белгілі жас қызды іздегенін айтады. Ол қызның – қауесеттегі "Арнайы А" миссиясына кірудің жалғыз жолы екені айтылады, бұл өте сыйлы, бірақ тым қиын миссия, онда ойыншылар "қайта орнату" мүмкіндігіне ие емес (аватары өлмейін деп миссияны тоқтату мүмкіндігі). "Ghost" іздеген ойыншылар ойыннан оянбай, "Қайтып келмегендер" болып қалады. Эш дәлізбен жүргенде, "Ghost" сияқты көрінетін қыз оны қадағалайды. Эш қазір комада жатқан Мерфиге қарайды. Үйде Эш Авалон, Қайтып келмегендер және Ghost туралы ақпарат іздейді. Іздеу оны "Тоғыз әпке" туралы мәліметтерге жеткізеді, бұл тағы да Артур аңызына сілтеме. GM-ді одан әрі зерттеу мен сұрақтар нәтиже бермейді. Ойынға кіргеннен кейін Эш кездесу шақыруын алады, бірақ оны жабдығын тонау үшін сол жерге шақырған қайғыға толы ойыншылар тобы шабуылдайды. Ол бір ойыншыны жеңгеннен кейін, топ жетекшісі тек нағыз "Тоғыз әпке" – Авалонның жасаушылары ғана "Арнайы А" миссиясына қалай кіруге болатынын білетінін айтады. Ойынды шабуылдық тікұшақ тоқтатады, ол көптеген ойыншыларды өлтіреді. Артқа шегіну кезінде, тікұшақтың зымырандары Эштің алдына телепортталады. Ол "қайта орнату" жасайды және ойыннан шығып кетеді, аватарын жоғалтудан мүлтiк сызып қалады. Үйге қайтар жолда Эш айналасындағы адамдардың қозғалмай тұрғанын байқайды, тек бір иттің ғана қозғалысын көреді. Үйіне келген соң, итіне тамақ дайындап болғаннан кейін, оның жоғалып кеткенін байқайды. Ол ойыннан келіп жатқан тікұшақтың шуын естиді. Келесі күні Станнер Эшпен кездеседі. Ол "Ghost" кейіпкерін пайда бола алатын жоғары деңгейдегі Бишоп ойыншысы туралы айтады, және оны "Арнайы А" миссиясына кіруге тырысатын топтар іздейді. Қайтып келмегендердің қатарына қосылғанға дейін Мерфи өзі Бишоп ойыншысы болған. Эштің үйіне Бишоп ойыншы келеді. Ол оған бірге топ құруды ұсынады, және Эш келіседі. Эш ойын терминалына жетеді және қабылдаушыға Мерфиді іздеу үшін "Арнайы А" миссиясына кіруге ниеттенгенін айтады. Ол қабылдаушы мен GM-нің ескертулеріне қарамастан, ойынға кіреді. Ойын ішінде Эш Бишоп ойыншысымен кездеседі, ол "Тоғыз әпке" үшін жұмыс істейді деп күдіктенеді. Станнер келіп, Бишоптың Эшті жұмысқа алуға көмектескенін айтады. Топ алып баспен күреседі – Цитадельмен. Станнер, Бишоп және оның шақырылған манекендері алыпты алаңдатып, Эш оның әлсіз жеріне шабуыл жасайды. Цитадель жойылғаннан кейін, Станнер "Ghost" кейіпкерін көреді. Содан кейін оны жау атып өлтіреді. Ойыннан шығарылғанға дейін Станнер Эшке "Ghost" кейіпкерін өлтірудің жалғыз жолын айтады. Эш "Ghost" кейіпкерін іздеп жетеді және оны өлтіріп, қақпаға айналдырады. Эш қақпаға кіреді және жоғалады. Эш ойын кабинасынан "оянады", ол оның пәтерінде орналасқан, азаматтық киім киіп, жабдығы жоқ. Бишоп оған хабарласып, ол "Реал класында" екенін айтады. Ойыннан шығудың жалғыз жолы – мақсатты орындау: осында қалып, Қайтып келмегендерді жеңу. Эш берілген қаруды алып, Варшава филармониясының Авалон тақырыбындағы концертіне барады. Жолда ол бұрынғы деңгейлермен және ойыннан тыс әлеммен салыстырғанда, жанды және шулы әлемге таңғалады. Концерт залында Эш Мерфиді көреді, және екеуі сыртқа шығып сөйлеседі. Ол Мерфиге ойынға кіру туралы шешімін сұрағанда, ол "Авалонның" ішіндегі "нақтылықты" артық көретінін айтады. Эш Мерфиді өлтіреді, ол оған қалуын өтінеді, содан кейін жоғалады. Эш бос концерт залына кіреді, және сахнада "Ghost" кейіпкерін көреді. Эш қаруын "Ghost" кейіпкеріне бағыттайды, ол күлімдейді. "Авалонға қош келдіңіз" деген мәтін пайда болады.

