Кіріспе
Джеймс Лейн Бакли (1923 – 2023) – американдық судья және саясаткер, 1971 жылдан 1977 жылға дейін Нью-Йорк штатының Консервативтік партиясының мүшесі ретінде АҚШ Сенатында қызмет еткен, сондай-ақ Рейган әкімшілігінде бірнеше лауазымды атқарған. Ол 1980 жылы Коннектикут штатының Сенатына республикалық кандидат болды, бірақ демократ Крис Доддтан жеңілді. 1970 жылы Бакли Нью-Йорк штатының Консервативтік партиясының кандидаттығымен АҚШ Сенатына сайланды; ол дауыстардың 39% алып жеңіске жетті және 1971 жылдан 1977 жылға дейін сенатор болып қызмет етті. Рейган әкімшілігінің алғашқы кезеңінде Бакли Халықаралық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болды. 1982 жылдан 1985 жылға дейін «Еркін Еуропа/Еркіндік» радиосының президенті қызметін атқарды. 1985 жылдың 16 қазанында президент Рональд Рейган Баклиді Колумбия округінің апелляциялық сотына судьялық лауазымға ұсынды. 1985 жылдың 17 желтоқсанында АҚШ Сенаты оны бекітті және ол сол күні қызметке кірісу туралы куәлігін алды. 1996 жылдың 31 тамызында Бакли жоғары мәртебеге ие болды. Ол Американың федералды үкіметінің атқарушы, заңнамалық және сот салаларында қызмет еткен сирек адамдардың бірі болды.
James Lane Buckley (March 9, 1923 – August 18, 2023) was an American politician and judge who served in the United States Senate as a member of the Conservative Party of New York State in the Republican caucus from 1971 to 1977 and additionally held multiple positions within the Reagan administration. He was also the Republican nominee in the 1980 Connecticut Senate race, but he was defeated by Democrat Chris Dodd. In 1970, Buckley was elected to the U. S. Senate as the nominee of the Conservative Party of New York; he won the race with 39% of the vote and served from 1971 until 1977. During the first Reagan administration, Buckley served as Undersecretary of State for International Security Affairs. He was also President of Radio Free Europe/Radio Liberty from 1982 to 1985. Buckley was nominated by President Ronald Reagan to a seat on the United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit on October 16, 1985. He was confirmed by the U. S. Senate on December 17, 1985, and he received his commission on December 17, 1985. Buckley assumed senior status on August 31, 1996. He was one of the few people in modern times to have served in the executive, legislative, and judicial branches of the American federal government.
Балалық шағы, білім алуы және алғашқы мансабы
Джеймс Лэйн Бакли 1923 жылдың 9 наурызында Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында Алоиз Штайнер мен Уильям Франк Бакли ағаның отбасында дүниеге келді. Олардың үй тілі испан тілі болғандықтан, Бакли және оның бауырлары ағылшын тілін үйренбес бұрын испан тілін үйренді. Ол белгілі консервативті жазушы Уильям Ф. Баклидің үлкен ағасы және Кристофер Тейлор Баклидің әкесі болды. Сонымен қатар, ол Брент Бозель III-тің және саяси кеңесші Уильям Ф. Б. О'Рейлидің әкесі еді. Оның анасы, Нью-Орлеан қаласынан шыққан, швейцариялық-неміс, неміс және ирланд тегінен тарайды, ал әкесінің ата-анасы, Канаданың Онтарио штатындағы Гамильтон қаласынан, ирланд тегінен шыққан. Бакли Миллбрук мектебінде оқыды және 1943 жылы Йель университетінде ағылшын тілі мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, онда ол "Бас сүйек және сүйектер" (Skull and Bones) қоғамының мүшесі болды. 1942 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қатарына қосылды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лейте, Лингаен шығанағы және Окинава шайқастарына қатысты. Бакли кіші лейтенант шынжырғысымен запасқа шығарылды. 1965 жылы ол ағасының Нью-Йорк қаласының мэрі лауазымына сайлау кампаниясын басқарды.
1968 жыл
1968 жылы Бакли Нью-Йорк штатының консервативтік партиясының сенаторлық үмітіне түсті, ал оның інісі Уильям Ф. Бакли кіші 1965 жылғы Нью-Йорк қаласының әкімдік сайлауында партияның әкімдік кандидаттығына ие болған еді. Бакли 1968 жылдың 2 сәуірінде партияның үмітін барлық қырық штаттық комитет мүшесінің бірауыздан қолдауымен жеңіп алды. Басты сайлауда Бакли 1,139,402 дауыс (17,31%) алып, республикалық кандидат Джейкоб Джавиц бен демократ кандидат Пол О'Двайерден кейін үшінші орынға шықты.
