Кіріспе
Жапон мангасы "Метрополис" (メトロポリス), сондай-ақ Осаму Тезуканың "Метрополисі" немесе "Роботик періште" (Германияда Фридрих Вильгельм Мурнау қорының қарсылығына байланысты), 1949 жылы жарық көрген Осаму Тезуканың жапон мангасы. Ол 2001 жылы толық метражды анимеге бейімделді. Бұл 1927 жылғы осы аттас фильммен кейбір ортақ белгілері бар, бірақ Тезука мангасын жасаған кезде фильмнен бір ғана суретті журналда көргенін мәлімдеді.
Metropolis (メトロポリス), also known as Osamu Tezuka's Metropolis or Robotic Angel (in Germany, due to an objection by the Friedrich Wilhelm Murnau Foundation), is a Japanese manga by Osamu Tezuka published in 1949. It has been adapted into a feature length anime, released in 2001. It has some parallels to the 1927 film of the same name, though Tezuka stated that he had only seen a single still image of the film in a magazine at the time of creating his manga.
Сюжет
Бұл оқиға доктор Йоркшир Беллдің бір ғалымның динозаврлар бір кездері өркендеп, өзгеріске бейімделу қабілетінен асып кеткен кезде жойылып кеткенін айтуымен басталады. Бұл жолмен ұлы сүтқоректілер, мысалы, семсер тісті жолбарыстар мен мамонттар да келіп, кетіп жатты. Адамдар, Жердегі қазіргі басым өмір түрі, бір ерекше қасиеті бар еді - ақыл-ой, бұл оларға өзінен бұрынғы барлық жаратылыстардан да алға басуға мүмкіндік берді. Доктор Белл бір күні адамдар қайта оралу мүмкін емес нүктеден өтіп, өздерін құрып кетуі мүмкін бе деп ойлады. 19XX жылдың жазында Біріккен Ұлттар Ұйымының полициясының ұзақ уақыт тергеу барысында "Қызыл партия" деп аталатын құпия қоғамның, оның басшысы - маскировка шебері Герцог Редтің, Метрополистегі Халықаралық ғалымдар конференциясына кіріп, құпия жоспар құрғанын анықтады. Герцог Ред өзінің қолбасшысына доктор Чарльз Лоутонды еріп жүруді бұйыра отырып, барлық ғалымдар Күннің күн дақтарымен қапталып, оның радиациялық деңгейінің көтерілуіне себепші болатынын байқайды. Лаутон өзінің зертханасында синтетикалық жасушалардағы (органикалық емес материалдан құралған және органикалық жасушаларды еліктеуге арналған, олардың жеткілікті мөлшерінде тірі протездік мүшелер мен дене бөліктеріне айналуы үшін) отыз жылдық тәжірибеден қайтқан болатын, ол күн таптарының синтетикалық белоктар резервуарын сәулеленіп, оларды тірілткенін байқады. Сонымен қатар, Дук Ред Лоутонға синтетикалық тіннен адам денесін жасауға бұйрық берді, оның бет-әлпеті мәрмәр мүсіннен үлгіленді және бірнеше супер күшке ие болды. Өзінің жаратылысы зұлымдыққа пайдаланылады деп қорқып, Лоутон оны тірілтіп, зертханасын жойды, бұл Дук Редтің жаратылысы жойылған деп сенуіне себеп болды. Шын мәнінде, Лоутон жасанды адамды құтқарып, оны өз баласындай жасырын өсіріп отырды, доктор Беллдің көмегімен. "Мичи" (оның аты) "әкесін" ойнауға шығып, есінен танып қалғанда, гүл сататын қызды жүк көлігімен басып кетуден сақтап қалды. Балаға қорқынышты көпшілік шабуыл жасағанда, Кеничи есімді тағы бір бала оны Дам Дхарма мұражайына сүйреп әкелді. Олар музейдің мұрағатынан "Рим періштесі" деп аталғанын білген, әлемдегі ең әдемі бет бар, бірақ Дхарманың өзі статуяны Герцог Редке берген Қызыл партияның мүшесі екенін білмеген. Қызыл партия Лоутонға сапармен келді, нәтижесінде Лоутон өлімге ұшырады, оған Жапониядан келген детектив "Мостакио" куә болды, өкінішке орай, ол оларды қамауға алу ордені болмағандықтан босатуға мәжбүр болды. Лоутон Мустахиоға Мичидің жаратылысының толық тарихын баяндаған фильмді және оның барлық күш-қуатын егжей-тегжейлі баяндаған журналды