Өндіріс

Фильмді жапондық топ түсіргенмен және режиссерлік еткенмен, ол жартылай еуропалық, жартылай азиялық туынды, себебі «Авалон» поляк кинокомпаниясымен бірлесіп өндірілді, поляк актерлері ойнады және негізінен Польшаның Варшава қаласы мен Модлин бекінісінде поляк тілінде түсірілді. Алайда, фильмнің жапондық түпнұсқасы үшін жапонша дубляж жасалды және ол Жапонияның 2-ші аймақтық DVD-де қолжетімді. «Жапонияда түсіру мүмкін емес еді», - деді Ошии 2004 жылы Жапонияның «Daily Yomiuri» газетінде жарық көрген маңызды мақаласында журналист Андрес Бергенге. «Мен жапондық актерлерді пайдалануды ойламадым. Ұлыбританияда немесе Ирландияда түсіруді қарастырдым, бірақ Польшадағы қалалар мен ландшафттар фильмге қатысты менің ойларыма сәйкес келді». Ошиидің сөзіне қарағанда, фильмді Польшада түсірудің бір артықшылығы – поляк қарулы күштерінің өз жабдықтарын (Т-72 танктері, Ми-24 шабуылдық тікұшақтары және т.б.) фильм жасаушыларға қосымша төлемсіз беруге дайын болды. Еуропада «Авалон» 2001 жылы Канн кинофестивалінде конкурсқа қатыспай көрсетілді және басқа да еуропалық фестивальдерде жүлделерді жеңіп алды: Испанияда Каталония халықаралық кинофестивалінде (2001) «Үздік операторлық жұмысы» жүлдесіне ие болды, ал Ұлыбританияда «Sci-Fi London» фестивалінде «Үздік фильм» сыйлығын алды. Алайда, фильм Солтүстік Америкада 2003 жылдың соңында «Miramax» компаниясы DVD-де шығарғанға дейін шектеулі көрсетімде болды (оның жанкүйерлерінің көп бөлігі Азиядан әкелінген пираттық DVD-лердің таралуы арқылы қалыптасты). Солтүстік Америкалық нұсқасында көрерменге сюжетті түсінуді жеңілдету үшін қосымша баяндама бар; фильмді ағылшын тіліндегі дубляжсыз қарау мүмкіндігі болғанымен, субтитрлерде де қосымша диалог көрсетіледі. Британдық аймақтық DVD-де Артюр патша туралы байланысты жақсы түсіндіретін және қосымша диалогты көрсетпейтін ағылшын тіліндегі нақты субтитрлер бар. Мұндай көрерменге көмек көрсету Еуропа елдерінде, мысалы Францияда қолданылмады, онда жергілікті басылымдарда тек поляк тілінде орындалған опералық туынды туралы поляк тіліндегі опциялық субтитрлер ғана бар.

Видео ойындар

Белгілі бір дәуірде тыйым салынған онлайн виртуалды шындық видео ойыны бар. Ойыншылар соғыспен белгіленген әлемде қазіргі заманғы, ортағасырлық және фантастикалық қару-жарақтармен күреседі. Ойын ішінде табылған кредиттерді нақты өмірде валютаға айырбастауға болады. Кейде, әсіресе жоғары деңгейдегі ойыншылармен, ойыншының жаны ойынның ішінде қалып қоюы мүмкін, ал денесі нақты әлемдегі ауруханаларда вегетативті күйде қалады. Ошии өзінің ойынын "әскери RPG" деп сипаттайды. Дегенмен, ол рөлдік ойындар элементтерін (мысалы, кейіпкерлер кластары және тәжірибе ұпайлары) және бірінші тұлғадан ату (FPS) элементтерін (жартылай автоматты тапаншалар (Walther PPK және Mauser C96), снайперлік винтовка (Dragunov SVD) және гранататар (RPG 7) сияқты нақты атыс қаруларын қолданады); сонымен қатар, ол 1980 жылдары үш жыл бойы жұмыссыз болған кезде көп ойнаған Wizardry ойындарынан да елементтер алған. Бұл екі жанр ойыншылардың иерархиясының ортақ принципін бөліседі. Avalon ойынында ойыншылар үш деңгейден кейін C, B және A кластарына бөлінеді. А класының элиталық ойыншылары әртүрлі ережелері бар және "Арнаулы А" (SA) класы деп аталатын жасырын қосымша режимді ойнай алады деген қауесет бар. Ойын деңгейлерін аяқтау үшін ойыншылар классикалық видео ойындардағы сияқты деңгейлердің күшті басшыларын жеңуі керек. Ойыншылар өз сезімдерін ойын әлеміне толыққанды батыратын гарнитуралар киеді. Гарнитура мен креслоның дизайны француздық культты ғылыми-фантастикалық қысқа фильм La jetée әсерінен туған. Бассыз мүсіндер осы 1962 жылғы фильмде де кездеседі. Қызықтысы, бұл фильмде онлайн ойындарда жиі кездесетін, желілік байланыстың нашарлауынан туындайтын геймплей қатесі – лагтің алғашқы бейнеленуі бар. Ошии лагтің ойыншыда физикалық құрысуларды тудыратын ауру ретінде көрінетінін көрсетеді. Эш трамвайдағы сахнасы – Ошии жазған, бірақ режиссерлік етпеген 1999 жылғы "Жин Ро" анимациялық фильміндегі ұқсас сахнаның тікелей қайта жаңартылуы. Бұл сахна Ошиидің жасөспірім шағындағы тәжірибесіне негізделген, ол Яманоте шеңберімен күні бойы айналып жүрген.