1970 жыл
1968 жылғы 16 наурызда Роберт Ф. Кеннеди 1968 жылғы президенттік сайлауда Демократиялық партияның президенттік тізіміне түсуге ниетті екенін жариялады. Төрт праймериде жеңіске жеткен соң, 6 маусымда ол Калифорния штатының Лос-Анджелесінде Сирхан Сирханның қолынан қаза тапты. Кеннедидің қазасы АҚШ Сенатында бос орын қалдырды, оны губернатор Нельсон Рокфеллер тағайындау арқылы толтыруға тиіс болды. Джон В. Гарднер, Джон Линдсей, Бёрк Маршалл, С. Дуглас Диллон, Чарльз Гуделл, Огден Рид және Уитни Янг осы лауазымға үміткерлер ретінде қарастырылды. 11 тамызда Рокфеллердің өкілі Гарднер, Гуделл және Рид тағайындау үшін басты кандидаттар екенін мәлімдеді. 10 қыркүйекте Рокфеллер 38-ші округтен сайланған Өкілдер палатасының мүшесі Гуделлді бос орынға тағайындады. 1970 жылғы 6 сәуірде Бакли Консервативтік партияның сенаторлық тізіміне қайтадан түсуге ниетті екенін хабарлады. Консервативтік штаттық комитет 7 сәуірде Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі МакАльпин қонақүйінде бас қосып, жалпы сайлауға партияның кандидаттарын іріктеді. Кевин П. Макговерн Баклимен арасында праймериз өткізуге тырысты, бірақ праймериз үшін қажетті делегаттар дауысының 25 пайызын ала алмады. Бакли делегаттардың шамамен 90 пайызын алды, ал қалғаны Макговерн мен дауыс беруден бас тартқан делегаттар арасында бөлісті. 20 маусымда Баклидің сайлау штабының жетекшісі Ф. Клифтон Уайт Баклидің сайлау штабы «Тәуелсіз Альянс» партиясы деген атпен қосымша бюллетеньге түсу үшін қол жинауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Қосымша бюллетеньге түсу үшін жеткілікті қол жиналды, бірақ Нью-Йорк штатының хатшысы Джон П. Ломенцо «Тәуелсіз Альянстың» эмблемасы – ішінде Баклидің аты жазылған Нью-Йорк штатының контуры – заңсыз деп шешті, себебі Нью-Йорк штатының сайлау заңы бойынша бір кандидаттың аты бір бюллетеньде бір реттен артық көрсетілмейді. Кейін Ломенцо эмблеманы ішінде «I» әрпі бар қалқанға ауыстырғаннан кейін партияны бюллетеньге қосуға рұқсат берді. Жалпы сайлауда Бакли Гуделлді және Ричард Оттингерді жеңді. «Тәуелсіз Альянс» партиясы жалпы сайлауда 100 мыңнан астам дауыс жинады, ресми партия болу және автоматты түрде бюллетеньге түсу үшін қажетті 50 мың дауыстан асып түсті, бірақ ол ресми партияға айналмады, себебі оның жалғыз кандидатты Бакли болды, ол сенат сайлауында, губернатор сайлауында емес, қатысты, ал 50 мың дауыс губернатор сайлауында жиналуы керек еді.
1976 жыл
1971 жылы Бакли Республикалық Ұлттық қаржы комитеті алдында 1976 жылғы сайлауда республикалық ұсынумен қайта сайлану мүмкіндігі туралы сөйледі. Питер А. Пейзер республикалық іріктеу сайлауында оған қарсы шықты, бірақ Бакли жеңіске жетті. Бакли Рокфеллердің қолдауын алды, өйткені ол республикалық президенттік іріктеу сайлауларында Рональд Рейганның Джеральд Фордқа қарсы науқанына қолдау көрсетпеуге келісті. Бакли жалпы сайлауда демократтардың үміткері Дэниел Патрик Мойниханға 54 пайызға 45 пайызбен жеңілді.