көрсетті. Жапондық америкалық туыстарының үйіне келгенде, ол өзінің немере інісі Кеничидің Мичиді үйге әкелгенін тапты. Лоутонның өлімі мен оның аталық мәртебесін ашып, Мостакио Мичиді Кен'ичиге сеніп тапсырды, ал ол Метрополис полиция департаментінің генерал-инспекторы Нотарлинмен кеңескен. Нотарлин оны Франциядан келген полиция инспекторы Ганимарлмен және Англиядан келген Шерлок Холмспен таныстырды, Мұстахио олармен бірге Дхарма мұражайының артында жыртқыштарды көруге барды, онда оларға алып тышқандар шабуыл жасады (олар Микки Маусқа өте ұқсас) және Мостахионы Қызыл партияның жер асты штаб-пәтеріне жеткізген жалған ағашты соқтырды. Оның бар екендігі анықталғаннан кейін, Мустакио Қызыл партияның құл роботтарының бірі Фифидің көмегімен қашып құтылуға тырысты, бірақ ол ұсталды және Фифи жойылды. Герцог Ред Қызыл партияның Торон газы деп аталатын химиялық қару жасап жатқанын және адам жасаған күн дақтарына жауапты екенін, Омотень деп аталатын затты (гравитацияны тұтқызатын) пайдаланып, Антарктика мұздықтарын еріту үшін Жердің температурасын көтеру үшін жаңа штаб-пәтерін құру үшін Антарктика мұздықтары. Мұстақияны Мичиді ұстап беруге мәжбүрлей алмайтын Қызыл партия оны өзінің алғашқы сынақ кобылы болу үшін камераға кіргізеді. Мичи Кен'ичидің орта мектебінің жаңа оқушысы ретінде таныстырылады, сонымен қатар Мичидің қызылша сатушы қызын емдеген Еммидің сыныпқа беймәлім, Еммидің оқуын Мичиді оның үлкен әпкесіне тартқаны үшін айырбастау үшін таңғажайып қарт адам демеушілік етіп отырды. Үйінде Кеничи Мичидің хибернетикалық супер қуаттары бар жасанды адам екенін көрсететін доктор Лоутонның күнделігін кездейсоқ тауып алады. Оның ішінде гелиймен ұшқан ұшу, құлақтарында су астында тыныс алу үшін жабырқақтар және Кеничи үйде сәтті сынаған тамағындағы ж�...
Келесі сөз
Осаму Тедзука атап өткендей, оның ең табысты мангасы "Шин Такаражима" ("Жаңа қазына аралы") 1947 жылы жарық көргеннен кейін Кансай аймағы Осакадан шыққан "Акахон" мангасына ("қызыл кітап", мұқабаларында қолданылған қызыл сияға байланысты) толып кетті. Әртүрлі баспа компаниялары саспақ комикстерден бас тартып, "нағыз" кітаптар шығаруды қалады, сондықтан Тедзука эпикалық, толық көлемді ғылыми-фантастикалық графикалық роман жасауды ұсынды. 160 беттік оқиғаны жасауға жарты жыл ғана уақыт болғандықтан, Тедзука негізгі сюжетті жарияланбаған жұмыстардан алған элементтерден құрастырды, ал орталық кейіпкерге шабыт "Метрополис" фильмінен әйел роботтың жарнамалық суретінен келді (ол фильмді көрмегенімен және оның мазмұнынан хабары жоқ болса да). Манга жарық көрген кезде, көпшіліктің реакциясы оның күткеннен әлдеқайда артық болды және осының нәтижесінде көптеген студенттер манга суретшісі болуға шақырылды. Оқиғаның оқиғасы соғысқа дейінгі Манхэттен мен Чикаго қалаларында өрбітіп, Эмми мен оның қарындасы кейіптері "Жәбірленушілер" романынан, Мичидің күштері "Суперменнен" (дегенмен Тедзука өзінің туындысының аты мен Суперменнің қаласы арасындағы байланысты ешқашан жасамады), Мичидің өртелуі "Көрінбейтін сәуледен", ал Мичидің өлім көрінісі "Жер асты елдерінің есімсіз тұрғындарынан" (1948 жылғы Тедзуканың тағы бір мангасы) алынған. Герцог Ред және Нотарлин кейіпкерлері алғаш рет "Метрополисте" пайда болды және екеуі де кейінгі туындыларда орын алды. Мичи кейіпкері "Астробой" мен "Принцесса Найт" кейіпкерлерінің прототипіне айналды, және Мичи болмағанда олардың екеуі де жарыққа шықпауы мүмкін (Мичи тіпті "Астробойдың" анасы Хоши Тенма рөлінде эпизодтық түріде пайда болды).
