Кіріспе

Американдық жазушы

Кейт Середи (10 қараша 1899 – 7 наурыз 1975) – американдық жазушы және балалар кітаптарының суретшісі. Ол бір рет «Ньюбери» медалін, екі рет «Ньюбери» құрмет сыйлығын, бір рет «Кальдекотт» құрмет сыйлығын және «Льюис Кэрролл» сөресі сыйлығын жеңіп алды. Оның көптеген кітаптары ағылшын тілінде жазылған, бұл оның ана тілі емес еді. Середи өз туған Венгриясында белгілі емес (және аударылмаған) сияқты, әйтсе де, оның «Жақсы ұстаз» туралы әңгімесі және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жалғасы Венгрия туралы терең ойлар қамтиды.

Өмір

Кейт Середи 1899 жылғы 10 қарашада Венгрияның Будапешт қаласында дүниеге келді. Ол Луис Питер Середи деген мектеп мұғалімі мен оның әйелі Анна Иреньнің жалғыз баласы еді. Середи Будапешттегі Өнер академиясынан сурет салудан сабақ беруге диплом алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Середи Парижге сапар шегіп, жауынгерлерге көмектесетін медбике болып жұмыс істеді. Соғыстан кейін ол Венгрияда бірнеше кітапты суреттеді. 1936 жылы Середи Нью-Джерсидің ауылдық аймағында өтетін «Тыңдау» атты кітабын жазып, суреттерін салды. Сол жылы ол Нью-Йорк штатының Монтгомери қаласына жақын орналасқан «Тыңдау төбесі» деген жүз акрлық шаруашылықты сатып алды. Осы жерде ол гунндардың Венгрияға қоныс аудару туралы аңыздарды қайта жазған тарихи шығарма – «Ақ бұғы» кітабын жазды. Середи бала кезінде осы әңгімелерді әкесінен естіген. «Әнші ағаш» 1939 жылы жарық көрді. «Жақсы ұстаз» кітабының жалғасы болған ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың Кейт пен оның отбасының барлығына тигізген әсері туралы айтады. Кітап соғыстың қарапайым адамдарға, әсіресе өз жерлерін және үйлерін тастап соғысуға мәжбүр болғандарға тигізген қасіретті әсерін көрсетеді. «Әнші ағаш» кітабы Ньюбери сыйлығының иегері атанды. Середидің он екі балалар кітабы жарық көрді, бірақ ол өзін автор емес, суретші деп есептеді. Оның ерекше стильдегі сурет салуға негізделген өзіндік әдісі болды және ол кітаптарын «сурет салу үшін бір себеп» деп санады. Оның соңғы кітабы «Жалқау Тинка» ұзақ жылдар бойы оның редакторы болған Мей Массиге арналған. Кейт Середи 1975 жылғы 7 наурызда Нью-Йорк штатының Миддлтаун қаласында 75 жасында дүние салды. Оның қолжазбалары мен суреттері Канзас штатының Эмпория қаласындағы Эмпория мемлекеттік университетінің Мей Масси жинағында және Орегон университетінің кітапханасында сақтаулы.