Қызмет мерзімі
АҚШ Сенатында қызмет еткен кезеңінде Баклидің саяси ұстанымы Нью-Йорк консервативті республикашылы (C R N. Y.) деп танылды. Сенаттағы республикалық фракция Баклиді қабылдау үшін 36 дауысқа 3 қарсы дауыс берді, сенаторлар Джейкоб Джавиц, Джон Шерман Купер және Уильям Б. Саксби Баклидің фракцияға қабылдануына қарсылық білдірді. 1971 жылы Бакли АҚШ Сенатының Экология және қоғамдық жұмыстар комитетінің құрамындағы ауа мен судың ластануы, жолдар және экономикалық даму тақырыбына қатысты кіші комитеттеріне тағайындалды. Бакли 1972 жылғы президенттік сайлауда Ричард Никсонды қолдады және 1968 жылғы президенттік сайлауда Никсонды қолдамаған Консервативтік партияны ағымдағы сайлау циклында Никсонды қолдауға шақырды. 1974 жылы Бакли АҚШ Конституциясына «Адам өмірі» туралы түзету ұсынды. Егер қабылданса, он төртінші түзетудегі «адам» термині ұрықты да қамтитындай етіп анықталар еді. Оның қабылдаған заңдарына студенттік жазбаларды пайдалануды реттейтін «Отбасылық білім беру құқықтары мен жеке өмірге қатысты заң» (FERPA) және ата-аналарға хабарлау, қарау және кәмелетке толмаған балаларға сауалнама жүргізуге келісім беру қажеттілігін талап ететін «Оқушылар құқықтарын қорғау туралы заң» (PPRA) кіреді, егер сауалнамада белгіленген сегіз тақырыптың кез келгені туралы ақпарат жиналса. 1974 жылдың көктемінде Уотергейт жанжалының ауқымы мен салдары күшейген кезде, Бакли республикашылдар арасындағы кейбір одақтастарын таңқалдырып, тіпті ашуландырып, Ричард М. Никсонды ерікті түрде президенттік лауазымнан кетуге шақырды. Бакли мұндай қадаммен Никсонның заңдық айыптаулар бойынша кінәлі немесе кінәсіздігіне қатысты ешқандай шешім қабылдамайтынын, тіпті «Уотергейт ісін ашкеренше пайдаланып жүрген медиа және одан тыс азаматтарды» айыптап, оның «1972 жылғы сайлаудың шешуші мандатын құлаттыруға» жасалған әрекет деп бағалады. Алайда, ол осы жанжалдың елді одан әрі бөліп тастауы мүмкін импичмент процесіне әкелуі мүмкін екенін айтты және содан кейін былай деді: «Дағдарысты шешудің және елді Уотергейт батпағынан шығарудың жалғыз жолы бар. Мен мемлекеттік саясаттың және батылдықтың ерекше әрекетін ұсынамын – бір жағынан асыл, екінші жағынан жүрек ауыртатын, ұлттың мүддесіне, Президент институтына және ол сәтті науқан жүргізген мақсаттарына қызмет ететін әрекет» – Никсонның отставкаға кетуі. Бакли консервативті көзқарасты қолдаған алғашқы маңызды тұлға болды. Никсон сол кезде отставкаға кетпеді, бірақ ақырында сенатор Барри Голдуотер сияқты маңызды республикалық тұлғалардың қолдауын жоғалтты. Никсон 1974 жылдың 9 тамызында отставкаға кетті. Бакли «қазіргі заманғы сайлау қаржыландыру құқығын қалыптастырған» тарихи Жоғарғы Сот ісінде – Buckley v. Valeo (1976) ісінде бас талапкер болды.
1976 жылғы Республикалық ұлттық конвент
1976 жылы Республикалық Ұлттық Конвент кезінде, сол кездегі сенатор Джесси Хелмс Рональд Рейганды президенттікке ұсынуды тоқтату мақсатымен «Баклиді ұсыну» қозғалысын қолдады. (Рейган Пенсильвания штатының сенаторы Ричард Швайкерді өзінің вице-президенттікке кандидат ретінде таңдағанын жариялаған еді; Хелмс бұл шешімге қарсы болды, өйткені Швайкердің көзқарастары тым либералды деп есептеді.) Бірінші раундта президент Джеральд Форд партия ішінде тартысты жеңіске жеткен соң «Баклиді ұсыну» қозғалысы мәнсіз болды.
Сенаттық мансабынан кейінгі мансап
1976 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Бакли Дональдсон, Lufkin & Jenrette компаниясында жұмыс істеді, атқару комитеті мен директорлар кеңесінің мүшесі болды және ақырында корпоративтік директор лауазымына жетті. 1980 жылы Коннектикут штатындағы сайлауда жеңілгеннен кейін Бакли Рейган әкімшілігінде қызмет етті, бастапқыда стратегиялық маңызы бар елдерге әскери көмек бағдарламасын басқаратын қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып, кейін 1982 жылдан 1985 жылға дейін Мюнхендегі «Еркін Еуропа»/«Азаттық» радиосының президенті қызметін атқарды.
Федералды сот қызметі
1985 жылғы 16 қазанда президент Рональд Рейган Баклиді Колумбия округінің апелляциялық сотына үміткер ретінде ұсынды. Бұл орынға бұрын судья Эдвард Аллен Тамм тағайындалған болатын. Бакли АҚШ Сенатымен 1985 жылғы 17 желтоқсанда мақұлданды және сол күні өзінің қызметтік тағайындамасын алды. 1996 жылғы 31 тамызда ол жоғары мәртебеге ие болды. 2019 жылы Джоселин Бурдик пен Фриц Холлингс қайтыс болғаннан кейін Бакли ең қарт тірі бұрынғы сенатор атанды. Бакли 2023 жылғы 9 наурызда 100 жасқа толды. Ол 2023 жылғы 18 тамызда Вашингтонда құлау салдарынан алған жарақаттарынан 100 жасында қайтыс болды.
Саяси ұстанымдар
Бакли Отбасылық білім беру құқықтары мен жеке өмірге қатысты заңның қабылдануын ұйымдастырып, бастап жүрді, бірақ кейін 2010 жылы колледждердің спорт бөлімдері заңды жыныстық қанаулық туралы шағымдарды жасыру үшін пайдаланғандықтан, заңға түзету енгізуді жария түрде қолдады. Ол 1974 жылы ең төменгі жалақыны көтеруге қарсы дауыс берді. Бакли Тең құқықтар туралы түзетуге қарсы дауыс берген сегіз сенатордың бірі болды.