Актерлік құрам
Осаму Тедзуканың "Жұлдыздық жүйесі" арқасында оның басқа манга кейіпкерлері "Метрополис"те әр түрлі рөлдерде және әр түрлі есімдермен пайда болды. Басқалары алғаш рет осы жерде пайда болды, бірақ кейінірек Тедзука басқа мангаларда қолданды. Мичи "Мичи" рөлінде: Доктор Лоутонның Қызыл партияның күшті қаруы ретінде пайдалану үшін жасаған жасанды гуманоид, бірақ Мичи мұның ешқайсысын білмейді. Кен'ичи Шикисима "Кен'ичи" рөлінде: Жақсы мінезді, бірақ наив бала, Мичимен жақын дос болады, бірақ Мичи адамзатқа қарсы шыққаннан кейін Кен'ичи өзінің ең жақсы досымен күресуге күші жете ме, жоқ па соны анықтауы керек. Шунсаку Бан "Детектив Мұстах" рөлінде: Доктор Чарльз Лоутонды іздестіріп жүрген детектив. Сәтіне орай, ол Қызыл партия доктор Лоутонды атып өлтірген кезде сол жерде болады. Кен'ичимен бірге ол детективтік шеберлігін Мичидің ата-анасын табуға жұмсайды. Макеру Бутамо "Др. Чарльз Лоутон" рөлінде: Герцог Редтің адам сияқты көрінетін және әрекет ететін кемелді гуманоидты жасау үшін жалдаған ғалымы. Алайда, доктор Лоутон өзінің туындысын қару ретінде пайдалануды немесе ең бағалы туындысына басқа біреудің қол жеткізуін қаламайды. Осы мақсатта ол Мичини алып, Қызыл партиядан қашуға тырысады. Герцог Ред "Герцог Ред" рөлінде: Әлемдік үстемдікке ұмтылатын, билікке шұбар саясаткер. Доктор Ханамару "Д-р Йоркшир Белл" рөлінде: Нотаринмен бірге қаланың маңындағы радиоактивті күн дақтары мен таңғажайып оқиғаларды зерттейтін, сақалды, дана ғалым. Нотарин "Нотарин" рөлінде: "Метрополис" полициясының бас инспекторы, Герцог Редті және Қызыл партияны қуғындап жүреді.
Ағылшынша аудармасы
Америка Құрама Штаттарында манга Dark Horse Comics баспасынан ағылшын тілінде, Кумар Сивасубраманян мен Studio Proteus аударған, ал Торен Смит редакциялық жұмыстарымен жарық көрді, бірақ қазір басылымнан түсірілді.
Мұра
Метрополис – Осаму Тедзуканың алғашқы эпикалық ғылыми фантастика трилогиясының екінші туындысы, оған «Жоғалған әлем» (1948), «Метрополис» (1949) және «Келесі әлем» (1951) кіретін. Бұл туындылар стимпанк элементтерін бейнелеген алғашқы жұмыстардың қатарына жатады, және олар кейіннен танымал мангаларда үнемі пайда бола бастады. Осы стимпанк элементтері 1970 жылдардан бастап аниме өндірісіне еніп, Лейджи Мацумотоның «Space Battleship Yamato» (1974), Хаяо Миядзакидің «Future Boy Conan» (1978) және Риёко Икеданың «Версаль розасы» (1972) мангасының 1979 жылғы аниме нұсқасы сияқты телешоуларда көрінді.
Фильмге бейімделу
Метрополис – 2001 жылғы аниме фильмі, ол 1949 жылғы «Метрополис» мангасының негізінде еркін жасалған. Дегенмен, аниме сюжетінің кейбір бөліктерін тікелей 1927 жылғы фильмнен алған. Аниме жұмысына танымал аниме режиссері Ринтаро, «Акира» авторы Кацухиро Отомо сценарийші ретінде, ал анимациясын «Мадхаус» студиясы «Тедзука Продакшнс» компаниясының концептуалдық қолдауымен жасаған, жұлдызды команда тартылған.